Στιγμιότυπο από κινητοποίηση στο υπουργείο Οικονομικών

Φυλάκιση καθαρίστριας: Τι θα αλλάξει η απόφαση του Αρείου Πάγου

© Φωτογραφία : Nikos Libertas/SOOC
ΕΛΛΑΔΑ
Λήψη σύντομου url
Γεράσιμος Χιόνης
150

Εκατοντάδες είναι οι περιπτώσεις πλαστογραφίας στον δημόσιο τομέα, καθώς τα τελευταία χρόνια έχουν απολυθεί πάνω από 600 παραβάτες. Πώς γίνεται όμως να καταδικάζεσαι σε 10 χρόνια φυλάκισης;

Ο «μαύρος φάκελος» των πλαστών δικαιολογητικών βρίσκεται και πάλι στην ημερήσια ατζέντα, με αφορμή την υπόθεση της 53χρονης καθαρίστριας από τον Βόλο, η οποία καταδικάστηκε σε ποινή φυλάκισης 10 ετών λόγω ψευδούς απολυτηρίου δημοτικού. Πόσοι είναι οι δημόσιοι υπάλληλοι, οι οποίοι έχουν παρουσιάσει παραποιημένο δικαιολογητικό, προκειμένου να προσληφθούν στο Δημόσιο; Και πώς κάποιος μπορεί φθάσει μέχρι και τη φυλακή;

Είναι χαρακτηριστικό ότι περίπου το 40% των περιπτώσεων πλαστογράφησης αφορά πανεπιστημιακούς τίτλους σπουδών, ενώ σχεδόν ένας στους δύο υπαλλήλους, ο οποίος καταφεύγει στην παραποίηση των ατομικών του στοιχείων, παρουσιάζει ψεύτικο απολυτήριο Γυμνασίου ή Λυκείου*.

Εκατοντάδες απολύσεις από το 2014

Η έκβαση της υπόθεσης της 53χρονης από τον Βόλο και η επικείμενη ετυμηγορία του Αρείου Πάγου θα διαδραματίσούν σημαίνονται ρόλο και σε άλλες παρόμοιες περιπτώσεις. Εξάλλου, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του υπουργείου Εσωτερικών και Διοικητικής Ανασυγκρότησης, από το 2014 έως και σήμερα, έχουν απολυθεί συνολικά 612 δημόσιοι υπάλληλοι με ανακριβή, αναληθή, παραποιημένα ή πλαστά στοιχεία πρόσληψης.

Το 2014, συγκεκριμένα, ανακλήθηκε ο διορισμός 243 υπαλλήλων, ενώ ο συγκεκριμένος αριθμός περιορίστηκε σε 156 το 2015, σε 115 το 2016 και σε 62 το 2017. Την ίδια ώρα, από την αρχή του έτους έως τον περασμένο Σεπτέμβριο, οι απολύσεις υπαλλήλων για ψευδή δικαιολογητικά αριθμούν σε 36.

Απολύσεις δημοσίων υπαλλήλων λόγω πλαστού δικαιολογητικού
© Sputnik /
Απολύσεις δημοσίων υπαλλήλων λόγω πλαστού δικαιολογητικού

Όπως ορθά μπορεί να παρατηρήσει κάποιος, ο αριθμός των απολύσεων βαίνει μειούμενος κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών. Και ο λόγος δεν είναι άλλος, από τον εξής:

«Υπάρχει ένα κύμα ελέγχων στο δημόσιο. Όπως είναι φυσικό, όσο προχωρούν αυτοί οι έλεγχοι, οι αριθμοί των παραβατών μειώνονται, καθώς διαπιστώνεται ότι δεν παρουσιάζονται νέες περιπτώσεις» εξηγεί στέλεχος του υπουργείου, μιλώντας στο Sputnik.

«Αυτή η μείωση δεν συνδέεται σε καμία περίπτωση με τυχόν επιβράδυνση του ρυθμού ελέγχου. Το ίδιο ισχύει και στην περίπτωση της 53χρονης, καθώς παρά την τραγικότητα των όσων συνέβησαν, εμείς έχουμε καθήκον να συνεχίσουμε τους ελέγχους» σπεύδει να προσθέσει, στο ίδιο πλαίσιο. 

