Έχετε εγγραφεί με επιτυχία
Παρακαλώ ακολουθήστε τον σύνδεσμο που εστάλη στο
Η ελληνική σημαία - Sputnik Ελλάδα, 1920
Ελλάδα
Η επικαιρότητα από κάθε γωνιά της Ελλάδας, την Αθήνα τη Θεσσαλονίκη ή την επαρχία. Γρήγορη και έγκαιρη ενημέρωση για όλες τις εξελίξεις.

Οργή για την πλατεία Ελευθερίας: Από το «Μαύρο Σάββατο» σε... πάρκινγκ - «Χάνει το ιστορικό DNA της»

© SputnikΤο μνημείο Ολοκαυτώματος και παρκαρισμένα ΙΧ στην πλατεία Ελευθερίας στη Θεσσαλονίκη
Το μνημείο Ολοκαυτώματος και παρκαρισμένα ΙΧ στην πλατεία Ελευθερίας στη Θεσσαλονίκη - Sputnik Ελλάδα, 1920, 12.01.2022
Βρείτε μας
Η μετατροπή από τον Δήμο Θεσσαλονίκης της πλατείας Ελευθερίας σε πάρκινγκ αντί για πλατεία μνήμης για τους χιλιάδες Εβραίους της πόλης που δολοφονήθηκαν στα στρατόπεδα συγκέντρωσης έχει προκαλέσει αντιδράσεις στην πόλη. Ο πρώην δήμαρχος Γιάννης Μπουτάρης κατηγορεί τον νυν, Κ. Ζέρβα, για καλλιέργεια αντισημιτικού πνεύματος.
Θεσσαλονίκη, Σάββατο 11 Ιουλίου 1942. Οι ναζιστικές δυνάμεις κατοχής καλούν τους άνδρες Έλληνες Εβραίους της πόλης ηλικίας 18 έως 45 ετών να εμφανιστούν στις 8:00 στην πλατεία Ελευθερίας.
Η πλατεία εκείνη την ημέρα γέμισε με 9.000 Εβραίους που υπέστησαν επί ώρες δημόσιο εξευτελισμό και βία πριν τους οδηγήσουν οι Γερμανοί πεζή στον παλιό σιδηροδρομικό σταθμό, τους επιβιβάσουν σε βαγόνια οδηγώντας τους στα ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης. Εκείνη η μέρα έμεινε στην ιστορία ως «Μαύρο Σάββατο».
Ένας από τους Θεσσαλονικείς Εβραίους ο Σόλομον Κοέν βρέθηκε στην πλατεία Ελευθερίας και όπως είπε στο Sputnik η εγγονή του Χέλα Ματαλόν ξυλοκοπήθηκε άγρια και βάναυσα από τους Γερμανούς σε σημείο που δεν μπορούσε να σταθεί όρθιος.
Οι Γερμανοί του επέτρεψαν να πάει σπίτι του με την υποχρέωση να εμφανιστεί την επόμενη ημέρα για να εργαστεί σε... έργα. Όμως όπως αφηγείται η κα Ματαλόν, ο παππούς της κατάλαβε τις προθέσεις των Γερμανών, δεν εμφανίστηκε ποτέ και κρύφτηκε για να μην τον εντοπίσουν.
© SputnikΦωτογραφία δίπλα στο μνημείο Ολοκαυτώματος στην πλατεία Ελευθερίας, από συγκέντρωση Θεσσαλονικιών Εβραίων από τους Γερμανούς λίγο πριν τους στείλουν με τρένα στα ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης
Φωτογραφία δίπλα στο μνημείο Ολοκαυτώματος στην πλατεία Ελευθερίας, από συγκέντρωση Θεσσαλονικιών Εβραίων από τους Γερμανούς λίγο πριν τους στείλουν με τρένα στα ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης - Sputnik Ελλάδα, 1920, 11.01.2022
Φωτογραφία δίπλα στο μνημείο Ολοκαυτώματος στην πλατεία Ελευθερίας, από συγκέντρωση Θεσσαλονικιών Εβραίων από τους Γερμανούς λίγο πριν τους στείλουν με τρένα στα ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης
Η πλειονότητα όμως των Εβραίων της πόλης δεν είχαν την ίδια τύχη. Συνολικά, 50.000 Έλληνες Εβραίοι, κάτοικοι της Θεσσαλονίκης μεταφέρθηκαν και δολοφονήθηκαν στα στρατόπεδα συγκέντρωσης που είχε χτίσει η ναζιστική Γερμανία.
