ΕΠΙΣΤΗΜΗ
Λήψη σύντομου url
Κορονοϊός: Όλες οι ειδήσεις για την πανδημία (1999)
0 21
Βρείτε μας

Κάθε επιδημία έχει τους δικούς της αντιήρωες. Αυτοί δεν είναι άλλοι από τους ασυμπτωματικούς φορείς, που μεταδίδουν ένα ιό σε πολλούς ανθρώπους, τις περισσότερες φορές χωρίς να γνωρίζουν ότι είναι κινούμενες «βόμβες».

Από τις πιο γνωστές ιστορίες, είναι η «Τυφοειδής Μαίρη», η οποία «έσπειρε τον θάνατο» στη Νέα Υόρκη στις αρχές του 20ού αιώνα. Ένας γιατρός από την Κίνα έπαιξε τον δικό του ρόλο στην εξάπλωση της πανδημίας του SARS το 2003, καθώς ήταν εκείνος που μετέδωσε τον ιό SARS-CoV σε τέσσερις χώρες ταυτόχρονα. Υπάρχουν παρόμοια παραδείγματα και με τον κορονοϊό COVID-19.

Κανόνας 20/80

Τον πρώτο καιρό, οι πρώιμες μελέτες έδειχναν ότι όλοι οι ασθενείς σε έναν πληθυσμό έχουν ίσες πιθανότητες να μεταδώσουν μια λοίμωξη σε άλλους. Με το πέρασμα του χρόνου, όμως, οι επιδημιολόγοι άρχισαν να χρησιμοποιούν τον Κανόνα 20/80, σύμφωνα με τον οποίο, ένα μικρό ποσοστό ατόμων σε οποιοδήποτε πληθυσμό είναι υπεύθυνο για τις περισσότερες περιπτώσεις μετάδοσης ενός ιού.

Μελέτες που έγιναν μετά την πανδημία του Σοβαρού Οξέος Αναπνευστικού Συνδρόμου, γνωστού και ως SARS, που ξέσπασε το 2003-2004, έχουν δείξει ότι τον βασικό ρόλο στην εξάπλωση της επιδημίας έπαιξαν ορισμένα άτομα, χωρίς τους οποίους, ίσως, δεν θα συνέβαινε τίποτα. Αυτοί ονομάζονται «φορείς μετάδοσης πολλαπλών κρουσμάτων» και η μαζική μετάδοση από αυτούς φέρνει τη λεγόμενη «ραγδαία εξάπλωση» μιας επιδημίας. Η κατάσταση μπορεί να γίνει πιο επικίνδυνη, όταν οι ίδιοι δεν έχουν συμπτώματα της εκάστοτε νόσου και, ως εκ τούτου, δεν συμμορφώνονται με την καραντίνα ή απομόνωση και δεν λαμβάνουν προστατευτικά μέτρα.

Διάγραμμα: Πώς και σε πόσους ένας φορέας μεταδίδει τον ιό
© Φωτογραφία : Gary Wong/Cell Host and Microbe, 18 (2015)
Διάγραμμα: Πώς και σε πόσους ένας φορέας μεταδίδει τον ιό

Τυφοειδής Μαίρη

Η πανδημία τυφοειδή πυρετού στη Νέα Υόρκη στις αρχές του 20ού αιώνα ξεκίνησε από μια Ιρλανδή μαγείρισσα, τη Μαίρη Μαλόν. Από το 1900 έως το 1907, οι περισσότεροι εργοδότες της είχαν αρρωστήσει. Τα γεγονότα αυτά συνέβαιναν σε εύπορα προάστια της Νέας Υόρκης και ήταν αρκετά ύποπτα. Μέχρι τότε, ο τυφοειδής πυρετός θεωρούταν ασθένεια των φτωχών. Μεταδιδόταν, κυρίως, μέσω του μολυσμένου νερού. Οι ΗΠΑ δεν είχαν αντιμετωπίσει την ασθένεια.

