02:52 15 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟY 2019
Γυναίκα στην παραλία

Τι ισχύει για τη δωρεά οργάνων: Ο νόμος, οι ανάγκες και οι κίνδυνοι της παράνομης αγοράς

© CC0
ΕΛΛΑΔΑ
Λήψη σύντομου url
Από
0 40
Βρείτε μας

Η τελευταία επιθυμία ενός ανθρώπου που φεύγει από τη ζωή είναι κάτι που συνήθως γίνεται σεβαστό από τον οικογενειακό κύκλο του. Ωστόσο, όταν αυτή αφορά τη δωρεά οργάνων η απόφαση που καλούνται να λάβουν οι δικοί του μπορεί να τους φανεί σκληρή αλλά είναι κυριολεκτικά ζωτικής σημασίας για έναν άλλο άνθρωπο.

Ένα πολύ σημαντικό βήμα στο μέχρι πρότινος «θολό τοπίο», σχετικά με τον ρόλο που παίζουν οι οικείοι ενός ανθρώπου που έχει αποφασίσει να γίνει δωρητής οργάνων, γίνεται στο ζήτημα των μεταμοσχεύσεων με την τελευταία απόφαση του υπουργείου Υγείας.

Για τη νέα αυτή υπουργική απόφαση αλλά και για την σημασία της δωρεάς οργάνων, ειδικότερα στην Ελλάδα μιλά η κα Γιούλη Μενουδάκου, υπεύθυνη του συντονιστικού κέντρου του Εθνικού Οργανισμού Μεταμοσχεύσεων.

Το νέο νομικό πλαίσιο, όπως εξηγεί η κα Μενουδάκου, κατοχυρώνει πλέον πλήρως τη βούληση του ατόμου, καθώς με το παλιό καθεστώς, η κάρτα δωρητή δεν κάλυπτε επαρκώς την επιθυμία του πολίτη.

Να σημειωθεί πως απαραίτητη προϋπόθεση είναι ο ενδιαφερόμενος να έχει δηλώσει στον ΕΟΜ ότι επιθυμεί να γίνει δωρητής οργάνων και να λάβει την αντίστοιχη κάρτα δωρητή.

Ωστόσο, η απόφαση αυτή δεν είναι δεσμευτική. Εάν κάποιος το μετανιώσει, μπορεί να ακυρώσει την κάρτα του.

Αυτό που ωστόσο, πλέον καθίσταται δεσμευτικό, είναι η υπεροχή της επιθυμίας του θανόντος έναντι της οικογενείας του που μπορεί να έχει ενστάσεις.

Ζωτικής σημασίας η συζήτηση μέσα στην οικογένεια για τη δωρεά οργάνων

Πέρα από τη νέα νομοθεσία υπάρχει κάτι ακόμα πιο σημαντικό σύμφωνα με την κα Μενουδάκου.

«Το πιο σημαντικό είναι να γνωρίζει η οικογένεια την επιθυμία σου. Αν έχεις κάρτα δωρητή θα το δεχθούν πιο εύκολα. Αν δεν έχεις κάρτα δωρητή, οι συγγενείς πιθανότατα θα συναινέσουν αν γνωρίζουν ότι έχεις πάρει αυτή η απόφαση. Είναι πολύ σημαντική η συζήτηση μέσα στην οικογένεια για τη δωρεά οργάνων», τονίζει και προσθέτει πως δεν είναι λίγοι αυτοί που βλέπουν πως με τον τρόπο αυτό τιμούν κατά κάποιο τρόπο τον άνθρωπο που έχασαν.

Δεν είναι όμως, μόνο ζήτημα σεβασμού της επιθυμίας ενός ανθρώπου, είναι ουσιαστικά ζήτημα ζωής και θανάτου. Οι περισσότεροι από εμάς όταν ακούμε για τη δωρεά οργάνων, το μυαλό μας αυτόματα πηγαίνει στο ότι μας ζητάνε να γίνουμε δότες οργάνων. Η πιθανότητα όμως, σύμφωνα με την υπεύθυνη του συντονιστικού κέντρου του ΕΟΜ, να χρειαστούμε εμείς μόσχευμα κάποια στιγμή στη ζωή μας είναι πολύ μεγαλύτερη.

