Έχετε εγγραφεί με επιτυχία
Παρακαλώ ακολουθήστε τον σύνδεσμο που εστάλη στο
Η ελληνική σημαία - Sputnik Ελλάδα
Ελλάδα
Η επικαιρότητα από κάθε γωνιά της Ελλάδας, την Αθήνα τη Θεσσαλονίκη ή την επαρχία. Γρήγορη και έγκαιρη ενημέρωση για όλες τις εξελίξεις.

Αλογοσκούφης στο Sputnik: Δεν θεώρησα ποτέ τον εαυτό μου τσάρο της οικονομίας - Μουζίκος ήμουν

© AP Photo / Geert Vanden WijngaertΟ πρώην υπουργός Οικονομικών, Γιώργος Αλογοσκούφης
Ο πρώην υπουργός Οικονομικών, Γιώργος Αλογοσκούφης - Sputnik Ελλάδα, 1920, 03.06.2021
Βρείτε μας
Ο επί σειρά ετών υπουργών Οικονομίας και Οικονομικών της χώρας, Γιώργος Αλογοσκούφης, μας μίλησε για τις προκλήσεις που έχει να αντιμετωπίσει η ελληνική Οικονομία, λόγω πανδημίας, αλλά και για το νέο ενδιαφέρον βιβλίο του "Πριν και μετά το Ευρώ. Οι κύκλοι της Μεταπολίτευσης και η ελληνική οικονομία" που μόλις κυκλοφόρησε.
Eνα εμπεριστατωμένο πόνημα για την ανάλυση της πορείας της ελληνικής οικονομίας μετά τη μεταπολίτευση του 1974, που επικεντρώνεται στους παράγοντες που καθόρισαν αυτή την πορεία και οδήγησαν την ελληνική οικονομία στη μεγάλη κρίση της δεκαετίας του 2010, το «Πριν και μετά το Ευρώ. Οι κύκλοι της Μεταπολίτευσης και η ελληνική οικονομία» (εκδόσεις Gutenberg), με την υπογραφή του πρώην «τσάρου» της ελληνικής οικονομίας, Γιώργου Αλογοσκούφη, είναι η αφορμή για τη συζήτηση που ακολουθεί μαζί του.
Ο υπουργός Οικονομίας και Οικονομικών από τις 10 Μαρτίου 2004 ως τις 7 Ιανουαρίου 2009 και καθηγητής Οικονομικής Επιστήμης στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών μάς μίλησε για τις δυνατότητες της ελληνικής οικονομίας να ανακάμψει παραμένοντας στην ευρωζώνη, ιδιαίτερα μετά και τη νέα παγκόσμια οικονομική κρίση, λόγω της πανδημίας του κορoνοϊού, αναλύοντάς μας, παράλληλα, τους άξονες των μεταρρυθμίσεων που απαιτούνται ώστε μετά το τέλος της κρίσης της COVID-19 να υπάρξει μια διατηρήσιμη ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας.