Η Μαίρη δεν είχε κανένα σύμπτωμα. Ήταν μία από τις πρώτες περιπτώσεις «σιωπηλού φορέα» που είχαν καταγραφεί έως τότε. Ήταν ασυμπτωματικός φορέας τυφοειδούς πυρετού. Οι γιατροί αποφάσισαν ότι έπρεπε να τεθεί σε καραντίνα. Με κάποιο τρόπο, όμως, μετά από τρία χρόνια, έπεισε τους γιατρούς να την αφήσουν ελεύθερη υπό τον όρο να μην εργαστεί ξανά ως μαγείρισσα. Όταν βγήκε, όμως έξω, άλλαξε το όνομά της και ξαναξεκίνησε να εργάζεται ως μαγείρισσα. Δυστυχώς, τα κρούσματα δεν άργησαν να εμφανιστούν. Ωστόσο, πέρασαν πέντε χρόνια μέχρι που η αστυνομία την εντόπισε και την οδήγησε και πάλι σε καραντίνα. Πέρασε στο νοσοκομείο το υπόλοιπο της ζωής της.

Η Μαίρη Μάλον στο κρεβάτι του νοσοκομείου
© Φωτογραφία : CC0 / /
Η Μαίρη Μάλον στο κρεβάτι του νοσοκομείου

Δωμάτιο 911

Τον Φεβρουάριο του 2003, ένας 64χρονος καθηγητής ιατρικής από το Πανεπιστήμιο της πόλης Τζόνγκσαν της επαρχίας Κουανγκτόνγκ της Κίνας έφθασε στο Χονγκ Κονγκ για ένα γάμο. Έμεινε στο δωμάτιο με αριθμό 911 στο Metropole Hotel. Πριν το ταξίδι αυτό, εργαζόταν στο νοσοκομείο με ασθενείς που αντιμετώπιζαν τα συμπτώματα του SARS. Παρόλο που και ο ίδιος είχε κάποια συμπτώματα, τα οποία, όπως αποδείχθηκε αργότερα, οφείλονταν στον ιό SARS, ο γιατρός ένιωθε αρκετά καλά και έτσι αποφάσισε να βγει για τουρισμό και να δει τα αξιοθέατα της πόλης, να κάνει βόλτες και ψώνια κατά τη διάρκεια των πέντε ημερών που έμεινε εκεί, μαζί με τον γαμπρό του. Επισκέφθηκε πολλά εμπορικά κέντρα και διάφορα άλλα πολυσύχναστα μέρη.

Το αποτέλεσμα αυτών των πέντε ημερών ήταν, να αρρωστήσουν 16 ακόμα επισκέπτες του ξενοδοχείου οι οποίοι έμεναν στον ίδιο όροφο και τελικά κόλλησαν τον ιό SARS. Το χειρότερο όμως ήταν ότι ήταν από διάφορες χώρες του κόσμου. Έτσι και ο ιός SARS-CoV κατέληξε στον Καναδά, το Βιετνάμ, την Ταϊβάν και τη Σιγκαπούρη. Μια Καναδή τουρίστρια ηλικίας 78 ετών, όταν επέστρεψε στο Τορόντο, μετέδωσε τον ιό στον γιο της, ο οποίος νοσηλευόταν στο νοσοκομείο, γεγονός που οδήγησε σε πάνω από 100 νέα κρούσματα. Στη Σιγκαπούρη, οι επιδημιολόγοι κατάφεραν να συνδέσουν τα 94 κρούσματα με τον ασθενή από το δωμάτιο 911.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας αναγνώρισε τον γιατρό, ο οποίος είχε πεθάνει από τον SARS σε ένα νοσοκομείο του Χονγκ Κονγκ, ως τον «ασθενή μηδέν» και ένοχο για τον περισσότερο αριθμό των κρουσμάτων του SARS σε 29 χώρες εκτός Κίνας. Ένα αφιέρωμα με τις λεπτομέρειες σχετικά με την εξάπλωση της λοίμωξης του SARS βρίσκεται στον ιστότοπο του ΠΟΥ και ονομάζεται «Ιστορία ενός κατά συρροή δολοφόνου».