Η Ελλάδα υστερεί σε προσωπικό, υποδομές και πόρους

Και στην Ελλάδα η ανάγκη για μοσχεύματα είναι αρκετά μεγάλη καθώς οι δότες δεν επαρκούν. Όχι όμως αριθμητικά. Το πρόβλημα στην περίπτωση της Ελλάδας είναι συντονιστικό. Αυτή τη στιγμή, όπως εξηγεί η κα Μενουδάκου, αυτοί που είναι επιφορτισμένοι με τον δύσκολο ρόλο να μιλήσουν στους συγγενείς ενός ανθρώπου που είναι εγκεφαλικά νεκρός για τη δωρεά οργάνων είναι οι ίδιοι γιατροί.

«Είναι μια διαδικασία ψυχοφθόρος και πολύ δύσκολη για τη ΜΕΘ, να προετοιμάσει και να δώσει έναν δότη διότι απαιτεί πολύωρες επικοινωνίες με τον ΕΟΜ, έρχονται ομάδες από άλλα νοσοκομεία, πρέπει να γίνουν πάρα πολλές εξετάσεις στον δότη. Υπάρχουν βασικές δυσκολίες, έλλειψη προσωπικού, έλλειψη κρεβατιών. Οπότε, ουσιαστικά, έτσι χάνονται οι δότες οργάνων», εξηγεί.

Για να καταφέρει η χώρα μας να γίνει αποτελεσματική στο συγκεκριμένο ζήτημα θα πρέπει να υπάρχει ένα οργανωμένο σύστημα μεταμοσχεύσεων με ειδικούς επαγγελματίες υγείας που λέγονται τοπικοί συντονιστές μεταμοσχεύσεων, σύμφωνα με την ίδια. Πρόκειται για γιατρούς και νοσηλευτές μέσα σε μεγάλα νοσοκομεία που η δουλειά τους είναι να ασχολούνται με τον εντοπισμό και τη διαχείριση δοτών οργάνων.

Στο σημείο αυτό, αξίζει να σημειωθεί πως η Ισπανία είναι πρώτη στον κόσμο σε δωρεά οργάνων, καθώς διαθέτει 500 τέτοιους αμειβόμενους ειδικούς συντονιστές και έχει 20 «μικρούς ΕΟΜ» σε όλη τη χώρα, κάτι στο οποίο η Ελλάδα ακόμα υστερεί λόγω έλλειψης πόρων.

Η έλλειψη κατάλληλης οργάνωσης και υποδομών έχει όμως και αντίκτυπο και στις ίδιες τις μεταμοσχεύσεις. Στην Ελλάδα γίνονται μεταμοσχεύσεις καρδιάς, ήπατος, νεφρού, κερατοειδή και δέρματος ενώ στο εξωτερικό γίνονται και σε πνεύμονες, πάγκρεας και έντερο.

«Έχουμε εξαίρετους χειρουργούς που μπορούν και πάγκρεας να κάνουν, και πνεύμονες να κάνουν όμως δεν έχουμε τις υποδομές. Τα παιδιά τα στέλνουμε στην Ιταλία για μεταμόσχευση ήπατος, με ήπαρ που παίρνουμε από τους γονείς. Αυτή η εγχείρηση θα μπορούσε να γίνει κάλλιστα στην Ελλάδα αλλά δεν έχουμε τις υποδομές», επισημαίνει η κα Μενουδάκου.

Αναφορικά με τη διαδικασία που ακολουθείται όταν εντοπιστεί ένας δότης, πρέπει να σημειωθεί ότι πρώτα ικανοποιούνται οι εγχώριες ανάγκες, και αν δεν υπάρχει συμβατός λήπτης στην Ελλάδα, τότε τα όργανα πηγαίνουν στο εξωτερικό. Τα παιδιά βρίσκονται πάντα σε προτεραιότητα καθώς οι παιδιατρικοί δότες οργάνων είναι σπάνιοι, ένας με δύο το χρόνο, και αρκετές ανάγκες καλύπτονται με όργανα ενηλίκων που διαθέτουν παρόμοια σωματομετρικά δεδομένα.

Κίνδυνος-θάνατος η παράνομη αγορά και μεταμόσχευση οργάνων

Υπάρχει, όμως και μια άλλη διάσταση που πρέπει να λάβει κανείς υπόψιν του. Οι νεφρικές και καρδιακές ανεπάρκειες αυξάνονται διαρκώς και η ανάγκη των ασθενών για μόσχευμα ωθεί τους ίδιους και τους συγγενείς τους σε ακραίες λύσεις, που ωστόσο εγκυμονούν τεράστιους κινδύνους. Μιλάμε για την αναζήτηση οργάνων στη μαύρη αγορά.