- Κύριε Αλογοσκούφη, η ελληνική οικονομία, που χτυπήθηκε, όπως διεθνώς όλες οι οικονομίες, θα τα καταφέρει μετά την πανδημία; Ή θα διολισθήσουμε εκ νέου σε ένα νέο μνημόνιο; Ποια είναι η εκτίμησή σας;
H κρίση αυτή, λόγω των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών της, είναι δυνητικά πολύ σοβαρότερη από τη διεθνή χρηματοπιστωτική κρίση του 2008-2009, τουλάχιστον βραχυχρόνια, και συνεπάγεται νέες μεγάλες προκλήσεις για την ελληνική οικονομία. Η κρίση προκαλείται από μία μεγάλη εξωοικονομική διαταραχή που πλήττει όλα τα κράτη της παγκόσμιας κοινότητας και ιδιαίτερα τα κράτη της ΕΕ. Tο θετικό είναι ότι η Ελλάδα δεν είναι πολιτικά απομονωμένη όπως συνέβη στις αρχές του 2010, με ευθύνη της τότε ελληνικής κυβέρνησης, και η αντιμετώπιση της κρίσης δεν απαιτεί μια διαφορετική πολιτική για την Ελλάδα σε σχέση με τις άλλες χώρες της ΕΕ. Αυτό ευτυχώς έχει γίνει αποδεκτό σε ολόκληρη την ΕΕ, καθώς αναγνωρίζεται πλέον ότι ενδεχόμενη προσπάθεια δημοσιονομικής προσαρμογής εν μέσω μιας τέτοιας κρίσης θα οδηγούσε τόσο σε επιδείνωση όσο και σε επιμήκυνση της ύφεσης η οποία έχει προκληθεί. Επιπλέον, η τρέχουσα κρίση, κινητοποίησε την ΕΕ να αναλάβει κοινές οικονομικές και δημοσιονομικές πρωτοβουλίες, σε αντίθεση με το τι συνέβη στην κρίση του 2010, όπου το κόστος της προσαρμογής μετακυλίθηκε αποκλειστικά στα εθνικά κράτη, και ιδιαίτερα στα κράτη της περιφέρειας της ευρωζώνης.
- Ποιοι παράγοντες θα συμβάλλουν στη διάσωση της οικονομίας μας; Το ελληνικό σχέδιο για το Ταμείο Ανάκαμψης πώς το κρίνετε; Σας βρίσκει σύμφωνο; Ποιοι πρέπει να είναι οι άξονες των μεταρρυθμίσεων που απαιτούνται ώστε μετά το τέλος της κρίσης της πανδημίας να υπάρξει μια διατηρήσιμη ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας;
Σε κάθε περίπτωση, προκειμένου να κατορθώσει η ελληνική οικονομία να ολοκληρώσει στο εγγύς μέλλον το πέρασμα από την κρίση της πανδημίας στην ανάκαμψη δεν θα πρέπει να περιοριστεί στην αξιοποίηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, οι οποίοι, αν και σημαντικοί, είναι μία προσωρινή οικονομική βοήθεια, ούτε απλώς σε μία πολιτική «ήπιας προσαρμογής» αναφορικά με το δημόσιο χρέος που αυξάνεται. Θα πρέπει παράλληλα να προωθήσει τις μεταρρυθμίσεις εκείνες που θα συνδυάζουν τον στόχο της μονιμότερης ανάκαμψης της παραγωγής και της απασχόλησης με αυτόν της διατήρησης της εξωτερικής ισορροπίας. Αυτό βεβαίως απαιτεί ένα διαφορετικό μείγμα δημοσιονομικής και διαρθρωτικής οικονομικής πολιτικής σε σχέση με αυτό που ακολουθήθηκε στο παρελθόν.
Τρεις είναι οι κύριοι άξονες μιας πολιτικής για την ανάκαμψη πέραν της αξιοποίησης των πόρων από την ΕΕ:
Πρώτον, μια ουδέτερη ως προς τα έσοδα φορολογική μεταρρύθμιση, που θα ενθαρρύνει τις ιδιωτικές αποταμιεύσεις και τις επενδύσεις.
Δεύτερον, η αποκατάσταση της ικανότητας του χρηματοπιστωτικού συστήματος να χρησιμοποιήσει τις αυξημένες αποταμιεύσεις προκειμένου να χρηματοδοτήσει την ανάκαμψη της οικονομίας.
Τρίτον, διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που θα συντελούσαν στην αύξηση της παραγωγικότητας και θα δημιουργούσαν ευκαιρίες και κίνητρα για άμεσες ξένες επενδύσεις κυρίως σε τομείς που παράγουν διεθνώς εμπορεύσιμα αγαθά και υπηρεσίες. Επιπλέον, απαιτείται μια σημαντική μεταρρύθμιση του δημόσιου τομέα, μέσω της μετατόπισης της έμφασης από τη δημόσια παραγωγή και προμήθεια αγαθών και υπηρεσιών, στον ρυθμιστικό και κοινωνικό ρόλο του κράτους, ακόμη και σε κοινωνικά ευαίσθητους τομείς όπως η υγεία, η εκπαίδευση και η κοινωνική ασφάλιση.