Ο Σέρβος γλύπτης Nandor Glid που επέζησε του Ολοκαυτώματος ενώ η οικογένειά του δολοφονήθηκε στο Άουσβιτς είχε δημιουργήσει μνημεία για τη μνήμη των θυμάτων του Ολοκαυτώματος μεταξύ των οποίων τα μνημεία στο στρατόπεδο συγκέντρωσης Μαουτχάουζεν και στο Νταχάου.
Το 1997 ξεκίνησε να κάνει το μνημείο του Ολοκαυτώματος για τους Εβραίους της Θεσσαλονίκης και το οποίο ήταν μια παραλλαγή του μνημείου Menorah in Flames που έκανε για τους Εβραίους στο Βελιγράδι.
© SputnikΤο μνημείο του Ολοκαυτώματος στην πλατεία Ελευθερίας στη Θεσσαλονίκη
Το μνημείο του Ολοκαυτώματος στην πλατεία Ελευθερίας στη Θεσσαλονίκη - Sputnik Ελλάδα, 1920, 11.01.2022
Το μνημείο του Ολοκαυτώματος στην πλατεία Ελευθερίας στη Θεσσαλονίκη
Ο Glid πέθανε όμως και το γλυπτό που παριστάνει την επτάφωτο λυχνία και φλόγες με ένα πλέγμα ανθρώπινων σωμάτων το ολοκλήρωσαν οι γιοι του. Αρχικά τοποθετήθηκε στην περιοχή του Ιπποκράτειου νοσοκομείου ενώ το 2006 μεταφέρθηκε στην πλατεία Ελευθερίας.
Αυτή ήταν ίσως η μοναδική τιμή που είχε αποδώσει η Θεσσαλονίκη στα δικά της θύματα του Ολοκαυτώματος. Η σιωπή για τον αφανισμό 50.000 συμπολιτών της από τα ναζιστικά γερμανικά στρατεύματα ήταν επί σειρά ετών ένα τεράστιο αγκάθι ώσπου τον Ιανουάριο του 2011 αναλαμβάνει το δημαρχιακό θώκο ο Γιάννης Μπουτάρης κι ένα από τα πρώτα θέματα που έθεσε στην κοινωνία ήταν η μνήμη των Εβραίων της Θεσσαλονίκης και η μετατροπή του τότε πάρκινγκ που λειτουργούσε στην πλατεία από ιδιώτη σε χώρο μνήμης με ταυτόχρονη ανάπλαση πρασίνου.
Πραγματοποιήθηκε αρχιτεκτονικός διαγωνισμός και στη συνέχεια έγινε διαγωνισμός όπου αναδείχτηκε ο εργολάβος της ανάπλασης της πλατείας Ελευθερίας ενώ στο μεταξύ σταμάτησε να λειτουργεί το ιδιωτικό πάρκινγκ με τον χώρο να περιφράσσεται με λαμαρίνες προκειμένου να ξεκινήσει το έργο.
Η εκλογή το 2019 της νέας διοίκησης του Δήμου Θεσσαλονίκη υπό τον Κωνσταντίνο Ζέρβα δημιούργησε νέα δεδομένα στο έργο της πλατείας Ελευθερίας.
Από τη μία η αδυναμία του εργολάβου να προχωρήσει το έργο που είχε εξασφαλισμένη χρηματοδότηση από το «Πράσινο Ταμείο» κι από την άλλη η εξαγγελία του κ. Ζέρβα για δημιουργία υπόγειου πάρκινγκ και πλατείας οδήγησαν τελικά στις 23 Δεκεμβρίου 2021 στην επαναχρησιμοποίηση της πλατείας ως χώρου στάθμευσης ΙΧ ενταγμένο στο σύστημα δημοτικής στάθμευσης έναντι αντιτίμου.
Το μνημείο του Ολοκαυτώματος στην πλατεία Ελευθερίας, Θεσσαλονίκη - Sputnik Ελλάδα, 1920, 29.09.2020
Ελλάδα
Θεσσαλονίκη: Η «Οδύσσεια» ανάπλασης της πλατείας Ελευθερίας με το μνημείο Ολοκαυτώματος
Ο κ. Ζέρβας στην τελευταία συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου επανέλαβε τη δέσμευση του ότι η πλατεία Ελευθερίας θα αξιοποιηθεί ως πάρκο που θα αναζωογονήσει το πράσινο και το αστικό περιβάλλον και συγχρόνως «θα τιμά τη μνήμη των χιλιάδων Εβραίων συμπολιτών μας» κι εξήγησε ότι η πλατεία αποδόθηκε προσωρινά ως πάρκινγκ ενταγμένο στο δημοτικό σύστημα ελεγχόμενης στάθμευσης προκειμένου να αξιοποιηθεί ο ενδιάμεσος χρόνος, μέχρι να προχωρήσουν οι διαδικασίες για τη διερεύνηση της δυνατότητας κατασκευής υπόγειου πάρκινγκ παράλληλα με την επιφανειακή διαμόρφωση και ανάδειξη του χώρου σε πάρκο μνήμης και αναψυχής.