«Όταν λέμε εμπόριο οργάνων εννοούμε την οργανωμένη αγοροπωλησία οργάνων. Εννοούμε κάποια δίκτυα ιατρών και μεσαζόντων σε τριτοκοσμικές χώρες, σε χώρες χωρίς ισχυρό νομικό πλαίσιο που εκμεταλλεύονται την ανάγκη των ασθενέστερων. Εκμεταλλεύονται έναν άνθρωπο που βρίσκεται σε δυσχερή θέση, τα όργανα αφαιρούνται και μεταμοσχεύονται υπό συνθήκες που δεν είναι οι κατάλληλες», αναφέρει η κα Μενουδάκου.

Όπως εξηγεί η ίδια η μεταμόσχευση είναι μια ειδική διαδικασία και όταν γίνεται υπό παράνομες συνθήκες μπορεί να αποβεί μοιραία.

«Στην Ελλάδα δεν έχει αναφερθεί ότι γίνονται παράνομες μεταμοσχεύσεις. Όμως Έλληνες ασθενείς στο παρελθόν έχουν ταξιδέψει στο εξωτερικό για να αγοράσουν μόσχευμα. Εκεί θα τους κάνουν τη μεταμόσχευση και στις τρεις μέρες θα τους αφήσουν να φύγουν. Μέχρι να πάνε στο αεροδρόμιο θα έχουν "τσιμπήσει" ένα σωρό μικρόβια. Δηλαδή είναι πραγματικά επισφαλείς συνθήκες», υπογραμμίζει και τονίζει πως το μόνο που μπορεί να βοηθήσει στην εξάλειψη του εμπορίου οργάνων είναι η αύξηση των μεταμοσχεύσεων με τον νόμιμο τρόπο. Πώς όμως μπορεί να γίνει αυτό; 

Τι είναι ο δωρητής οργάνων και πώς μπορεί να γίνει κάποιος

Ένα σημαντικό βήμα είναι η ίδια η προσωπική πρωτοβουλία, η απόφαση δηλαδή ενός ατόμου να γίνει δωρητής οργάνων. Στο σημείο αυτό είναι απαραίτητο να γίνει σαφές υπό ποιες συνθήκες λειτουργεί η δωρεά οργάνων.

Δωρητής γίνεται κάποιος που εν ζωή αποφασίζει να βγάλει την κάρτα δωρητή, δηλώνοντας πως αν πεθάνει θα ήθελε να δοθούν τα όργανά του. Όταν σε κάποιον άνθρωπο, είτε είναι δωρητής είτε όχι, διαπιστωθεί εγκεφαλικός θάνατος και είναι διασωληνωμένος στην ΜΕΘ, καθώς μόνο με τα μηχανήματα μπορεί να διατηρηθεί για κάποιες ώρες ακόμα η λειτουργία των οργάνων, τότε μπορεί να γίνει δότης.

Για να θεωρηθεί, ωστόσο, δότης θα πρέπει να υπάρχει συναίνεση είτε δική του, μέσω της κάρτας δωρητή, είτε των δικών του.

Μια λεπτομέρεια που θα πρέπει να γίνει ξεκάθαρη σύμφωνα με την κα. Μενουδάκου είναι πως ο εγκεφαλικός θάνατος είναι κάτι διαφορετικό από τη φυτική κατάσταση. Υπάρχουν ειδικές εξετάσεις που διαχωρίζουν τον εγκεφαλικό θάνατο από το κώμα και γίνονται σε κάθε άνθρωπο που είναι σε τέτοια κατάσταση και οι ίδιοι οι γιατροί μπορούν να καταλάβουν πολύ εύκολα πότε κάποιος μπορεί να γίνει δότης.

Για να γίνει κάποιος δωρητής οργάνων πρέπει απλά να εγγραφεί στο Μητρώο Δωρητών συμπληρώνοντας την αντίστοιχη αίτηση στην ιστοσελίδα του ΕΟΜ ή στα γραφεία του οργανισμού.

«Προσφέρεις στο συνάνθρωπο για να έχεις κι εσύ», καταλήγει η υπεύθυνη του συντονιστικού κέντρου του Εθνικού Οργανισμού Μεταμοσχεύσεων κάνοντας σαφές πως το ζήτημα της δωρεάς οργάνων μας αφορά περισσότερο απ' όσο νομίζουμε.

Tags:
δωρητής, δωρεά οργάνων, όργανα, μεταμόσχευση, Εθνικός Οργανισμός Μεταμοσχεύσεων, Ισπανία, Ελλάδα
ΠΡΟΤΥΠΑ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣΣΥΖΗΤΗΣΗ
ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΜΕΣΩ FACEBOOKΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΜΕΣΩ SPUTNIK