Η λίμνη Βαϊκάλη

Από τη Βαϊκάλη με πρωτοχρονιάτικη αγάπη!

© Sputnik / Vladimir Smirnov
ΑΠΟΨΕΙΣ
Λήψη σύντομου url
Δημήτρης Λιάτσος
0 30

Ήταν ένα όνειρο ζωής, τόσες δεκαετίες στη Ρωσία, τόσα ταξίδια ανάλογα με τις απαιτήσεις της δουλειάς και να μην έρχεται εκείνη, η επίσκεψη στις περιοχές γύρω από τη μεγαλύτερη λίμνη της υδρογείου, τη Βαϊκάλη. Και να, η πραγμάτωση και μάλιστα πάνω στην αλλαγή του χρόνου...

Στις τέσσερις προς την πέμπτη Φεβρουαρίου ήταν η αλλαγή του χρόνου σύμφωνα με την ανατολίτικη-βουδιστική παράδοση, αυτό που λέμε, «η πρωτοχρονιά των Κινέζων». Η ρωσική περιοχή της Μπουριάτιας που καλύπτει την Ανατολική πλευρά της απέραντης λίμνης, Βαϊκάλης, είναι μια περιοχή μέσα στις στέπες που στις νότιες περιοχές της συνορεύει με τη Μογγολία. Άλλωστε ήταν τμήμα της μεγάλης αυτοκρατορίας από την εποχή του Τζεκινς Χαν! Εκεί λοιπόν, κληθήκαμε να πάρουμε μέρος στις εορταστικές εκδηλώσεις για την αλλαγή του χρόνου, το φωτεινό μήνα, όπως αποκαλούν τις γιορτές που κρατάνε ολόκληρο το Φεβρουάριο…

Ένα ταξίδι εκεί το καλοκαίρι έχει άλλη αίσθηση, η θερμοκρασίες φτάνουν σε επίπεδα καύσωνα μέχρι και 50 βαθμοί…Το χειμώνα είναι τελείως διαφορετικά τα πράγματα. Μια πρώτη γεύση, η ανακοίνωση του πιλότου όταν άρχισε η κάθοδος του αεροσκάφους: αγαπητοί επιβάτες ο καιρός στην πρωτεύουσα Ουλάν-Ουντέ είναι καλός, η θερμοκρασία —36 βαθμοί…Πράγματι, η ξηρασία στην περιοχή είναι αυτή που κρατάει το ψύχος και δεν σε…περονιάζει απότομα! Αυτό γίνεται σιγά-σιγά…Οι δρόμοι στυγνοί παρά το χιόνι στις άκρες, η θερμοκρασία στο μίνι βαν που μας μετέφερε ήταν…ανεκτική γύρω στους +12 βαθμούς, παραπάνω δεν ανεβαίνει, δεν μπορεί η μηχανή να δώσει ζέστη!
Στο πρωινό του ξενοδοχείου που καταλύσαμε, παρά την πληθώρα των «ευρωπαϊκών» εδεσμάτων με σαλάμια, μαρμελάδες κλπ, τράβηξαν όλοι προς τον…προβατοζωμό (!), προφανώς για να ζεσταθούν λίγο τα…μέσα μας!

— Ντυθείτε καλά, θα πάμε σε πλειάδα εορταστικών εκδηλώσεων όπου θα εμφανιστούν και διάφοροι Αϊ-Βασίληδες, μας είπαν οι υπεύθυνοι.
Το «ντυθείτε καλά» όταν είσαι…πρωτάρης δεν το πολύ αισθάνεσαι. Βλέπεις τους ντόπιους και σκέπτεσαι: έλα μωρέ αυτοί αντέχουν το ίδιο και μεις…
Η πρώτη συνάντηση του Έλληνα Αϊ-Βασίλη με τον τοπικό…ομόλογο του Σαγκαάν Ουμπκέν και τον αντίστοιχο από το Ουζμπεκιστάν, έφερε όλη την αντιπροσωπεία στον ιερό τόπο προσκυνήματος στο ντατσάν (ναό), όπου βρίσκεται καθισμένος σε στάση Βούδα ο αποθανών στις αρχές του 20 αιώνα,με ανεξήγητη από τους επιστήμονες διατήρηση του λειψάνου, ο βουδιστής μοναχός Χαμπίν Χουρέε…