Η μετάδοση πολλαπλών κρουσμάτων στην εξάπλωση του SARS-CoV
© Φωτογραφία : Gary Wong/Cell Host and Microbe, 18 (2015)
Η μετάδοση πολλαπλών κρουσμάτων στην εξάπλωση του SARS-CoV

Νοσοκομεία

Η ραγδαία εξάπλωση συχνά συμβαίνει μέσα στα νοσοκομεία. Αυτό έγινε κατά τη διάρκεια της πανδημίας του SARS το 2003-2004 και κατά την έξαρση μιας ιογενούς αναπνευστικής λοίμωξης, του Αναπνευστικού Συνδρόμου της Μέσης Ανατολής (MERS) στη Νότια Κορέα το 2015. Σε ένα νοσοκομείο ένα άτομο που είχε τον ιό MERS-CoV, τον μετέδωσε σε 82 άτομα, ασθενείς, επισκέπτες, νοσοκόμες και γιατρούς του νοσοκομείου. Δεν ήταν η μοναδική περίπτωση. Σε ένα άλλο νοσοκομείο, ένας ασθενής μετέδωσε τον ιό σε 44 άτομα. Συνολικά κατεγράφησαν πέντε περιπτώσεις μαζικής μόλυνσης με τον ιό MERS-CoV σε νοσοκομεία.

Η μετάδοση πολλαπλών κρουσμάτων στην εξάπλωση του MERS-CoV
© Φωτογραφία : Gary Wong/Cell Host and Microbe, 18 (2015)
Η μετάδοση πολλαπλών κρουσμάτων στην εξάπλωση του MERS-CoV

Έμπολα

Στην καταστροφική επιδημία του Έμπολα (EVD), γνωστού και ως αιμορραγικός πυρετός Έμπολα (EHF), (μιας σπάνιας, σοβαρής και συχνά θανατηφόρας ασθένειας, που προκαλείται από τον ιό Έμπολα EBOV) το 2014-2015 στη Δυτική Αφρική, περίπου το 3% των ασθενών ήταν τελικά υπεύθυνο για τη μόλυνση του 61% των κρουσμάτων. Πρόκειται κυρίως για άτομα νεαρής ηλικίας που φρόντιζαν τους άρρωστους. Ήταν αρκετά κοινωνικοί.

Η εμπειρία του Έμπολα έδειξε ότι η κοινωνική συμπεριφορά παίζει κρίσιμο ρόλο στην εξάπλωση των λοιμώξεων. Έτσι, το 2014, στη Γουϊνέα, εκατοντάδες άνθρωποι μαζεύτηκαν στην κηδεία μιας δημοφιλούς θεραπεύτριας, η οποία έκανε θεραπεία κατά την νόσο του Έμπολα, όμως αρρώστησε και πέθανε. Λίγες μέρες αργότερα, πάνω από νέα 300 άνθρωποι βρέθηκαν τόσο στην ίδια τη Γουινέα, όσο και στη γειτονική Σιέρα Λεόνε.

COVID-19

Ο ΠΟΥ δεν έχει ακόμη χρησιμοποιήσει τον όρο «ραγδαία εξάπλωση» σχετικά με την πανδημία του κορονοϊού SARS-CoV-2. Όπως αναφέρει:

«Φαίνετα ότι ο αριθμός αναπαραγωγής του νέου κορονοϊού, δευτερογενών λοιμώξεων που προκαλούνται από ένα μολυσμένο άτομο είναι από δύο έως 2,5. Σε ορισμένες περιπτώσεις ο αριθμός αυτός είναι υψηλότερος»

Κάποιες από αυτές τις περιπτώσεις είναι γνωστές:

Ένας 53χρονος Βρετανός είχε μολυνθεί από τον νέο κορονοϊό σε ένα συνέδριο στη Σιγκαπούρη. Δεν τήρησε την καραντίνα, ενώ, αντίθετα, στις 22 Ιανουαρίου, πέταξε κατευθείαν από τη Σιγκαπούρη σε ένα χιονοδρομικό κέντρο στη Γαλλία, όπου είχε μολύνει ακόμα 11 άτομα: πέντε Βρετανούς, πέντε Γάλλους και έναν Ισπανό. Όλη η αλυσίδα περιγράφεται στην έκθεση του ΠΟΥ.

Στις αναφορές από τη Γουχάν για τον Ιανουάριο αναφέρεται ότι ένας γιατρός και 13 νοσοκόμες μολύνθηκαν από έναν ασθενή.

Ασθενής 31

Η Νότια Κορέα είναι μια από τις χώρες που μέχρι στιγμής έχουν αντιμετωπίσει σοβαρά προβλήματα σχετικά με την επιδημία του COVID-19, με χιλιάδες κρούσματα και αρκετούς νεκρούς. Αρχικά όμως φαινόταν ότι η χώρα κατάφερε να περιορίσει τα κρούσματα στα 30. Μέχρι που εμφανίστηκε η λεγόμενη «Ασθενής 31», και ακολούθησε μια τρομακτική αύξηση κρουσμάτων.