«Η χρήση της πλατείας να συνδέεται με το ιστορικό φορτίο της»

Η απόφασή του αυτή όμως προκαλεί αντιδράσεις στην πόλη με πολλούς να θεωρούν ότι χάνεται χρόνος κι ότι τελικά η πλατεία θα παραμείνει ένα πάρκινγκ.
Ο επίκουρος καθηγητής Ιστορίας της έδρας Εβραϊκών Σπουδών του ΑΠΘ Γιώργος Αντωνίου σε τακτά χρονικά διαστήματα επισκέπτεται με τους φοιτητές του το μνημείο Ολοκαυτώματος στην πλατεία Ελευθερίας όπου εκεί κάνει το μάθημά του.
Μπροστά το μνημείο, πίσω από αυτό παρκαρισμένα ΙΧ και το ερώτημα που τίθεται είναι πως θα μπορούσε η πόλη να αναδείξει καλύτερα τη βαριά ιστορία της πλατείας.
«Νομίζω ότι σε κάθε περίπτωση θα έπρεπε η χρήση της πλατείας να συνδέεται κυρίαρχα με το ιστορικό φορτίο του τι έχει συμβεί σε αυτή. Δηλαδή, δεν μπορεί η πλατεία Ελευθερίας να λειτουργήσει ανεξάρτητα από την ιστορία της. Δεν θα πρέπει να γίνει πάρκινγκ και δεν μπορεί να είμαστε ικανοποιημένοι με τέτοιου είδους λύσεις» είπε στο Sputnik ο κ. Αντωνίου προσθέτοντας ότι έχει περάσει πάρα πολύς καιρός που η πλατεία είναι «ξεκομμένη από το ιστορικό της παρελθόν, το ιστορικό της DNA».
«Οποιαδήποτε ανασχεδιασμός, ανάπλαση γίνει στην πλατεία θα πρέπει να έχει ως κεντρικό σημείο αναφοράς την ιστορία αυτού του τόπου και δεν θεωρώ ότι μια βαριά και θλιβερή ιστορία που συνδέεται με το Ολοκαύτωμα δεν μπορεί να συνδέεται με σύγχρονες χρήσεις αναψυχής ή πράσινου» ανέφερε.