Υπάλληλοι με… δύο και τρία πλαστά πτυχία

Εντυπωσιακό είναι το γεγονός ότι μεγάλος αριθμός δημοσίων υπαλλήλων δεν διέθετε μόνο ένα πλαστό τίτλο σπουδών, αλλά δύο ή σε αρκετές περιπτώσεις, ακόμη και τρεις*.

Έτσι, σύμφωνα με τα στοιχεία του Σώματος Επιθεωρητών-Ελεγκτών Δημόσιας Διοίκησης (ΣΕΕΔΔ) του υπουργείο Δικαιοσύνης, ο αριθμός των εξακριβωμένων πλαστών στοιχείων κατά την επίμαχη περίοδο, εκτινάσσεται σε πάνω από 1.500.

Την ίδια ώρα, υπό διερεύνηση φέρεται να βρίσκονται ακόμη 2.000 περιπτώσεις, οι οποίες συνεχίζουν να τελούν υπό τον έλεγχο των αρμόδιων εποπτικών αρχών*.

«Οι διαδικασίες ελέγχου πραγματοποιούνται τόσο κατά τη διάρκεια της πρόσληψης, όσο και κατά τη διάρκεια της μετέπειτα σταδιοδρομίας του εργαζομένου» εξηγεί πηγή από το υπουργείο Εσωτερικών και Διοικητικής Ανασυγκρότησης.

Ως εκ τούτου, υπάρχουν υπάλληλοι, οι οποίοι για να κερδίσουν μία ευνοϊκή μετάθεση ή να προαχθούν, επιλέγουν να προσκομίσουν πλαστό δικαιολογητικό ή και… δικαιολογητικά. Ο φάκελος ενός εργαζόμενου επομένως, πρέπει να διέρχεται από διπλούς ή και τριπλούς ελέγχους, ανάλογα με την ανέλιξη στην ιεραρχική «πυραμίδα» του Δημοσίου. 

Σε κάθε περίπτωση, πάντως, ο αριθμός όσων «συλλαμβάνονται» με ψευδή έγγραφα, αντιπροσωπεύει ένα πολύ μικρό μέγεθος των δημοσίων υπαλλήλων, καθώς όπως είναι εύλογο, η συντριπτική πλειοψηφία ανταποκρίνεται στις νομότυπες διαδικασίες πρόσληψης, μετάθεσης, προαγωγής.

Η ροπή στους ΟΤΑ

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, η πλειοψηφία των υπαλλήλων με πλαστά δικαιολογητικά, προέρχεται από τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ), όπου τα κρούσματα απαρτίζουν περίπου το 1/3 του ευρύτερου δημόσιου τομέα*.

Ακολουθούν οι φορείς του υπουργείου Υγείας, ενώ εκ του σύνεγγυς έπονται οι φορές στο υπουργείο Εσωτερικών και Διοικητικής Ανασυγκρότησης, όπως επίσης και του υπουργείου Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων.

Γυμνάσια, λύκεια και ΑΕΙ, τα δημοφιλέστερα πτυχία

Στο μεταξύ, περίπου το 50% των περιπτώσεων πλαστογράφησης αφορά απολυτήρια δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, δηλαδή γυμνασίου και λυκείου, ενώ στο 37% κυμαίνεται το αντίστοιχο ποσοστό για τίτλους Ανώτερων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων (ΑΕΙ)*.

Το 10% παράλληλα, αφορά απολυτήρια του δημοτικού και περίπου το 3% τίτλους Τεχνολογικών Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων (ΤΕΙ)*. Εντυπωσιακό είναι επίσης, το γεγονός ότι το 2,5% των περιπτώσεων αφορά πιστοποιητικά ξένων γλωσσών (σ.σ. Αγγλικά) και το 0,50% βεβαιώσεις γνώσης χειρισμού ηλεκτρονικών υπολογισμών!