Σύνθημα για την COVID-19 στο κέντρο της Αθήνας - Sputnik Ελλάδα, 1920, 31.12.2020
Ελλάδα
Το μεγάλο στοίχημα της ελληνικής οικονομίας για το 2021 και ο καταλυτικός ρόλος της πανδημίας
- Στο βιβλίο σας, αναφέρεστε στα ζητήματα αυτά με αρκετές λεπτομέρειες. Η μικρομεσαία επιχειρηματικότητα, η «ραχοκοκαλιά» της οικονομίας, θα διασωθεί στο τέλος της μέρας;
Η μικρομεσαία επιχειρηματικότητα έχει αναμφίβολα πληγεί από την πανδημία και τους περιορισμούς που υιοθετήθηκαν. Η δημοσιονομική στήριξη που έχει λάβει από την κυβερνητική πολιτική έχει συντελέσει στο να μην λάβει αυτό το πλήγμα δραματικό χαρακτήρα. Προβλήματα μπορεί να ανακύψουν όταν αρχίσουν να αποσύρονται τα μέτρα στήριξης. Για αυτό και έχει σημασία το πώς θα γίνει η άρση των μέτρων στήριξης μετά την κρίση, αλλά και το πρόγραμμα ανάκαμψης και γενικότερων διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων που θα υιοθετηθεί.
- Στο βιβλίο σας υποστηρίζετε ότι η κρίση της περιόδου μετά το 2010, η οποία οδήγησε στην πολυετή «μεγάλη καθίζηση», κυοφορείτο επί τουλάχιστον τρεις δεκαετίες και ότι τα βαθύτερα αίτιά της δεν ήταν απλώς οικονομικά, αλλά και κοινωνικά, διαρθρωτικά, θεσμικά και πολιτικά. Θα μπορούσατε να μας το επεξηγήσετε;
Η μεγάλη κρίση του 2010 ήρθε ως νομοτελειακό, σχεδόν, αποτέλεσμα των επίμονων και μεγάλων μακροοικονομικών και δημοσιονομικών ανισορροπιών που δημιουργήθηκαν κυρίως στη δεκαετία του 1980, σε συνδυασμό με τις μεγάλες αδυναμίες των προσπαθειών προσαρμογής που αναλήφθηκαν μετά τη δεκαετία του 1990. Ως αποτέλεσμα, η Ελλάδα εντάχθηκε στην ευρωζώνη με μεγάλα διαρθρωτικά και δημοσιονομικά προβλήματα και ιδιαίτερα χαμηλή διεθνή ανταγωνιστικότητα. Πίσω από την αποσταθεροποίηση της δεκαετίας του 1980 βρισκόταν η κοινωνική και πολιτική πίεση για αναδιανομή του εισοδήματος και του πλούτου υπέρ των πολυπληθών και εκλογικά ισχυρών μεσαίων κοινωνικών στρωμάτων, δηλαδή των μισθωτών του ιδιωτικού και του δημόσιου τομέα, των αγροτών, των αυτοαπασχολουμένων και των μικρομεσαίων επιχειρηματιών, καθώς και η αδυναμία του πολιτικού συστήματος να τη διαχειρισθεί αποτελεσματικά. Εξ ου και τα αίτια δεν ήταν αποκλειστικά οικονομικά. Οι προσπάθειες προσαρμογής μετά το 1990 υπήρξαν άτολμες και ατελέσφορες λόγω