06:46 26 ΑΠΡΙΛΙΟY 2019
Εξαφάνιση

«Silver Alert»: Στον κόσμο της αναζήτησης των χαμένων προσώπων

CC0
ΕΛΛΑΔΑ
Λήψη σύντομου url
Λάμπρος Ζαχαρής
0 40

Με όχημα το «Silver Alert», το Sputnik μελετά ιστορίες εξαφάνισης, ενώ εστιάζει στη δομή της πρωτοποριακής υπηρεσίας παρακολουθώντας τον τρόπο λειτουργίας της.

Έδώ και επτά χρόνια το «Silver Alert» έχει εισαχθεί και εδραιωθεί στην ελληνική πραγματικότητα. Αναζητά άτομα ηλικίας από 18 και άνω που έχουν εξαφανιστεί, με το 93% των περιπτώσεων να έχουν βρεθεί.

Όταν το 2011 η υπηρεσία ξεκινούσε, ο εμπνευστής της, που πήρε την ιδέα από αγγελίες που αναζητούσαν ηλικιωμένους, τοιχοκολλημένες σε σταθμό τρένου, δεν φανταζόταν την επιτυχία που θα είχε.

Με διοχέτευση της εικόνας όσων έχουν χαθεί σε τηλεόραση και διαδίκτυο και 28.000 εθελοντές που βγαίνουν πανελλαδικά σε αναζήτηση των χαμένων προσώπων, το «Silver Alert» επιτυγχάνει στις αποστολές του.

Ο Γεράσιμος Κουρούκλης, θεμελιωτής της ιδέας, εξιστόρησε στο Sputnik σημαντικά περιστατικά που αντιμετώπισε η πρώτη υπηρεσία εύρεσης ενηλίκων στην Ελλάδα, το πώς λειτουργεί ο μηχανισμός, πού οφείλεται η επιτυχία του και ποιες είναι οι προσπάθειες που γίνονται για την επέκτασή του.

Πώς λειτουργεί η υπηρεσία

Αρχικά η οικογένεια επικοινωνεί με την αστυνομία για να δηλώσει την εξαφάνιση. H λειτουργία του Silver Alert ξεκινά όταν η δήλωση εξαφάνισης μπαίνει στο σύστημα της αστυνομίας και σε συνεννόηση με τις οικογένειες των εξαφανισθέντων. Τότε πραγματοποιείται μια μεγάλη έρευνα για το background του προσώπου που αναζητείται και τις καθημερινές του συνήθειες με τη συνεργασία κοινωνικών επιστημόνων. Στη συνέχεια ενεργοποιούν τον «κοινωνικό» συναγερμό με όχημα τα τηλεοπτικά σποτ και τα social media αλλά και τους χιλιάδες εθελοντές.

«Στο σύστημα της αστυνομίας που εισάγεται η δήλωση εξαφάνισης υπάρχουν μόνο σύντομες περιγραφές που τις βλέπουν ταυτόχρονα από όλα τα αστυνομικά τμήματα της χώρας. Στη συνέχεια είτε η αστυνομία είτε οι συγγενείς επικοινωνούν με εμάς. Για να προχωρήσουμε στην ανακοίνωση μιας εξαφάνισης πρέπει να παραλάβουμε υπεύθυνη δήλωση των συγγενών που πιστοποιούν την ακρίβεια των στοιχείων και ότι αναλαμβάνουν την ευθύνη για τη δημοσιοποίηση των προσωπικών δεδομένων. Μας στέλνουν και μια φωτογραφία έγχρωμη και υψηλής ανάλυσης, κατάλληλη για να βγει στην τηλεόραση», επισημαίνει ο Γεράσιμος Κουρούκλης.

Μόλις παραλάβουν τα στοιχεία, ένας κοινωνιολόγος από την υπηρεσία, επικοινωνεί με τους συγγενείς, και επιχειρείται η συλλογή στοιχείων για τη δόμηση του πορτρέτου του εξαφανισθέντος. Η σχέση του με την οικογένεια, το ιατρικό του ιστορικό, τα σημεία όπου συνήθιζε να πηγαίνει και οι γενικότερες συνήθειες του, όπως και πληροφορίες για ανθρώπους που συναναστρεφόταν ο αναζητούμενος, επιστρατεύονται για τη διαδικασία αυτή. «Επικοινωνούμε και με αυτούς τους ανθρώπους», προσθέτει.

