Έχετε εγγραφεί με επιτυχία
Παρακαλώ ακολουθήστε τον σύνδεσμο που εστάλη στο
Η ελληνική σημαία - Sputnik Ελλάδα, 1920
Ελλάδα
Η επικαιρότητα από κάθε γωνιά της Ελλάδας, την Αθήνα τη Θεσσαλονίκη ή την επαρχία. Γρήγορη και έγκαιρη ενημέρωση για όλες τις εξελίξεις.

Άκης Τσοχατζόπουλος: Ο βίος και η πολιτεία του ανθρώπου που έγινε "καθρέφτης" της πορείας του ΠΑΣΟΚ

© Φωτογραφία : SOOC / Nikos LibertasΆκης Τσοχατζόπουλος
Άκης Τσοχατζόπουλος - Sputnik Ελλάδα, 1920, 31.08.2021
Βρείτε μας
Ο θάνατος του Άκη Τσοχατζόπουλου σηματοδοτεί το τέλος μιας εποχής που χαρακτηρίστηκε από την άνοδο, τις ελπίδες, τις αντιφάσεις και τελικά την πτώση και του ίδιου, αλλά και του ΠΑΣΟΚ, επισημαίνει ο πανεπιστημιακός Χρύσανθος Τάσσης.
του Χρύσανθου Δημ. Τάσση*
Ο θάνατος του Άκη Τσοχατζόπουλου σηματοδοτεί το τέλος μιας εποχής που χαρακτηρίστηκε από την άνοδο, τις ελπίδες, τις αντιφάσεις και τελικά την πτώση και του ίδιου, αλλά και του ΠΑΣΟΚ. Ο Άκης Τσοχατζόπουλος, ο Άκης, ήταν ο μόνος μετά τον Ανδρέα Παπανδρέου που τον προσφωνούσαν με το μικρό του όνομα και αναδείχθηκε ως η βασική έκφραση της κομματικής οργάνωσης του ΠΑΣΟΚ.

Η συμβολή στο ΠΑΚ και η Ιδρυτική του ΠΑΣΟΚ στο γραφείο του στο Μόναχο

Από την επιβολή της Δικτατορίας επέδειξε έντονη δράση με αποτέλεσμα να του αφαιρεθεί η ελληνική ιθαγένεια. Συναντιέται και συνδέεται πολιτικά με τον Α. Παπανδρέου από το 1968, εντάσσεται στο ΠΑΚ το 1970 και αναδεικνύεται μέλος του Εθνικού Συμβουλίου του ΠΑΚ. Μετά την πτώση της δικτατορίας, τον Αύγουστο του 1974, στο τεχνικό γραφείο που είχε μαζί με τον Γ. Τσουγιόπουλο, στο Μόναχο συγκεντρώθηκε η ομάδα που έγραψε την Ιδρυτική του ΠΑΣΟΚ, τη Διακήρυξη της 3ης Σεπτέμβρη.
Όταν στις 3 Σεπτέμβρη 1974, ιδρύεται το ΠΑΣΟΚ, ο Α. Τσοχατζόπουλος δίνει έμφαση στην οικοδόμηση του πρώτου μη κομμουνιστικού κόμματος μαζών στο ελληνικό κομματικό σύστημα όπου η Κοινοβουλευτική Ομάδα θα είναι κάτω από τον πολιτικό έλεγχο της Κεντρικής Επιτροπής. Έτσι, στις εκλογές του 1974 δεν θα είναι υποψήφιος, όπως άλλωστε και πολλά σημαντικά ιδρυτικά στελέχη του ΠΑΣΟΚ (Σ. Καράγιωργας, Κ. Σημίτης, Ν. Κωνσταντόπουλος κ.ά.).
Κηδεία Άκη Τσοχατζόπουλου - Sputnik Ελλάδα, 1920, 31.08.2021
Ελλάδα
Άκης Τσοχατζόπουλος: Τυλιγμένο με σημαία του ΠΑΣΟΚ το φέρετρό του - Κανένας επίσημος στην κηδεία του