των κοινωνικών και πολιτικών πιέσεων για προστασία του βιοτικού επιπέδου των ίδιων αυτών κοινωνικών στρωμάτων. Οι κοινωνικές αυτές πιέσεις, αλλά και η δυνατότητα οργανωμένων μειοψηφικών συμφερόντων να εμποδίζουν τις βλαπτικές γι' αυτά μεταρρυθμίσεις, συχνά οδηγούσε σε ατελέσφορες κυβερνητικές επιλογές, αναβολές και αλλαγές πορείας αναφορικά με τις κοινωνικά ωφέλιμες μεταρρυθμίσεις. Το γεγονός ότι η Ελλάδα εντάχθηκε ανέτοιμη στην ευρωζώνη ήταν από οικονομική άποψη ίσως το πιο καθοριστικό. Απεμπολώντας το εργαλείο της νομισματικής και συναλλαγματικής πολιτικής σε συνθήκες δημοσιονομικής ανισορροπίας και επιδεινούμενης διεθνούς ανταγωνιστικότητας, αποδείχθηκε το πιο κρίσιμο ίσως στοιχείο που, σχεδόν νομοτελειακά, οδήγησε στη μεγάλη κρίση του 2010. Το βιβλίο περιέχεται βεβαίως η πλήρης ανάπτυξη των επιχειρημάτων και των στοιχείων που οδηγούν σε αυτά τα συμπεράσματα.
- Οι στόχοι της «πράσινης» ανάπτυξης της χώρας με την πλήρη απολιγνιτοποίησή της θα την ωφελήσει μακροπρόθεσμα;
Νομίζω πως ναι. Βεβαίως τα οφέλη θα εξαρτηθούν και από το τρόπο μέσω του οποίου θα επιδιωχθεί η πράσινη ανάπτυξη.
- Η νομισματική ένωση έκανε όντως πιο ισχυρή την ελληνική οικονομία; Είχε ταξικά χαρακτηριστικά ή όχι; Βελτιώθηκε το βιοτικό επίπεδο του κόσμου της εργασίας; Ήταν αναπόφευκτη η μνημονιακή πρόσδεση της χώρας; Η χώρα είναι σε καλύτερη θέση κοινωνικοοικονομικά μετά τα μνημόνια;
Στόχος της νομισματικής ένωσης ήταν η αντιμετώπιση σε μόνιμη βάση του προβλήματος των διαφορών πληθωρισμού μεταξύ των χωρών της ΕΕ και η εισαγωγή ενός ενιαίου νομίσματος που θα διευκόλυνε τις οικονομικές συναλλαγές μεταξύ των χωρών της ευρωζώνης. Ωστόσο, η αρχιτεκτονική της ευρωζώνης χαρακτηρίζεται από μεγάλες ασυμμετρίες. Αποτέλεσμα των μεγάλων ασυμμετριών και των υπολοίπων οικονομικών και διακυβερνητικών προβλημάτων της ζώνης του ευρώ είναι το γεγονός ότι οι προσπάθειες προσαρμογής μετά την κρίση του 2010 μετατόπισαν το βάρος σχεδόν αποκλειστικά προς τις ασθενέστερες οικονομίες στην περιφέρεια της ευρωζώνης, οι οποίες καταδικάστηκαν σε βαθιές και μακρές υφέσεις, παρατεταμένη αύξηση της ανεργίας, συνεχείς αυξήσεις των φόρων και υπερβολικό κοινωνικό κόστος για τους νέους εργαζόμενους και τους συνταξιούχους.