«Επαρκές το καθεστώς ελέγχου»

Το υπάρχον καθεστώς ελέγχου χρονολογείται από το 2013, όταν και θεσμοθετήθηκαν μέσω σειράς εγκυκλίων και νομοθετικών παρεμβάσεων, τόσο ο τρόπος ελέγχου από τις διευθύνσεις διοικητικού-προσωπικού, όσο και οι απαιτούμενες ενέργειες σε περιπτώσεις ανακριβών, αναληθών ή πλαστών στοιχείων.

Οι αρμόδιες αρχές ξεκαθαρίζουν ότι το καθεστώς ελέγχου δεν χρήζει νέων παρεμβάσεων, καθώς ρυθμίζει με ακρίβεια και σαφήνεια τις αρμοδιότητες και τη δικαιοδοσία του κάθε εμπλεκόμενου φορέα. Με βάση αυτό (σ.σ. το καθεστώς), ο έλεγχος της γνησιότητας υλοποιείται από τις υπηρεσίες, οι οποίες πραγματοποιούν τις προσλήψεις, τις μεταθέσεις ή τις προαγωγές.

Συνδρομή από την τεχνολογία

Οι προσπάθειες του δημοσίου για τον έλεγχο των συγκεκριμένων φαινομένων, ενισχύονται σημαντικά χάρη στην τεχνολογία, η οποία διευκολύνει την ηλεκτρονική επικοινωνία των αρμόδιων υπηρεσιών.

Η ηλεκτρονική διακίνηση τόσο των φακέλων όσο και των εγγράφων καθίσταται σαφώς ευκολότερη, ενώ αξιοσημείωτη είναι και η συνδρομή του κοινού πληροφοριακού συστήματος του ΣΕΕΔΔ.

Ποινές φυλάκισης έως 15 ετών

Πώς γίνεται όμως, ένα υπάλληλος με πλαστό πιστοποιητικό, όπως στην περίπτωση της 53χρονης καθαρίστριας από τον Βόλο, να καταλήγει στη φυλακή για 10 χρόνια; Η απάντηση συνίσταται στον νόμο περί κατάχρησης δημοσίου χρήματος.

Σύμφωνα με το ισχύον καθεστώς ελέγχου, οι αρμόδιες υπηρεσίες του δημοσίου, εκτός των διοικητικών και πειθαρχικών διώξεων, οφείλουν να ενημερώνουν και τις εισαγγελικές αρχές. Ως εκ τούτου, πέραν της απώλειας της θέσης εργασίας, ο επίορκος δημόσιος υπάλληλος βρίσκεται ενώπιον και των επιπτώσεων του νόμου, καθώς εις βάρος του εκκινεί και μία αυτοτελής ποινική διαδικασία.

Ο μισθός, ο οποίος λαμβάνει ο συγκεκριμένος υπάλληλος, θεωρείται ως κατάχρηση ή/και υπεξαίρεση χρημάτων του Δημοσίου και ως εκ τούτου, αμέσως ενεργοποιούνται οι αυστηρές διατάξεις του Ποινικού Κώδικα, οι οποίες ανάλογα με το χρηματικό ποσό, επισείουν ποινές φυλάκισης… αρκετών ετών.

Για παράδειγμα, για ζημιά του Δημοσίου, ύψους άνω των 150.000 ευρώ, δύναται να επιβληθεί ποινή φυλάκισης έως και 15 χρόνια, ενώ στα 10 χρόνια ανέρχεται η ποινή για όσους υφαρπάξουν χρήματα, συνολικής αξίας έως 120.000 ευρώ.

Ο ΔΣΑ παίρνει θέση στην υπόθεση της 53χρονης καθαρίστριας

Σε ό,τι αφορά ειδικότερα, την υπόθεση της 53χρονης καθαρίστριας, ο Δικηγορικός Σύλλογος Αθηνών (ΔΣΑ) θεωρεί ότι δεν προκύπτει περιουσιακή βλάβη του Δημοσίου, και επομένως κακώς καταδικάστηκε σε ποινή φυλάκισης, καθώς «η φερόμενη ζημιά ισοσταθμίζεται από ισάξια αντιπαροχή» και συγκεκριμένα, από τη συνεπή παροχή των υπηρεσιών της 53χρονης.