Πρώτος στην άτυπη ιεραρχία της Τρόικας του ΠΑΣΟΚ

Η οικοδόμηση της συγκεκριμένης οργανωτικής δομής αποφασίζεται κατά τη διάρκεια των εργασιών της 1ης Πανελλήνιας Συνδιάσκεψης το 1977, από την οποία προέκυψε η περίφημη Τρόικα με τους Α. Τσοχατζόπουλο, Κ. Λαλιώτη και Γ. Γεννηματά. Ο Α. Τσοχατζόπουλος ήταν μάλιστα ο πρώτος στην άτυπη ιεραρχία της Τρόικας λόγω της οικειότητας με τα περισσότερα στελέχη του ΠΑΣΟΚ της στενής σχέση με τον Α. Παπανδρέου και της πορείας του στο ΠΑΚ καθώς θεωρείτο ότι εξέφραζε τον ριζοσπαστικό χαρακτήρα του νεαρού τότε Κινήματος, γι’ αυτό ανέλαβε υπεύθυνος για την οργανωτική δομή του κόμματος.
Στις εκλογές του 1981, ο Α. Τσοχατζόπουλος είναι υποψήφιος για πρώτη φορά και εκλέγεται βουλευτής όπως και άλλα ιδρυτικά στελέχη του ΠΑΣΟΚ, χαρακτηριστικό του ενδιαφέροντος πλέον του κόμματος και των στελεχών για την κοινοβουλευτική διάσταση της πολιτικής.
Από το 1981 μέχρι το 2003 παραμένει κορυφαίος υπουργός σε όλα τα κυβερνητικά σχήματα του ΠΑΣΟΚ, ενώ παράλληλα αναδεικνύεται ως η πολιτική συνέχεια του Α. Παπανδρέου τόσο στο κόμμα όσο και στην κυβέρνηση. Είναι η εποχή όπου η παρέμβαση του οργανωμένου κόμματος στις κυβερνητικές υποθέσεις θεωρείται αρνητική εξέλιξη με αποτέλεσμα ο Άκης Τσοχατζόπουλος να προσδιορίσει ήδη από το 1983 τον ρόλο του κυρίως στο να στηρίζει τις κυβερνητικές επιλογές, δηλαδή στην έμφαση στην πολιτική κινητοποίηση της οργάνωσης, ενώ μειώνεται η παρουσία του στον σχεδιασμό και στην υλοποίηση της πολιτικής.
Οι αντιφάσεις του κυβερνητισμού στην κομματική γραφειοκρατία του ΠΑΣΟΚ γίνονται εμφανείς το 1988 όταν ο Α. Παπανδρέου νοσηλεύεται στο Ην. Βασίλειο και ξεσπά το «σκάνδαλο Κοσκωτά» και το πολιτικό κλίμα χαρακτηρίζεται από κατηγορίες για τη συμμετοχή στελεχών του ΠΑΣΟΚ και του ίδιου του Α. Παπανδρέου σε οικονομικά σκάνδαλα, ενώ το όνομα του Α. Τσοχατζόπουλου δεν αναφέρεται σε καμία περίπτωση.
Άκης Τσοχατζόπουλος - Sputnik Ελλάδα, 1920, 27.08.2021
Ελλάδα
Τσοχατζόπουλος: Τα σκάνδαλα που από τη μυθική ζωή τον έφεραν αντιμέτωπο με τη σκληρή αποκαθήλωση