«Η πόλη είναι ένοχη, έχει αμνησία και δεν θέλει να θυμάται»

Η κα Ματαλόν γεννήθηκε και ζει στη Θεσσαλονίκη και χαρακτηρίζει «θλιβερό και απαράδεκτο» το ότι η πόλη δεν καταφέρνει όλα αυτά τα χρόνια να αποτίσει φόρο τιμής» στους Εβραίους που αφανίστηκαν.
«Είναι απαράδεκτο το ότι 50.000 Έλληνες πολίτες "διώχθηκαν" από αυτή την πόλη που επί δεκαετίες να έχει αμνησία. Μόνο στην περίοδο δημαρχίας του Μπουτάρη ήρθε η ιστορία στην επιφάνεια και θυμήθηκε ο κόσμος τους Εβραίους της Θεσσαλονίκης» είπε η κα Ματαλόν που εξέφρασε τη δυσαρέσκειά της για το ότι η πλατεία έγινε πάλι ένα πάρκινγκ τονίζοντας ότι «τώρα πάμε σε νέα περίοδο αμνησίας».
«Τότε χάθηκε το 1/5 του πληθυσμού της Θεσσαλονίκης και δεν άφησε ούτε γρατζουνιά στην πόλη; Όχι λοιπόν άφησε μεγάλες πληγές αλλά η πόλη δεν θέλει να θυμάται» είπε χαρακτηριστικά.
Χιλιάδες Ισραηλινοί ειδικά προ πανδημίας μεταξύ των οποίων συγγενείς και φίλοι της που ζουν στον Ισραήλ επισκέπτονται ως τουρίστες την πόλη με πρώτο τους σταθμό το μνημείο στην πλατεία Ελευθερίας.
Ωστόσο, η επίσκεψη σε αυτό τους γεννά απογοήτευση. «Μας λένε ότι το μνημείο είναι πεταμένο έτσι σε μια πλατεία που ήταν πάρκινγκ και ξαναέγινε πάρκινγκ».
Για την κα Ματαλόν η ευθύνη για την αμνησία έναντι των Εβραίων της Θεσσαλονίκης δεν επιβλήθηκε τόσο από τα ακραία στοιχεία που εμφανίστηκαν έντονα με την άνοδο της Χρυσής Αυγής αλλά κυρίως οφείλεται «σε μια ένοχη σιωπή που επικράτησε» εξαιτίας «της συμμετοχής πολλών Θεσσαλονικέων να συνεργαστούν με τους Γερμανούς. Όλα αυτά τα ήξερε η πόλη και δεν μιλούσε. Μόνο τα τελευταία χρόνια βγήκαν στη φόρα».
Η κα Ματαλόν αναφέρεται και στο «πλιάτσικο των περιουσιών των Εβραίων» από κάποιους Θεσσαλονικείς.
«Έπρεπε να περάσουν τόσα χρόνια για να μιλήσει η πόλη και να θυμηθεί. Τα εμπορεύματα όλων των καταστημάτων τα πήραν οι δωσίλογοι. Βέβαια τέτοια έγιναν και σε άλλες πόλεις, ήταν το σύστημα των Γερμανών. Έπαιρναν με το μέρος τους όσους είχαν πιο χαλαρά όρια και τους έκαναν δικούς τους και τους είχαν συνεργάτες. Αυτό δεν είναι κάτι διαφορετικό από άλλες πόλεις. Δεν θα έλεγα ότι η Θεσσαλονίκη ήταν πιο ένοχη από άλλες πόλεις του κόσμου. Απλά, ένοχη είναι τώρα που δεν θυμάται» είπε.
Ημέρα μνήμης των Εβραίων του Ολοκαυτώματος, Θεσσαλονίκη ( - Sputnik Ελλάδα, 1920, 26.01.2020
Ελλάδα
"Ποτέ ξανά" είπε η Θεσσαλονίκη

«Βιασύνη να σταματήσουμε να μιλάμε για τους Εβραίους»

Από την πλευρά του ο κ. Αντώνιου εκτιμά ότι υπάρχει η τάση της μη συζήτησης του θέματος των Εβραίων «γιατί το θέμα έχει συζητηθεί πολύ διεθνώς και αυτός ο απόηχος φτάνει και στη χώρα, χωρίς όμως έχουμε κάνει την αντίστοιχη συζήτηση».
«Υπάρχει μια βιασύνη να πούμε «φτάνει τόσο που ασχοληθήκαμε με το θέμα, ας συζητήσουμε κι άλλα θέματα». Αυτό συνήθως υποκρύπτει κατά τη γνώμη ακόμη και αντισημιτισμό, με την έννοια ότι υποτιμά κάποιος τη σημασία και το μέγεθος αυτού του ζητήματος όταν λέει ότι φτάνει τόσο με αυτό θέμα. Πολλές φορές μπαίνει και με ανταγωνιστικούς όρους όπου κάποιος λέει «φτάνει με τους Εβραίους, ας μιλήσουμε και για τους Χ» όπου Χ βάλτε όποιους θέλετε. Μπορεί να είναι οι Πόντιοι ή άλλοι. Αυτό όλο δημιουργεί αντανακλαστικά ανταγωνισμού τα οποία είναι τοξικά» τόνισε ο επίκουρος καθηγητής του ΑΠΘ.