Τότε ξεκινάει η ενεργοποίηση του κοινωνικού συναγερμού. «Ο κοινωνικός συναγερμός αποτελείται από μια μακέτα που βγαίνει στα social media και ένα σποτάκι που βγαίνει στην τηλεόραση», αναφέρει. Πρώτα διανέμεται στην εισαγγελία της περιοχής που ανήκει η εξαφάνιση, στη διεύθυνση εξαφανίσεων της ελληνικής αστυνομίας ή στο λιμενικό σώμα. Στη συνέχεια διοχετεύεται στα κανάλια, πανελλαδικής και τοπικής εμβέλειας και παράλληλα στα social media.

«Πέρα από τα δικά μας μέσα κοινωνικής δικτύωσης κοινοποιείται και στα μέσα των αντίστοιχων τοπικών ομάδων υπαλλήλων των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Πάρα πολλές φορές έχει συμβεί οι αστυνομικοί μέσω internet να έχουν δει κάπου το γνώριμο σε αυτούς πρόσωπο», εξηγεί ο δημιουργός του Silver Alert.

Το αμέσως επόμενο στάδιο είναι να φτάσει σε 28.000 μέλη μέσω e-mail, στους δηλωμένους εθελοντές της υπηρεσίας σε όλη την Ελλάδα, οι οποίοι παίρνουν ένα μήνυμα σχετικό με την εξαφάνιση. Οι εθελοντές στη συνέχεια βγαίνουν σε αναζήτηση.

«Ανάλογα με την περιοχή τους όλοι θα τρέξουν όταν σημάνει ο συναγερμός. Αν χτυπήσει στην Ηπείρο τότε όλοι από εκείνη την περιοχή θα τρέξουν. Βέβαια ένας άνθρωπος που εξαφανίζεται στη Λάρισα μπορεί να βρεθεί και στην Αλεξανδρούπολη, ή στην Κρήτη.

Υπάρχουν και ολόκληροι σύλλογοι εγγεγραμένοι στο Silver Alert μαζί με τα μέλη τους που βοηθούν στη διεξαγωγή των ερευνών, ειδικά σε αναζητήσεις που χρειάζονται μεγαλύτερη οργάνωση σε βουνά, χαράδρες η παραλίες», προσθέτει ο Γεράσιμος Κουρούκλης.

Την ίδια στιγμή η υπηρεσία λειτουργεί και ως εξής:

«Αναγνωρίζετε αυτό το πρόσωπο;», είναι το ερώτημα του Silver Alert όταν έχει βρεθεί κάποιο πρόσωπο χωρίς στοιχεία και χωρίς την ικανότητα πολλές φορές να εξηγήσει ποιος είναι.
Όταν κάποιος ηλικιωμένος με άνοια χαθεί και τον εντοπίσει η αστυνομία, πολλές φορές δεν έχει στοιχεία επάνω του. Τότε οδηγείται στο κρατητήριο και στη συνέχεια επιχειρείται να μπει σε κάποια κλινική.

«Βγάλαμε το πρόσωπο στις οθόνες των τηλεοράσεων και ρωτήσαμε τον κόσμο αν το αναγνωρίζει. Με τη βοήθεια ιδιωτικών γηροκομείων, έχουμε στη διάθεση μας έως και 20 μέρες αν χρειαστεί μια κλίνη και υπηρεσίες. Έτσι ο γέροντας απολαμβάνει τις ανέσεις του την ώρα που εμείς ως υπηρεσία αναζητούμε την οικογενειά του. Στη συγκεκριμένη υπηρεσία έχουμε επιτυχία 100%. Όλοι βρίσκουν τους δικούς τους ανθρώπους», λέει.

Συγκλονιστικά περιστατικά

Πριν από καιρό η υπηρεσία Silver Αlert εντόπισε έναν ηλικιωμένο με άνοια κάτω από μια γέφυρα στη Ν. Φιλαδέλφεια, όπου είχε στήσει αυτοσχέδια κατοικία.

«Η αστυνομία τον πήγε σε νοσοκομείο αλλά αυτός σηκώθηκε και έφυγε. Μετά από ένα μήνα ξαναέγινε αυτό, αλλά παρέμεινε στο νοσοκομείο. Βρήκαμε τα χαρτιά του και ανακαλύψαμε ότι ήταν συνταξιούχος του ΟΤΕ αυτός που είχε στήσει το τσαρδί και αμοιβόταν και με μια καλή σύνταξη» επισημαίνει ο κ. Κουρούκλης.

Μέσα από τις έρευνες εντόπισαν το γιό του που είχε δει τον κοινωνικό συναγερμό αλλά τον είχε αγνοήσει.