Η σύγκρουση στο «Πεντελικόν» με το εκσυγχρονιστικό μπλοκ

Είναι η εποχή που στο ΠΑΣΟΚ συγκροτείται το εκσυγχρονιστικό μπλοκ το οποίο αμφισβητεί τον Α. Παπανδρέου κατά τη διάρκεια των εργασιών της Συνόδου της Κεντρικής Επιτροπής του ΠΑΣΟΚ στο «Πεντελικόν», στις 2 Νοεμβρίου του 1990.
Οι Κ. Σημίτης, Θ. Πάγκαλος και Μ. Μερκούρη υποστηρίζουν για τη θέση του Γραμματέα της ΚΕ τον Π. Αυγερινό και αυτό έρχεται σε αντίθεση με την υποψηφιότητα του Α. Τσοχατζόπουλου που εισηγείται ο Α. Παπανδρέου.
Η στιγμή «Πεντελικόν» είναι ουσιαστικά η πρώτη εμφάνιση του εκσυγχρονιστικού μπλοκ που αμφισβητεί και τον Α. Παπανδρέου, αλλά και τις πολιτικές του κοινωνικού κράτους ιδίως της πρώτης κυβερνητικής τετραετίας 1981-1985.
Τελικά ο Α. Τσοχατζόπουλος αναδεικνύεται ο πρώτος γραμματέας της ΚΕ του ΠΑΣΟΚ και προχωρά σε αναδιοργάνωση των Κεντρικών Γραφείων του ΠΑΣΟΚ καθώς είχαν περιέλθει σε μαρασμό από την έμφαση στον κυβερνητισμό της περιόδου 1981-1989, ενώ φαίνεται να εκφράζει τα στελέχη τα οποία δεν αποδέχονται την προσαρμογή στον Νεοφιλελευθερισμό που προτείνει η ομάδα των εκσυγχρονιστών. Χαρακτηριστικό αυτής της τάσης είναι η απουσία των κορυφαίων στελεχών του ΠΑΣΟΚ που έχουν αναφορά στον Κ. Σημίτη από την επαναληπτική εκλογική αναμέτρηση της Β΄ Αθήνας το 1992 όπου το βάρος το σηκώνει κυρίως ο Α. Τσοχατζόπουλος με τους γραμματείς των ΝΕ της Β΄ Αθήνας.
Οι διαφορετικές προσεγγίσεις για το μέλλον ΠΑΣΟΚ φτάνουν σε οριακή κατάσταση σύγκρουσης το 1996 όταν ύστερα από την παραίτηση του Α. Παπανδρέου, η Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΠΑΣΟΚ καλείται να εκλέξει πρωθυπουργό και επιλέγει τον Κ. Σημίτη με τη δεύτερη ψηφοφορία.

