ΕΠΙΣΤΗΜΗ
Λήψη σύντομου url
Κορονοϊός (2116)
0 20
Βρείτε μας

Οι ειδικοί λύνουν το μυστήριο και εξηγούν τους μηχανισμούς της ψυχολογίας του πανικού και του όχλου, αλλά και μας δείχνουν εναλλακτικές διαδρομές για να αποφύγουμε τις ουρές στα πολυκαταστήματα και τις ελλείψεις αγαθών στο σπίτι μας.

Σε καταστήματα στις ΗΠΑ, την Ιαπωνία και τη Νέα Ζηλανδία τα αποθέματα χαρτιού υγείας μειώνονται επικίνδυνα. Στην Αυστραλία μεγάλη αλυσίδα σουπερμάρκετ έθεσε πριν από λίγες μέρες περιορισμούς στην πώλησή του (έως τέσσερα πακέτα ανά άτομο). Στο Χονγκ Κονγκ, ληστές με πρακτικό πνεύμα ακολούθησαν κατά γράμμα τον τίτλο της δημοφιλούς τηλεοπτικής σειράς «Casa de Papel» (που στα ισπανικά σημαίνει νομισματοκοπείο, αλλά αυτολεξεί «σπίτι του χαρτιού»), κλέβοντας εκατοντάδες ρολά από νέα παραλαβή σε σουπερμάρκετ.

Το δυσαναπλήρωτο κενό των ελλείψεων

Φυσικά, δεν είναι μόνο το χαρτί υγείας που γίνεται ανάρπαστο. Αγαθά όπως οι μάσκες και τα γάντια προστασίας, τα αντισηπτικά χεριών επίσης ξεπουλούν σαν ζεστά ψωμάκια, οδηγώντας ακόμα και σε φαινόμενα αισχροκέρδειας – ενδεικτικά, σε eshops όπως τα eBay και Etsy εντοπίστηκαν πακέτα με είκοσι μάσκες να πωλούνται για περισσότερα από 100 δολάρια.

Όμως οι ελλείψεις σε χαρτί υγείας έχουν κλέψει την παράσταση αφού λόγω του μεγάλου όγκου του συγκεκριμένου προϊόντος, αφήνουν ένα δυσαναπλήρωτο κενό, συνεισφέροντας στις τόσο γνώριμες πλέον φωτογραφίες με τα άδεια ράφια των πολυκαταστημάτων, τις οποίες παρατηρούμε σε κάθε φυσική και ανθρώπινη καταστροφή. Ένας ακόμα λόγος για τον οποίο κάνουν εντύπωση είναι το γεγονός ότι το στοκάρισμα του συγκεκριμένου αγαθού εκ πρώτης όψης δεν έχει καμία εξήγηση. Γιατί να γεμίσουμε το σπίτι μας με ρολά, που σε αντίθεση με τις μάσκες και τα αντισηπτικά δεν μας προστατεύουν από την επιδημία;

Ψευδαίσθηση ελέγχου

«Ο κορονοϊός είναι ένα αφηρημένο πρόβλημα, με ασαφείς συνέπειες, που εξελίσσεται λεπτό προς λεπτό» απαντά ο Δρ. Πολ Χάρισον, ειδικός στην ανθρώπινη συμπεριφορά στο Πανεπιστήμιο Ντίκιν στη Μελβούρνη (Αυστραλία). Σε μια τέτοια κατάσταση βαθιάς ανασφάλειας, λοιπόν, αισθανόμαστε την ανάγκη να προχωρήσουμε σε μέτρα πιο δραστικά από το συχνό πλύσιμο των χεριών -το οποίο συνιστούν οι γιατροί-, σε μέτρα μεγέθους ανάλογου προς τη σοβαρότητα της κατάστασης, «γεγονός που μας οδηγεί στο να ξοδεύουμε χρήματα σε διάφορα πράγματα» όπως υποστηρίζει ο Στίβεν Τέιλορ, κλινικός ψυχολόγος και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Βρετανικής Κολομβίας.