Στη Μπουριάτια ως τμήμα της παλιάς μεγάλης Μογγολίας, η πίστη στις γραφές του Βούδα είναι βαθιά και μακραίωνη, όλες οι τελετές για την αλλαγή του χρόνου κινούνται γύρω από αυτή τη φιλοσοφική προσέγγιση. Στη βάση πάντα της πάλης μεταξύ του καλού και του κακού και του τρόπου δράσης των ανθρώπων ώστε να επικρατήσει το καλό…
Στο εθνολογικό μουσείο των λαών της αχανούς περιοχής εκείθεν της Βαϊκάλης, (ζαμπαϊκάλιγια), οι εντυπώσεις ήταν πρωτόγνωρες. Όλες οι εκδηλώσεις ήταν έξω στη…φύση, δηλ. στο ψύχος. Εδώ, πριν από όλα «απαντήθηκε» στην πράξη το ερώτημα που έκανα νωρίτερα «αν τα παιδιά με τέτοιο ψύχος πάνε στα μαθήματα»; Λόγω γιορτής μαθήματα δεν γινόταν, τα παιδιά ήταν εδώ και συμμετείχαν σε θεατρικές παραστάσεις με θέμα την εκδίωξη των κακών πνευμάτων που υπεισέρχονται στη ζωή μας. Παρακολουθείς τις πράξεις τους, το τρέξιμο, το τραγούδι τις εναλλαγές των θεατρικών εικόνων και…άθελα βλέπεις ότι τα χέρια τους είναι γυμνά, χωρίς γάντια!

— Έτσι έχουν συνηθίσει, μονολογεί η σύνοδος μας όταν άκουσε την απορία μας. Άλλωστε σήμερα δε φυσάει…Το «δε φυσάει» το κατανοήσαμε την επόμενη…

Στο τέλος της πρώτης μέρας ίσως και λόγω της κούρασης από την πολύωρη πτήση και την εναλλαγή πέντε ωρολογιακών ζωνών από τη Μόσχα, οι αντοχές δοκιμάστηκαν σοβαρά και το σαλόνι του μίνι βαν που στέκονταν παράμερα με αναμένη πάντα τη μηχανή, φάνταζε ως «σανίδα σωτηρίας»…

Ένα από τα πιο μυστήρια, ίσως, φαινόμενα που δε χωρούν εύκολα στα μυαλά των ανθρώπων των δικών μας γεωγραφικών περιοχών είναι ο χαρακτηρισμός της ενδιαφέρουσας αυτής περιοχής ως «ηλιόλουστης Μπουριάτιας». Χωρίς υπερβολή, έτσι είναι. Όλο το τριήμερο διάστημα που βρεθήκαμε εκεί μας συνόδευε η ηλιοφάνεια αλλά ήταν «ήλιος με δόντια». Σε πολλά σπίτια, μονοκατοικίες είδαμε ηλιακούς θερμοσίφωνες… Η Μπουριάτια έχει ηλιοφάνεια 300 μέρες το χρόνο. Μπορεί το καλοκαίρι να…ζεματάει, το χειμώνα απλά κάνει…ευχάριστη την έκθεση στο ψύχος!

Στην περιοχή βρίσκεται η μεγαλύτερη πληθυσμιακή ομάδα Ρώσων χριστιανών, παλαιό ημερολογιτών! Περί τις 85 χιλιάδες…Έχουν δικό τους τρόπο ζωής, αρκετά κλειστό με τήρηση των εθίμων και παραδόσεων αιώνων. Κυνηγήθηκαν άγρια από την εποχή των τσάρων λόγω της αντίθεσης με την επίσημη ορθόδοξη εκκλησία της Ρωσίας.
Σήμερα ζουν αρμονικά με τους απογόνους του Τζέκινς Χαν, αλλά και με την κεντρική και τοπική εξουσία. Τα χωριά τους είναι περιποιημένα, φτώχεια δεν διακρίναμε και τα κεριά στην εκκλησία που επισκεφτήκαμε μύριζαν μέλι και όχι…παραφίνη! Έχουν ισχυρή τάση προς το εμπόριο για να επιβιώσουν, καλούν σε εκδρομές σχολεία και τουρίστες και εξιστορούν τα δικά τους χωρίς φόβο και πάθος, πουλάνε είδη λαϊκής τέχνης που μόνοι τους κατασκευάζουν. Σταθήκαμε λίγο στη φύση, μετά την επίσκεψη στον τοπικό ναό και το λαογραφικό μουσείο που μόνοι τους κατασκεύασαν.

— Απόψε έχει ξαστεριά, αύριο θα έχουμε παγωνιά, λέει ο ιερέας-ξεναγός μας, παπά Αντρέας.
— Δηλαδή, σήμερα δεν έχει παγωνιά; ρωτώ καχύποπτα…
— Σήμερα κάνει κρύο αλλά δε φυσάει, εξηγεί. Αύριο θα έχει αεράκι και το —38 θα γίνεται αισθητό σα να είναι —45!