Οι οικονομίες του πυρήνα, και ιδίως η Γερμανία, εξήλθαν σχεδόν αλώβητες από την κρίση της ευρωζώνης, αν δεν ωφελήθηκαν κιόλας. Για χώρες όπως η Ελλάδα η ευρωζώνη είχε δύο όψεις. Την περίοδο της αρχικής ευφορίας, όπου υπήρξε σημαντική βελτίωση του βιοτικού επιπέδου, των πραγματικών μισθών και της απασχόλησης, και την περίοδο μετά την κρίση του 2010, όπου το μεγαλύτερο μέρος αυτών των ωφελειών αντιστράφηκαν. Η μνημονιακή πρόσδεση της χώρας συνέβη τόσο των επί δεκαετίες συσσωρευμένων μακροοικονομικών αδυναμιών της ίδιας της χώρας όσο και λόγω των ασυμμετριών στην αρχιτεκτονική της ευρωζώνης, όπως η απουσία ενός επαρκούς κοινοτικού προϋπολογισμού, η αδυναμία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας να λειτουργήσει ως δανειστής ύστατης προσφυγής σε περιόδους κρίσης και η απουσία επαρκών μηχανισμών αντιμετώπισης κρίσεων. Τα μνημόνια συνετέλεσαν να αντιμετωπισθούν κάποιες από τις μακροοικονομικές ανισορροπίες, αλλά το οικονομικό και κοινωνικό κόστος για την Ελλάδα υπήρξε δυσανάλογα μεγάλο. Αυτά εξηγούνται με πολλές λεπτομέρειες στο βιβλίο μου.
- Ως «τσάρος» της ελληνικής οικονομίας, επί σειρά ετών, κάνατε λάθη; Υπάρχουν επιλογές για τις οποίες έχετε αναθεωρήσει; Θα κάνατε σήμερα κάτι διαφορετικά σήμερα;
Δεν θεώρησα ποτέ τον εαυτό μου "τσάρο" της οικονομίας. "Μουζίκος" ήμουν, όπως όλοι άλλωστε οι υπουργοί Οικονομίας και Οικονομικών μιας χώρας με τόσα συσσωρευμένα οικονομικά προβλήματα. Αν διαβάσει κανείς προσεκτικά το βιβλίο μου, θα βρει και τις απόψεις μου για το τι έπρεπε ή μπορούσε να γίνει διαφορετικά. Ωστόσο, όπως ήδη ανέφερα, το γεγονός ότι η Ελλάδα εντάχθηκε ανέτοιμη στην ευρωζώνη ήταν από οικονομική άποψη ίσως το πιο καθοριστικό για την κρίση. Απεμπολώντας το εργαλείο της νομισματικής και συναλλαγματικής πολιτικής σε συνθήκες δημοσιονομικής ανισορροπίας και επιδεινούμενης διεθνούς ανταγωνιστικότητας, αποδείχθηκε το πιο κρίσιμο ίσως στοιχείο για την κρίση, κάτι που στάθηκε αδύνατο να διορθωθεί μετά την ένταξη. Το μόνο εργαλείο που είχε απομείνει ήταν η δημοσιονομική πολιτική, η οποία όμως για μία χώρα με προβλήματα διεθνούς ανταγωνιστικότητας, η οποία συμμετέχει σε μία νομισματική ένωση συνεπάγεται δραματικά διλήμματα μεταξύ της επιδίωξης της ανάπτυξης και της απασχόλησης από τη μία και της ισορροπίας του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών από την άλλη. Το πώς αντιμετωπίζονται αυτά τα διλήμματα ήταν και εξακολουθεί να είναι το ζητούμενο μετά την ένταξη στην ευρωζώνη.
Βεβαίως, η επιλογή της εξόδου από την ευρωζώνη, προκειμένου η οικονομία να ξεφύγει από αυτά τα διλήμματα θα αποτελούσε μια επικίνδυνη και επιπόλαια επιλογή, η οποία κατά πάσα πιθανότητα θα αποσταθεροποιούσε εκ νέου την ελληνική οικονομία και θα επανέφερε όλα τα προβλήματα του απώτερου παρελθόντος. Έτσι, δεν μπορεί να θεωρηθεί ρεαλιστική. Για αυτό και εξακολουθώ να πιστεύω ότι η Ελλάδα πρέπει να παραμείνει στη ζώνη του ευρώ, να προσαρμοστεί στα δεδομένα της και να συμβάλλει στην αναμόρφωση της αρχιτεκτονικής της ευρωζώνης.