Μπουτάρης κατά Ζέρβα: Καλλιεργεί αντισημιτικό πνεύμα

Ο πρώην Δήμαρχος και νυν Πρόεδρος του Ιδρύματος που θα αναγείρει το Μουσείο Ολοκαυτώματος στη Θεσσαλονίκη Γιάννης Μπουτάρης μιλώντας στο Sputnik άσκησε δριμεία κριτική στον κ. Ζέρβα κατηγορώντας τον για καλλιέργεια αντισημιτικού πνεύματος.
«Λυπάμαι πάρα πολύ που ο Δήμαρχος Θεσσαλονίκης καλλιεργεί αντισημιτικό πνεύμα στην πόλη με την ουσιαστικά κατάργηση της πλατείας μνήμης. Όμως δεν θα το αφήσουμε έτσι, η πλατεία μνήμης πρέπει να γίνει οπωσδήποτε γιατί είναι κομμάτι της ιστορίας της πόλης» είπε.

Η Ισραηλιτική Κοινότητα

Από την πλευρά του, το Κεντρικό Ισραηλιτικό Συμβούλιο Ελλάδας (ΚΙΣΕ) στις 27 Δεκεμβρίου κι αφού η πλατεία είχε μετατραπεί σε πάρκινγκ εξέδωσε μια ανακοίνωση με την οποία υπενθύμιζε την ιστορική σημασία της πλατείας τονίζοντας ότι «η «Μνήμη» είναι μια συνεχής διαδικασία υπενθύμισης και μηνυμάτων προς τον κάθε επισκέπτη, κάθε περαστικό από την Πλατεία Ελευθερίας, για να βλέπει τον τόπο μαρτυρίου, να διερωτάται γιατί συνέβη αυτό και γιατί η κοινωνία των πολιτών έμεινε, στην μεγάλη της πλειοψηφία, απλός θεατής αυτής της θηριωδίας» και εκφράζοντας τη βεβαιότητα ότι «η Πολιτεία, η Τοπική Αυτοδιοίκηση και οι κοινωνικοί φορείς θα αναδείξουν και θα περιφρουρήσουν την ιστορική μνήμη της Πλατείας Ελευθερίας στη Θεσσαλονίκη».
Η ανακοίνωση προφανώς προκάλεσε και την τοποθέτηση του κ. Ζέρβα περί ανάπλασης της πλατείας αφού όμως διερευνηθεί μέσα στο επόμενο τρίμηνο η υλοποίηση υπόγειου πάρκινγκ στην πλατεία. Όπως είπε στο Sputnik o πρόεδρος του Κεντρικού Ισραηλιτικού Συμβουλίου Ελλάδας (ΚΙΣΕ) και πρόεδρος της Ισραηλιτικής κοινότητας Θεσσαλονίκης Δαυίδ Σαλτιέλ «ο Δήμαρχος μας έδωσε την διαβεβαίωση ότι θα προχωρήσει στην υλοποίηση του αρχικού σχεδίου (σ.σ. ανάδειξη πλατείας) με έναν σύντομο έλεγχο που θα κάνει για υπόγειο πάρκινγκ και εντός 2-3 μηνών θα ξεκινήσει η ανάπλαση όπως ήταν το σχέδιο».
Ροή ειδήσεων
0
Πρόσφατα πρώταΠαλαιότερα πρώτα
loader
Live
Заголовок открываемого материала
Για τη συμμετοχή στη συνομιλία,
συνδεθείτε ή εγγραφείτε.
loader
Συνομιλίες
Заголовок открываемого материала