«Δεν θέλω να έχω καμία σχέση με αυτόν τον άνθρωπο μην με ξαναενοχλήσετε» ήταν η ψυχρή απάντηση του γιού. Η υπηρεσία τού είπε να πάει στο αστυνομικό τμήμα και να ενημερώσει. Τελικά το έκανε, αφήνοντας εμβρόντητους και τους αστυνομικούς. Έκανε και υπεύθυνη δήλωση με την οποία αρνούνταν τη φροντίδα του πατέρα του.

Η ιστορία όμως είχε άσχημο τέλος. Τελικά ο ηλικιωμένος απεβίωσε παθαίνοντας πολλαπλές λοιμώξεις.

Πριν από δύο χρόνια το Silver Αlert ήρθε αντιμέτωπο με ένα περιστατικό εξαφάνισης αλλά και εξαπάτησης ηλικιωμένου.

Επιτήδειοι εντόπισαν ηλικιωμένο με άνοια, του απέσπασαν το ΑΦΜ του και έφτιαξαν πλαστή κάρτα τράπεζας, με την οποία εισέπρατταν τη σύνταξή του.

Ο ίδιος έφυγε ένα πρωί από το σπίτι του και δεν ξαναγύρισε. Ωστόσο, δεν είχε συγγενείς για να τον αναζητήσουν και τελικά τον εντόπισαν οι απατεώνες.

«Όταν καταλάβαμε την απάτη, του βρήκαμε δικαστική συμπαράσταση και σήμερα παραμένει σε μονάδα φιλοξενίας ηλικιωμένων η οποία πληρώνεται από τη σύνταξη που τον βοηθήσαμε να ανακτήσει» αναφέρει ο Γεράσιμος Κουρούκλης.

Η υπηρεσία εντόπισε κάποια στιγμή αγνοούμενο στην Ολλανδία και διασταύρωσε τα ξίφη της με την τηλεοπτική εκπομπή «Φως στο τούνελ» της Αγγελικής Νικολούλη.

«Βρέθηκε άνθρωπος στην Ολλανδία από την ολλανδική αστυνομία. Από κάποια κάρτα ανάληψης μετρητών κατάλαβαν ότι πρόκειται για Έλληνα και επικοινώνησαν με τις αρμόδιες ελληνικές αρχές», αναφέρει ο δημιουργός της υπηρεσίας.

«Οι ελληνικές αρχές τους είπαν να καλέσουν στο "Φως στο τούνελ". Η εκπομπή όμως βρισκόταν σε διάστημα διακοπών και μέχρι να ξεκινήσει τον είχαν σε φύλαξη στην Ολλανδία. Όταν τον είδαμε από την εκπομπή στην τηλεόραση, θεωρήσαμε απαράδεκτο το να ταλαιπωρείται ένας άνθρωπος για χάρη της τηλεθέασης. Απαιτήσαμε τα στοιχεία που είχαν, ενημερώσαμε τον εισαγγελέα, επικοινωνήσαμε με τις αρχές στην Ολλανδία και κανονίσαμε αεροδιακομιδή. Είχαμε βρει τα πάντα για αυτόν και έμενε στη Θεσσαλονίκη», προσθέτει ο κ. Κουρούκλης.

Τα ευτράπελα δεν έχουν τελειωμό.

«Πολλές φορές έχει τύχει να τσακωθούμε με γραφεία κηδειών που έχουν αναλάβει την κηδεία ενός ανθρώπου αλλά τελικά εμφανίζονται την τελευταία στιγμή συγγενείς που τους έχουμε εντοπίσει εμείς και διεκδικούν τη σορό», επισημαίνει.

Με αριθμούς

Σύμφωνα με τα στοιχεία της υπηρεσίας ένα 93% των ατόμων που αναζητούνται από το Silver Alert έχει βρεθεί. Από αυτούς το 87% έχουν βρεθεί ζωντανοί ενώ το 6% που έχει βρεθεί δεν βρίσκεται στη ζωή.

«Το υπόλοιπο ποσοστό 7% είναι αγνοούμενοι. Σε αυτούς ανήκουν άνθρωποι που έχουν πέσει σε κάποιο σημείο και δεν έχει βρεθεί η σορός τους, δεν έχουν στοιχεία. Κάποιοι πάλι εμφανίζονται σε νοσοκομεία χωρίς να διαθέτουν στοιχεία και δεν είναι εύκολο να βρεθούν. Δεν υπάρχει πάντα η συνεργασία με τα νοσοκομεία».

Η υπηρεσία που αποτελεί νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, απασχολεί εννέα άτομα. Κοινωνιολόγοι, κοινωνικοί λειτουργοί και ψυχολόγοι με σταθερή μισθοδοσία και το βασικό μισθό. «Πρόκειται για άτομα με μεταπτυχιακά και διδακτορικό που θέλουν εφόδια και εμπειρίες για να εξελιχθούν».