Άκης-Σημίτης: Οριακός εσωκομματικός ανταγωνισμός

Στον πρώτο γύρο, ο Κ. Σημίτης και ο Ά. Τσοχατζόπουλος λαμβάνουν 53 ψήφους, ο Γ. Αρσένης 50 ψήφους και ο Γ. Χαραλαμπόπουλος 12 ψήφους. Οι βουλευτές του ΠΑΣΟΚ ψηφίζουν με βασικά κριτήρια την ευρωπαϊκή προοπτική της χώρας την οποία φαίνεται να διασφαλίζει η εκλογή του Κ. Σημίτη, και την παραμονή του κόμματος στην εξουσία. Επίσης η εκλογή πρωθυπουργού από την Κοινοβουλευτική Ομάδα και όχι μέσω εκτάκτου συνεδρίου σηματοδοτεί τη μετακίνηση της κομματικής γραφειοκρατίας του ΠΑΣΟΚ σε φιλελεύθερης και όχι σε σοσιαλιστικής αντίληψης πολιτικό κόμμα με την κυριαρχία της κοινοβουλευτικής διαδικασίας πάνω στον παράγοντα πολιτικό κόμμα.
Η σύγκρουση κορυφώνεται στο 4ο Συνέδριο, που διενεργείται στις 27-30 Ιουνίου σε μια δραματική πολιτική και εκλογική διαδικασία όπου συγκρούστηκαν στα πρόσωπα των υποψηφίων οι δυο αντίθετες λογικές. Ο Κ. Σημίτης εκπροσωπούσε το εκσυγχρονιστικό πρόταγμα το βρισκόταν πιο κοντά στις αγοραίες δυνάμεις (ιδιωτικά ΜΜΕ, εκδοτικά και επιχειρηματικά συμφέροντα), ενώ ο Α. Τσοχατζόπουλος αναδείχθηκε ως εκπρόσωπος της κομματικής τάσης που ήθελε ένα παρεμβατικά οργανωμένο κόμμα και συμβόλιζε κοινωνικού τύπου παρεμβάσεις κυρίως της πρώτης τετραετίας 1981-1985.
Άκης Τσοχατζόπουλος - Sputnik Ελλάδα, 1920, 27.08.2021
Ελλάδα
Τσοχατζόπουλος: Η μέρα που δεν έγινε πρωθυπουργός της Ελλάδας για λίγες ψήφους
Τελικά ο Κ. Σημίτης αναδεικνύεται και πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ. Επίσης, το δίλημμα που θέτει, «είτε θα εκλεγώ Πρόεδρος είτε θα παραιτηθώ από πρωθυπουργός», δεν είχε πειστική απάντηση από την πλευρά του Α. Τσοχατζόπουλου μια εξέλιξη που σηματοδοτεί την ουσιαστική προσαρμογή του «όλου» ΠΑΣΟΚ στη στρατηγική του εκσυγχρονισμού (Συνθήκη του Μάαστριχτ, πορεία προς την ΟΝΕ, μετοχοποιήσεις δημόσιων επιχειρήσεων, έμφαση στα δυναμικά κοινωνικά στρώματα). Το ΠΑΣΟΚ πλέον μετεξελίσσεται σε «κόμμα του κράτους» με την κυριαρχία των ιδιωτικών ΜΜΕ, την έμφαση στην τεχνοκρατική λειτουργία της πολιτικής και την απουσία του κόμματος ακόμα και ως μηχανισμός πολιτικής κινητοποίησης με τις περίφημες «εκλογές του καναπέ» το 1996.
Στη συγκυρία της πολιτικής του ήττας και στην Κοινοβουλευτική Ομάδα και στο Συνέδριο του ΠΑΣΟΚ, ο Α. Τσοχατζόπουλος προάγει την πολιτική και οργανωτική ενότητα του ΠΑΣΟΚ και μάλιστα συμμετέχει στις κυβερνήσεις του Κ. Σημίτη αναλαμβάνοντας το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας μέχρι το 2001 και μετά το Υπουργείο Ανάπτυξης. Είναι η εποχή όπου κυριαρχεί μια κυνική αντίληψη για την πολιτική, με την αποκλειστική στόχευση σε μετρήσιμα αγοραία αποτελέσματα, ενώ οι μεγάλοι μετασχηματισμοί θεωρούνται ξεπερασμένοι. Το αποτέλεσμα αυτής της εξέλιξης είναι να παρουσιαστούν έντονα φαινόμενα εκτεταμένης διαφθοράς όπως στη συγκεκριμένη περίπτωση του Α. Τσοχατζόπουλου, αλλά και όχι μόνο.
Έτσι, το 6ο Συνέδριο το οποίο πραγματοποιείται νωρίτερα τον Οκτώβριο του 2001, λόγω της κρίσης που δημιούργησε το σχέδιο του Ασφαλιστικού του Τ. Γιαννίτση χαρακτηρίζεται από την πλήρη ενσωμάτωση του Α. Τσοχατζόπουλου στην πολιτική του Κ. Σημίτη. Το αποτέλεσμα ήταν η διάσπαση της ομάδας του με την αδρανοποίηση/αποχώρηση πολλών στελεχών τόσο επίπεδο κόμματος όσο και σε επίπεδο Νεολαίας ΠΑΣΟΚ.

