04:07 20 ΙΟΥΝΙΟY 2019

Όταν οι ΗΠΑ παρεμβαίνουν στα εσωτερικά των συμμάχων τους

© Sputnik / Алексей Филиппов
ΑΠΟΨΕΙΣ
Λήψη σύντομου url
Άρης Χατζηστεφάνου
0 50

Από τη δεκαετία του 1950, όταν οι αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες οργάνωσαν τα πρώτα τους επιτυχημένα πραξικοπήματα στο Ιράν και τη Γουατεμάλα, οι παρεμβάσεις της υπερδύναμης στα εσωτερικά μικρών και μακρινών (για εμάς τους Ευρωπαίους) χωρών θεωρείται ο κανόνας και όχι η εξαίρεση της αμερικανικής διπλωματίας.

Ελάχιστοι μιλούν όμως, για εκείνες τις περιπτώσεις, όπου η Ουάσιγκτον παρεμβαίνει και στα εσωτερικά μεγάλων και ισχυρών χωρών, οι οποίες μάλιστα συχνά είναι και σύμμαχοι των ΗΠΑ.

Η πρόσφατη αποκάλυψη ότι ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάικ Πομπέο, υποσχόταν να μπλοκάρει με κάθε μέσο την αναρρίχηση στην πρωθυπουργία του αρχηγού των Βρετανών Εργατικών, Τζέρεμι Κόρμπιν, είναι ίσως το σημαντικότερο παράδειγμα των τελευταίων δυο δεκαετιών — παρά το γεγονός ότι τα βρετανικά ΜΜΕ (συμπεριλαμβανομένου του BBC) επιχείρησαν να «θάψουν» την είδηση.   

Σύμφωνα με τον ερευνητή Ντον Λέβιν από το Ινστιτούτο Πολιτικής και Στρατηγικής του πανεπιστημίου Κάρνεγκι Μέλον, οι Ηνωμένες πολιτείες έχουν παρέμβει για να επηρεάσουν το εκλογικό αποτέλεσμα σε περίπου 80 χώρες σε όλο τον κόσμο. Στο 60% των περιπτώσεων η παρέμβαση ήταν μυστική, ενώ κατά μέσο όρο κάθε παρέμβαση είχε ως αποτέλεσμα να ενισχύσει εκλογικά την πλευρά που στήριζαν οι ΗΠΑ κατά 3%. Αν και το συγκεκριμένο ποσοστό θεωρείται μικρό, σε αρκετές περιπτώσεις ήταν αρκετό για να καθορίσει τον νικητή των εκλογών.

Ο κατάλογος του Λέβιν δεν περιλαμβάνει μόνο μικρές χώρες με εχθρικά για τις ΗΠΑ καθεστώτα αλλά και τοπικές υπερδυνάμεις που βρίσκονται για δεκαετίες στο πλευρό της Ουάσιγκτον.

Η σχετική πρακτική ξεκινά ήδη από τα τέλος του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου, όταν οι ΗΠΑ ουσιαστικά επιχείρησαν να καθορίσουν τις πολιτικές ισορροπίες στο εσωτερικό χωρών της Ευρώπης μέσω της διαχείρισης των τεραστίων κονδυλίων του σχεδίου Μάρσαλ. To χαρακτηριστικότερο ίσως παράδειγμα ήταν η παρέμβαση στις Ιταλικές εκλογές του 1948, όπου η CIA τύπωσε εκατομμύρια επιστολές και χρηματοδότησε την έκδοση βιβλίων και την δημιουργία ραδιοφωνικών εκπομπών, που προειδοποιούσαν τους ψηφοφόρους για τα δεινά που θα επέφερε ενδεχόμενη νίκη του κομμουνιστικού κόμματος. «Είχαμε σακούλες με χρήματα τις οποίες παραδώσαμε σε συγκεκριμένους πολιτικούς για να καλύψουν τα προεκλογικά τους έξοδα σε αφίσες και ενημερωτικό υλικό» εξηγούσε μερικά χρόνια αργότερα το στέλεχος της CIA, Felton Mark Wyatt.

Παρόμοιες πρακτικές χρησιμοποιούνταν για χρόνια και στην εσωτερική πολιτική σκηνή της Γαλλίας ενώ σύμφωνα με τον Νόαμ Τσόμσκι η Ουάσιγκτον παρενέβη ενεργά και στα εσωτερικά ζητήματα της Δυτικής Γερμανίας.

Λιγότερο γνωστή είναι η αμερικανική παρέμβαση στις εκλογές του 1996 στο Ισραήλ, όπου ο Μπιλ Κλίντον παραδέχθηκε δημοσίως ότι στήριξε την υποψηφιότητα του Σιμόν Πέρες απέναντι στον Βενιαμίν Νετανιάχου. Αν και ο ίδιος αρνήθηκε να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες, ξεκαθάρισε ότι το σχέδιο προέβλεπε κινήσεις οι οποίες δεν θα μπορούσαν να αποδοθούν απευθείας στον Λευκό Οίκο.

Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις, οι αμερικανικές κινήσεις στηρίζονταν στον έλεγχο που ασκούσαν σε τοπικά μέσα ενημέρωσης. Όπως εξηγούσε ο Richard M. Bissell Jr. επικεφαλής των μυστικών επιχειρήσεων της CIA τη δεκαετία του '50 και του '60, στόχος ήταν η «άσκηση επιρροής σε εφημερίδες και ραδιοφωνικούς σταθμούς». Σύμφωνα με σχετικό ρεπορτάζ των New York Times, στα τέλη της δεκαετίας του ‘80 οι αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες είχαν φτάσει να «φυτεύουν» από 70 έως 80 πληροφορίες την ημέρα σε μέσα ενημέρωσης σε όλο τον κόσμο. Αν και μεγάλο τμήμα αυτών των επιχειρήσεων  αφορούσε μέσα ενημέρωσης σε χώρες με εχθρικές κυβερνήσεις, μπορούμε να υποθέσουμε ότι η «μηχανή παραπληροφόρησης» της CIA έδινε το παρόν και σε πιο φιλικές χώρες.

Δεν πρέπει, άλλωστε, να ξεχνάμε ότι σύμφωνα με το Wikileaks η αμερικανική πρεσβεία στην Αθήνα επιχειρούσε να παρέμβει στη λειτουργία δημοσιογραφικών σχολών, από όπου θα προέκυπταν οι δημοσιογράφοι του αύριο. Η περίπτωση της Ελλάδας είναι λοιπόν άλλο ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα των παρεμβάσεων και σε συμμαχικές χώρες.

Η περίπτωση του Τζέρεμι Κόρμπιν λοιπόν δεν αποτελεί εξαίρεση. Το μέγεθος της χώρας αλλά και οι σχέσεις της με την υπερδύναμη δεν επηρέασαν ποτέ την πρακτική των ΗΠΑ. Απλώς, όσο μεγαλύτερη η χώρα τόσο πιο μυστική πρέπει να είναι η επιχείρηση απομάκρυνσης των ανεπιθύμητων πολιτικών.

Tags:
Άρης Χατζηστεφάνου, Μάικ Πομπέο, Τζέρεμι Κόρμπιν, Μεγάλη Βρετανία, Γαλλία, Γερμανία, ΗΠΑ, Βρετανία, Ελλάδα, Ισραήλ, Ιταλία
ΠΡΟΤΥΠΑ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣΣΥΖΗΤΗΣΗ
ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΜΕΣΩ FACEBOOKΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΜΕΣΩ SPUTNIK