Οι ειδικοί αποκαλούν αυτό το φαινόμενο panic buying, αγορές υποκινούμενες από πανικό, αποτέλεσμα «ενός ψυχολογικού μηχανισμού που επιστρατεύουμε για να διαχειριστούμε τον φόβο και την ανασφάλειά μας» όπως εξηγεί ο Μπεν Οπενχάιμ, διευθυντής στο αμερικανικό κέντρο έρευνας των λοιμώξεων Metabiota, προσθέτοντας:

«Είναι ένας τρόπος να κατακτήσουμε κάποιον έλεγχο της κατάστασης αναλαμβάνοντας δράση».

Γιατί έχουμε αναπτύξει αυτή την εμμονή με το χαρτί υγείας, όμως, συγκεκριμένα; Ο Δρ. Χάρισον απαντά:

«Στην Αυστραλία μας λένε διαρκώς ότι μπορούμε να λύσουμε τα προβλήματά μας αγοράζοντας πράγματα, και έρευνες δείχνουν ότι η αγορά πρακτικών αγαθών. όπως το χαρτί υγείας και τα απορρυπαντικά. μπορεί να αντισταθμίσει αυτή την έλλειψη ελέγχου».

Μια άλλη ειδικός, η Νίκι Έντουαρντς της σχολής Δημόσιας Υγείας του Πανεπιστημίου Τεχνολογίας του Κουίνσλαντ, συμπληρώνει:

«Όταν ο κόσμος ακούει για τον κορονοϊό, φοβάται ότι χάνει τον έλεγχο. Και αισθάνεται ότι το χαρτί υγείας είναι ένας τρόπος να συνεχίσει να ελέγχει τα θέματα της καθαριότητας και της προσωπικής υγιεινής».

Ψυχραιμία και οργάνωση

Άλλο η οργάνωση ενός νοικοκυριού ενόψει μιας κρίσης και άλλο το panic buying, που τροφοδοτείται από το άγχος, όπως επισημαίνουν οι ειδικοί. Το φαινόμενο του παρορμητικού στοκαρίσματος αγαθών δεν έχει λογική αλλά συναισθηματική βάση και μπορεί να οδηγήσει σε ακραίες συνέπειες, όπως είναι οι ελλείψεις αποθεμάτων και η υπερτίμηση προϊόντων. Είναι χαρακτηριστικό ότι το 2017, όταν ο τυφώνας Χάρβεϊ έπληξε το Τέξας και τα τοπικά αποθέματα βενζίνης και πετρελαίου, το γεγονός ότι οι Αμερικανοί έσπευσαν μαζικά στα βενζινάδικα να φουλάρουν τα ντεπόζιτα των αυτοκίνητων τους είχε ως συνέπεια, όχι απλώς να ανεβούν οι τιμές, αλλά και να παραμείνουν στα ύψη για τα επόμενα δύο χρόνια.

Το γεγονός ότι οι δυστοπικές εικόνες των άδειων καταστημάτων υπερπροβάλλονται στα social media, γιγαντώνοντας την αίσθηση του επείγοντος, μιλούν στην ψυχολογία του όχλου δημιουργώντας σε όλους π.χ. τους χρήστες του Facebook την παρόρμηση να τρέξουν στο πλησιέστερο σουπερμάρκετ.

Τι συνιστούν οι ειδικοί; Να είμαστε ψύχραιμοι, να παίρνουμε πληροφορίες μόνο από αξιόπιστες πηγές ενημέρωσης και, σύμφωνα με αυτές, να οργανωνόμαστε χωρίς να μετατρέψουμε το σπίτι μας σε καταφύγιο που περιμένει την Ημέρα της Αποκάλυψης. Να αποφεύγουμε τα καταστήματα σε ώρες αιχμής και, στην ανάγκη, να καταφεύγουμε στο online shopping. Και αν το άγχος, σε περιόδους κρίσεων και μη, μας κυριεύει επηρεάζοντάς τη λειτουργικότητά μας, να μη διστάσουμε να απευθυνθούμε σε κάποιον ειδικό ψυχικής υγείας.

Θέμα:
Κορονοϊός (2116)
Tags:
αποθέματα, χαρτί υγείας, κοροναϊός, κορονοϊός
ΠΡΟΤΥΠΑ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣΣΥΖΗΤΗΣΗ
ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΜΕΣΩ SPUTNIKΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΜΕΣΩ FACEBOOK