Η πορεία του Άκη «καθρέφτης» των αντιφάσεων και των ορίων του ΠΑΣΟΚ

Το αποτέλεσμα αυτής της «προσαρμογής» του Α. Τσοχατζόπουλου είναι η ουσιαστική αδυναμία της κρατικοποιημένης γραφειοκρατίας του ΠΑΣΟΚ να αναπαραχθεί πολιτικά και οργανωτικά, μια εξέλιξη που οδήγησε τον Α. Τσοχατζόπουλο εκτός πολιτικής στις εκλογές του 2007 όταν δεν κατάφερε να επανεκλεγεί βουλευτής, αλλά και μεγάλο μέρος στελεχών του ΠΑΣΟΚ που είχαν αναφορά στις οργανωτικές, ιδεολογικές και κυβερνητικές πολιτικές της δεκαετίας του 1980, να αποχωρήσουν από το ΠΑΣΟΚ και κατά την περίοδο της κρίσης να πλησιάσουν πολιτικά και οργανωτικά τον ΣΥΡΙΖΑ.
Συμπερασματικά, η πορεία του Α. Τσοχατζόπουλου, κατέδειξε τις αντιφάσεις και τα όρια που είχε η πορεία του ΠΑΣΟΚ από τη ριζοσπαστική προοπτική τη δεκαετία του 1970, στον κυβερνητισμό της δεκαετίας του 1980 στην πλήρη προσαρμογή στη νεοφιλελεύθερη ιδεολογία από τη δεκαετία του 1990. Τα φαινόμενα της διαφθοράς θα πρέπει να αναλυθούν υπό αυτό το πρίσμα της πλήρους ενσωμάτωσης της ηγετικής ομάδας του ΠΑΣΟΚ στο κράτος χωρίς κανένα ουσιαστικό έλεγχο από την κοινωνία.
Άφιξη του Άκη Τσοχατζόπουλου στο σπίτι του μετά την αποφυλάκιση, Μάιος 2017 - Sputnik Ελλάδα, 1920, 27.08.2021
Ελλάδα
Πώς αποχαιρέτισε η Βίκυ Σταμάτη τον Άκη Τσοχατζόπουλο - "Καλό ταξίδι ζωή μου"
Η ανακοίνωση του γραφείου Τύπου του ΚΙΝΑΛ για τον θάνατο του Α. Τσοχατζόπουλου με την οποία τονίζει ότι «ο Άκης Τσοχατζόπουλος υπήρξε ιδρυτικό στέλεχος του ΠΑΣΟΚ. Συμμετείχε σε κορυφαίες κυβερνητικές και κομματικές θέσεις. Είναι γνωστό όμως, ότι εδώ και πολλά χρόνια το ΠΑΣΟΚ είχε διαχωρίσει -με βάση τις αρχές και τις αξίες του- πλήρως και ριζικά τη θέση του απέναντί του» σηματοδοτεί την άρνηση του κόμματος να έχει οποιαδήποτε σχέση με την οργανωτική και πολιτική του παράδοση. Το ΠΑΣΟΚ ως ΚΙΝΑΛ πλέον βρίσκεται πιο κοντά στη νεοφιλελεύθερη αντίληψη της μετα-δημοκρατικής θέσμισης που υλοποιεί η κυβέρνηση της ΝΔ και έχοντας χάσει οποιαδήποτε κοινωνική, πολιτική, ιδεολογική και οργανωτική αναφορά σε σχέση με τη σοσιαλιστική του παράδοση είναι καταδικασμένο σε πολιτικό και εκλογικό μαρασμό.
Ροή ειδήσεων
0
Πρόσφατα πρώταΠαλαιότερα πρώτα
loader
Για τη συμμετοχή στη συνομιλία,
συνδεθείτε ή εγγραφείτε.
loader
Συνομιλίες
Заголовок открываемого материала
Διεθνή
InternationalEnglishΑγγλικάMundoEspañolΙσπανικά
Ευρώπη
DeutschlandDeutschΓερμανικάFranceFrançaisΓαλλικάΕλλάδαΕλληνικάΕλληνικάItaliaItalianoΙταλικάČeská republikaČeštinaΤσέχικαPolskaPolskiΠολωνικάСрбиjаСрпскиΣέρβικαLatvijaLatviešuΛετονικάLietuvaLietuviųΛιθουανικάMoldovaMoldoveneascăΜολδαβικάБеларусьБеларускiΛευκορωσικά
Νότιος Καύκασος
ԱրմենիաՀայերենΑρμενικάАҧсныАҧсышәалаΑμπχαζικάХуссар ИрыстонИронауΟσσετικάსაქართველოქართულიΓεωργιανάAzərbaycanАzərbaycancaΑζερικά
Μέση Ανατολή
Sputnik عربيArabicΑραβικάTürkiyeTürkçeΤούρκικαSputnik ایرانPersianΦαρσίSputnik افغانستانDariΝταρί
Κεντρική Ασία
ҚазақстанҚазақ тіліΚαζακικάКыргызстанКыргызчаΚιργιζικάOʻzbekistonЎзбекчаΟυζμπεκικάТоҷикистонТоҷикӣΤατζικικά
Ανατολική και Νοτιοανατολική Ασία
Việt NamTiếng ViệtΒιετναμέζικα日本日本語Ιαπωνικά俄罗斯卫星通讯社中文(简体)Κινέζικα (απλοπ.)俄罗斯卫星通讯社中文(繁体)Κινέζικα (παραδ.)
Νότια Αμερική
BrasilPortuguêsΠορτογαλικά