Η πόλη Ουλάν Ουντέ και όλη η Μπουριάτια δεν τροφοδοτούνται με αγωγό φυσικού αερίου, στην πόλη υπάρχει κεντρική θέρμανση αλλά οι δυο σταθμοί δουλεύουν με κάρβουνο η με μαζούτ. Ο αγωγός μεταφοράς φ.α. που γίνεται και τραβά προς την Κίνα, ευελπιστούν πως θα περάσει κοντά τους και θα αφήσει και σε κείνους την ευεργετική του επίδραση. Στα χωριά τριγύρω ζεστάνουν με ξυλόφουρνους μέσα στο σπίτι όπου και μαγειρεύουν. Στην αίθουσα του τοπικού σχολείου οι τρεις Αϊ-Βασίληδες έπαιξαν με τα παιδιά, μοίρασαν καλούδια πριν εκείνα πάνε στα σπίτια τους…Στη συνέχεια έγινε τρικούβερτο γλέντι με το φούρνο να δουλεύει, τις προβατόσουπες (πάλι), μια πλούσια ποικιλία εδεσμάτων και το…ρύζι ως επιδόρπιο, συνήθεια που πήραν οι παλαιοημερολογίτες από τον τοπικό πληθυσμό…Ένα έθιμο που έχει τις ρίζες του φυσικά στην Κίνα!
Στα μαγαζιά της πόλης βρήκαμε αξιόλογα εμπορεύματα από 100% μαλλί…καμήλας από τη γειτονική και συγγενή τους Μογγολία, σε φθηνές τιμές. Γάντια, πουλόβερ, κάλτσες, επιγονατίδες, σκουφιά και βέβαια πολλά δερμάτινα είδη. Για ευρωπαϊκές περιοχές αυτά είναι είδη πολυτελείας, εκεί στις στέπες της ανατολικής Σιβηρίας όμως είναι είδη πρώτης ανάγκης.

Στο πρόγραμμα τουριστικής ανάπτυξης της περιοχής στη βάση των εθίμων και στην εγγύτητα με την παγκοσμίως γνωστή λίμνη Βαϊκάλη ανοίγονται στον έξω κόσμο ακόμα και στις απώτερες χώρες. Οι επισκέπτες από τη Μογγολία, την Κίνα είναι συνήθεις αλλά πρόσφατα καταφθάνουν εκεί Γερμανοί, Γάλλοι, Σκανδιναβοί…

Η Ελλάδα με το άνοιγμα που έκανε τη χρονιά που πέρασε σε πλειάδα περιοχών της αχανούς Ρωσίας, έγινε γνωστή και στις απόμακρες αυτές περιοχές. Επειδή τουρισμός εκτός των άλλων είναι και η γνώση, οι αποστάσεις στις μέρες μας ξεπερνιούνται σχετικά εύκολα.

Θύμισα στους οικοδεσπότες μας, στη Μπουριάτια ότι έχουμε αρκετά κοινά σημεία. Τη μεγάλη ηλιοφάνεια μέσα στο χρόνο, τους υδάτινους πόρους, τη Βαϊκάλη που κοντεύει σε μέγεθος το…Αιγαίο… Συνήθως και η θερμοκρασία είναι κοντινή μόνο με…διαφορετικό πρόσημο μπροστά! Μου έμεινε η εντύπωση πως η Ελλάδα δεν τους είναι άγνωστη χώρα. Άλλωστε πολλές οικογένειες έχουν προέλθει από μίξη μογγολικής με ευρωπαικές ράτσες και πολλοί ντόπιοι φέρουν χριστιανικά ονόματα. Οι εκπρόσωποι των δυο μεγάλων παγκόσμιων θρησκειών (βουδισμού και χριστιανισμού, ακόμα και των παλαιοημερολογιτών), ζουν αρμονικά. Ένα τεράστιο επίτευγμα που έχει βαθιές ρίζες από την εποχή των Σοβιέτ. Η διακηρυγμένη τότε ανεξιθρησκεία δεν εμπόδισε κανέναν να διατηρήσει τις παραδόσεις του στη βάση του αλληλοσεβασμού.

Για σκεφθείτε, στη μακρυνή Μπουριάτια, εκείθεν της λίμνης Βαϊκάλης, τα παιδιά να υποδέχονται με ενθουσιασμό τον Έλληνα Αϊ-Βασίλη από την Καισαρεία!!!

Την επόμενη, που με το αεράκι θα χτυπούσε —45, παρά τις επιγονατίδες και τα υπόλοιπα είδη από μαλλί καμήλας που αγοράσαμε, μπήκαμε στο αεροπλάνο για τη Μόσχα. Ραντεβού ξανά εκεί, το…καλοκαίρι. Καλή χρονιά…

Tags:
λίμνη Βαϊκάλη
ΠΡΟΤΥΠΑ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣΣΥΖΗΤΗΣΗ
ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΜΕΣΩ FACEBOOKΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΜΕΣΩ SPUTNIK