Όπως διευκρινίζει σε ανακοίνωσή του, με αφορμή την απόφαση του Πενταμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Λάρισας, που καταδίκασε την καθαρίστρια σε ποινή κάθειρξης 10 ετών, λόγω πλαστού απολυτηρίου Δημοτικού, η συγκεκριμένη θέση εργασίας δεν απαιτεί εξειδικευμένη γνώση ή ιδιαίτερες πνευματικές δεξιότητες και επομένως, η έλλειψη απολυτηρίου δημοτικού δεν επηρεάζει την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών. Επισημαίνει δε, ότι αν δεν είχε προσληφθεί η συγκεκριμένη, το Δημόσιο θα είχε προχωρήσει στη πρόσληψη άλλου υπαλλήλου, με τις ίδιες αποδοχές.

Η περίπτωση της 53χρονης δεν είναι η μοναδική

Την ίδια ώρα, ο Ιωάννης Ιωαννίδης, πρόεδρος της Ελληνικής Ένωσης για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου, δεν παραλείπει να διευκρινίσει ότι η περίπτωση της 53χρονης δεν είναι η μοναδική, καθώς κατά το παρελθόν, έχουν υπάρξει αντίστοιχης βαρύτητας αποφάσεις και για άλλους δημόσιους υπάλληλους με πλαστογραφημένο τίτλο σπουδών.

«Έχουν υπάρξει και στο παρελθόν εξίσου βαρύτατες ποινές, όπως φυσικά και ηπιότερες ποινές. Άλλωστε, κάθε απόφαση εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, οι οποίοι αφορούν μεταξύ άλλων και την κρίση του εκάστοτε δικαστή» εξηγεί χαρακτηριστικά, μιλώντας στο Sputnik.

Κατά τον ίδιο, καίριο ρόλο στις εφεξής εξελίξεις θα διαδραματίσει η ετυμηγορία του Αρείου Πάγου, καθώς καθήκον του ανώτατου δικαστηρίου είναι να ενοποιεί την εφαρμογή των επιμέρους νομικών περιπτώσεων.

«Στόχος είναι να παράξει ένα νομικό προηγούμενο, προκειμένου να τύχουν ενιαίας αντιμετώπισης όλες οι αντίστοιχες περιπτώσεις στο μέλλον» σπεύδει να προσθέσει ο κ. Ιωαννίδης. Μάλιστα, αφήνει «ανοιχτό» το ενδεχόμενο μία θετική απόφαση του Αρείου Πάγου να επηρεάσει προς το καλύτερο και τη μοίρα των ήδη καταδικασθέντων δημοσίων υπαλλήλων.

Προτού καταλήξει, πάντως, εκφράζει την προσωπική του άποψη, ξεκαθαρίζοντας ότι «τόσο ο ποινικός νόμος όσο και ο ποινικός δικαστής, από την απόφαση του οποίου κρίνεται η μοίρα ενός ανθρώπου, οφείλουν να σέβονται σε κάθε περίπτωση την αρχή της αναλογικότητας».

* Σύμφωνα με έγγραφο του Σώματος Επιθεωρητών-Ελεγκτών Δημόσιας Διοίκησης (ΣΕΕΔΔ) του υπουργείο Δικαιοσύνης και Διαφάνειας

Σχετικά:

Στις 28 Νοεμβρίου η συζήτηση αναστολής της ποινής της καθαρίστριας με πλαστό απολυτήριο
Συνάντηση του υπουργού Δικαιοσύνης με την καθαρίστρια με το πλαστό απολυτήριο
«Το έκανα για χάρη των παιδιών μου» δηλώνει η καθαρίστρια με το πλαστό απολυτήριο
Tags:
πλαστό πτυχίο, καθαρίστρια, πλαστογράφηση, δημόσιοι υπάλληλοι, απολύσεις, Δημόσιο, Προσλήψεις, υπουργείο Εσωτερικών
ΠΡΟΤΥΠΑ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣΣΥΖΗΤΗΣΗ
ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΜΕΣΩ FACEBOOKΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΜΕΣΩ SPUTNIK