Άνγκελα Μέρκελ - Sputnik Ελλάδα, 1920, 22.11.2020
Κόσμος
15 χρόνια Άνγκελα Μέρκελ: Θα μείνει ή όχι στην Ιστορία ως Καγκελάριος;
- Παρακολουθώ και καλύπτω στενά τις πολιτικές εξελίξεις στην Τουρκία. Και η μόνιμη απορία μου είναι πώς η οικονομία της δεν καταρρέει. Γιατί μετά από τόσες πιέσεις η Τουρκία δεν έχει συρθεί να ζητήσει βοήθεια από το ΔΝΤ; Τι είναι αυτό που την κρατάει, κύριε Αλογοσκούφη, όρθια;
Οι οικονομίες δεν καταρρέουν από τη μία μέρα στην άλλη. Χωρίς να γνωρίζω σε μεγάλο βάθος τα προβλήματα της Τουρκίας, απ' ό,τι φαίνεται, οι επιπτώσεις των μακροοικονομικών ανισορροπιών εκδηλώνονται κυρίως μέσω της μεγάλης υποτίμησης της τουρκικής λίρας, του υψηλού πληθωρισμού, της μείωσης των πραγματικών αποδοχών των εργαζομένων και της συνακόλουθης αύξησης της ανεργίας. Αυτές δεν είναι ενδείξεις μιας οικονομίας που στέκεται όρθια. Είναι ενδείξεις μιας αποσταθεροποιημένης οικονομίας. Το αν και πότε θα καταλήξει και πάλι η Τουρκία στο ΔΝΤ, θα εξαρτηθεί από το αν και πότε θα πάψει να μπορεί να δανείζεται από τις διεθνείς κεφαλαιαγορές προκειμένου να εξυπηρετεί το εξωτερικό της χρέος.
Ροή ειδήσεων
0
Πρόσφατα πρώταΠαλαιότερα πρώτα
loader
Για τη συμμετοχή στη συνομιλία,
συνδεθείτε ή εγγραφείτε.
loader
Συνομιλίες
Заголовок открываемого материала
Internacional
InternationalEnglishΑγγλικάMundoEspañolΙσπανικά
Ευρώπη
DeutschlandDeutschΓερμανικάFranceFrançaisΓαλλικάΕλλάδαΕλληνικάΕλληνικάItaliaItalianoΙταλικάČeská republikaČeštinaΤσέχικαPolskaPolskiΠολωνικάСрбиjаСрпскиΣέρβικαLatvijaLatviešuΛετονικάLietuvaLietuviųΛιθουανικάMoldovaMoldoveneascăΜολδαβικάБеларусьБеларускiΛευκορωσικά
Νότιος Καύκασος
АҧсныАҧсышәалаΑμπχαζικάԱրմենիաՀայերենΑρμενικάAzərbaycanАzərbaycancaΑζερικάХуссар ИрыстонИронауΟσσετικάსაქართველოქართულიΓεωργιανά
Μέση Ανατολή
Sputnik عربيArabicΑραβικάTürkiyeTürkçeΤούρκικαSputnik ایرانPersianΦαρσίSputnik افغانستانDariΝταρί
Κεντρική Ασία
ҚазақстанҚазақ тіліΚαζακικάКыргызстанКыргызчаΚιργιζικάOʻzbekistonЎзбекчаΟυζμπεκικάТоҷикистонТоҷикӣΤατζικικά
Ανατολική και Νοτιοανατολική Ασία
Việt NamTiếng ViệtΒιετναμέζικα日本日本語Ιαπωνικά俄罗斯卫星通讯社简化中文Κινέζικα (απλοπ.)俄罗斯卫星通讯社繁體中文Κινέζικα (παραδ.)
Νότια Αμερική
BrasilPortuguêsΠορτογαλικά