Πρόκειται για μια 61χρονη γυναίκα. Παραμένει άγνωστο πότε μολύνθηκε με τον κορονοϊό, αλλά τις μέρες που προηγήθηκαν της διάγνωσής της, ταξίδεψε σε πολυσύχναστα μέρη της Νταεγού, καθώς και της πρωτεύουσας Σεούλ.

Στις 6 Φεβρουαρίου ενεπλάκη σε ένα μικρό τροχαίο ατύχημα και πήγε σε ένα νοσοκομείο. Παράλληλα, παρακολούθησε δύο θρησκευτικές λειτουργίες στον ναό της Νταεγού, στις 9 και στις 16 Φεβρουαρίου, όπου ήρθε σε επαφή με περισσότερους από 1.000 πολίτες. Επισκέφθηκε ακόμη ένα νοσοκομείο και ένα εστιατόριο ξενοδοχείου. Τελικά, η «Ασθενής 31» διαγνώσθηκε με COVID-19 στις 17 Φεβρουαρίου, 10 ολόκληρες μέρες μετά την πρώτη της επίσκεψη στο νοσοκομείο. Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι η 61χρονη είχε κολλήσει πάνω από 1.000 άτομα.

Η ιστορία της ραγδαίας εξάπλωσης των κρουσμάτων στη χώρα από έναν και μόνο άνθρωπο, έχει γίνει παράδειγμα προς αποφυγή, υπογραμμίζοντας την καταστροφική δύναμη που μπορεί να έχει η απουσία ατομικής ευθύνης.

Ο ρόλος του φορέα μετάδοσης πολλών κρουσμάτων στην εξάπλωση του COVID-19 στη Νότια Κορέα
© Sputnik /
Ο ρόλος του φορέα μετάδοσης πολλών κρουσμάτων στην εξάπλωση του COVID-19 στη Νότια Κορέα

Μπορούν κάποιοι άνθρωποι να μεταδώσουν έναν ιό σε περισσότερους;

Οι μελέτες για τη μετάδοση των ιών παρουσιάζουν ένα πολύπλοκο σενάριο, σύμφωνα με το οποίο τα γεγονότα της ραγδαίας εξάπλωσης διαμορφώνονται από πολλαπλούς παράγοντες. Εκτός από την κοινωνική συμπεριφορά, σημαντικό ρόλο παίζει και η βιολογία. Προφανώς, για κάποια άτομα είναι πιο εύκολο να μεταδώσουν τον ιό. Αυτό εξαρτάται από τη λοιμογόνο δράση της λοίμωξης στον οργανισμό του φορέα, την ευαισθησία του οργανισμού και από τα χαρακτηριστικά του ανοσοποιητικού του συστήματος. Μια από τις προϋποθέσεις είναι ότι σε κάποια άτομα γίνεται κάποια μετάλλαξη ή μεταβάλλεται η ακολουθία του γονιδιώματος του ιού, αυξάνοντας την ικανότητά του να πολλαπλασιάζεται.

Φορείς μετάδοσης πολλαπλών κρουσμάτων γίνονται, ορισμένες φορές, τα άτομα που δεν έχουν συμπτώματα για μεγάλο χρονικό διάστημα και είναι εξαιρετικά ανθεκτικοί στον παθογόνο ιό και, άλλες φορές, άνθρωποι με αδύνατο ανοσοποιητικό σύστημα. Επιστημονικά δεν έχει εξακριβωθεί πλήρως. Τα σοβαρά συμπτώματα, όπως ο βήχας ή το φτάρνισμα επιταχύνουν την εξάπλωση.

Προκειμένου να αποφευχθεί η μαζική μόλυνση από ένα άτομο, είναι σημαντικό, όσο το δυνατόν νωρίτερα να εντοπιστούν ο φορέας και οι άνθρωποι με τους οποίους ήταν σε επαφή.

Θέμα:
Κορονοϊός: Όλες οι ειδήσεις για την πανδημία (1999)
Tags:
επιδημία, συμπτώματα, πανδημία, κορονοϊός
ΠΡΟΤΥΠΑ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣΣΥΖΗΤΗΣΗ
ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΜΕΣΩ SPUTNIKΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΜΕΣΩ FACEBOOK