Το λειτουργικό κόστος του Silver Alert ανέρχεται στα 180-200.000 ευρώ το χρόνο. Τα 175 μέλη του με τακτικές και έκτακτες εισφορές για τη λειτουργία του έχουν βάλει ετησίως έως και 60-70.000 ευρώ για τη λειτουργία του. «Το ίδιο ποσό και κάτι παραπάνω συγκεντρώνεται από ανθρώπους της διπλανής πόρτας. Η αγάπη του κόσμου βοηθάει καθώς έχει αγκαλιάσει το εγχείρημα. Το ποσό που υπολείπεται, μεταφέρεται στην επόμενη χρονιά ως χρέος. Κάθε χρόνο δημιουργείται νέο χρέος ενώ αποπληρώνεται το παλιό».

Πώς ξεκίνησε η ιδέα

Η υπηρεσία Silver Alert ξεκίνησε τον Απρίλιο του 2011. «Είχα πάει με τρένο στη Θεσσαλονίκη και είδα χαρτάκια κολλημένα στη τζαμαρία όπου αναζητούσαν ηλικιωμένους». Στη συνέχεια ο Γ. Κουρούκλης εκανε μια αναζήτηση στο διαδίκτυο και βρήκε την ιδέα του Silver Alert από την Αμερική. Το επόμενο βήμα ήταν να αποκτήσει τα πρωτόκολλα λειτουργίας και το σήμα και να τα υλοποιήσει στο πλαίσιο του οργανισμού «Γραμμή Ζωής» που διοικεί από το 2006. «Με τη νομική μας υπηρεσία και σε συνεργασία με την ελληνική αστυνομία πετύχαμε την ενσωμάτωση των πρωτοκόλλων σε σύμφωνη λειτουργία με την ελληνική και ευρωπαϊκή νομοθεσία.

Παρουσιάσαμε το αποτέλεσμα στην εισαγγελία του Αρείου Πάγου και πετύχαμε να εγκρίνει την λειτουργία μιας υπηρεσίας η οποία θα κάνει αναζητήσεις ανθρώπων οι οποίοι χάνονται λόγω άνοιας ή άλλων διαταραχών».

Η εισαγγελία του Αρείου Πάγου ζήτησε από εισαγγελείς εφετών και πρωτοδικών να συνδράμουν το έργο αυτής της υπηρεσίας.

«Με βάση αυτό ξεκίνησε το Silver Alert έτσι ώστε οι άνθρωποι που εξαφανίζονται να μπορούν να αναζητούνται από εμάς». Όπως εξηγεί, δεν έχει κανένα κερδοσκοπικό ορίζοντα αφού το βιοποριστικό του εξασφαλίζεται από τη δουλειά του ως μηχανολόγος όπως και οι άλλοι που συμμετέχουν, που είναι συνταξιούχοι ή εργαζόμενοι αλλού.

Σχέδια για το μέλλον

Για την εξέλιξή της, η υπηρεσία εκπόνησε μια μελέτη σε συνεργασία με το τμήμα πληροφορικής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, και σε συνεργασία με την αστυνομία και με την ιατροδικαστική υπηρεσία.

Βασική ιδέα της επέκτασης είναι η δημιουργία ενός κεντρικού server. «Όποιος χάνεται θα πηγαίνει στην αστυνομία όπως και τώρα, θα δηλώνει την εξαφάνιση αμέσως, χωρίς να υπάρχει το περιθώριο του 48ωρου και θα περνάει όλα τα στοιχεία σε έναν κεντρικό server τον οποίο θα μπορούν να χρησιμοποιούν άλλες υπηρεσίες».

«Όπως για παράδειγμα ένα νοσοκομείο θα μπορεί να παρεμβαίνει στον server αυτό να δίνει κάποια στοιχεία και με κάποια κλειδιά αναζήτησης και να βλέπει αν το πρόσωπο που βρήκε αναζητείται ή όχι», επισημαίνει ο κ. Κουρούκλης. Την ίδια στιγμή τα σχέδια περιλαμβάνουν και ακόμα ανάπλαση του προσώπου μιας σορού με 3D ώστε να υπάρχει η εικόνα για το πώς περίπου ήταν η σορός που βρέθηκε όταν ήταν στη ζωή. «Χρειάζεται μια σημαντική χορηγία όμως για να μπορέσουν να γίνουν όλα αυτά πράξη».

Tags:
Silver Alert, εξαφάνιση, αστυνομία, Ελλάδα
ΠΡΟΤΥΠΑ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣΣΥΖΗΤΗΣΗ
ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΜΕΣΩ FACEBOOKΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΜΕΣΩ SPUTNIK