16:54 24 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟY 2021
ΕΠΙΣΤΗΜΗ
Λήψη σύντομου url
0 01
Βρείτε μας

Πόσο αποτελεσματικά είναι τα εμβόλια απέναντι στις νέες μεταλλάξεις του ιού και πόσο έχουμε υποτιμήσει τη ραγδαία εξάπλωσή τους.

Έντονη ανησυχία έχει πυροδοτήσεις τους επιστήμονες και τη διεθνή κοινότητα η εμφάνιση στο Ηνωμένο Βασίλειο και τη Νότια Αφρική δύο νέων μεταλλάξεων του Sars-CoV-2.

Σύμφωνα μάλιστα με τα μέχρι τώρα δεδομένα οι μεταλλάξεις αυτές θεωρούνται περισσότερο μεταδοτικές, ενώ η ραγδαία εξάπλωσή της μίας εξ αυτών στη Βρετανία ήταν άλλωστε και ο λόγος που ο Μπόρις Τζόνσον ανακοίνωσε την επιβολή σκληρότερου lockdown.

Τι είναι οι μεταλλάξεις

Οι μεταλλάξεις, χαρακτηριστικό όλων των ιών, είναι τροποποιήσεις που συμβαίνουν όταν αυτός αναπαράγεται.

Στον Sars-CoV-2 έχουν μάλιστα παρατηρηθεί πολλαπλές μεταλλάξεις απ΄ όταν πρωτοεμφανίστηκε, οι οποίες μπορεί στην πλειονότητά τους να μην έχουν επιπτώσεις, αλλά ορισμένες τον καθιστούν πιο ανθεκτικό, άρα του «προσφέρουν» και μεγαλύτερη μεταδοτικότητα.

Συγκεκριμένα, η μετάλλαξη B.1.1.7, η οποία εντοπίσθηκε τον Οκτώβριο στο Ηνωμένο Βασίλειο και πλέον ονομάζεται VOC 202012/01, φέρεται να προέρχεται από την νοτιοανατολική Αγγλία, ενώ πρωτοεμφανίστηκε χρονικά τον Σεπτέμβριο, σύμφωνα με το Imperial College του Λονδίνου.

Όχι μόνο εξαπλώθηκε ραγδαία σε ολόκληρο το Ηνωμένο Βασίλειο, αλλά «ξέφυγε» και εκτός συνόρων.

Και μπορεί τα περισσότερα από τα κρούσματα να συνδέονται με το Ηνωμένο Βασίλειο, ωστόσο δεν έχει αποκλειστεί αυτόνομη εμφάνιση της μετάλλαξης και σε άλλες περιοχές, όπως στη Δανία, μία από τις χώρες με τα περισσότερα κρούσματα αυτής της μετάλλαξης (86).

Μία άλλη επίσης μετάλλαξη, η 501.V2, «κυριαρχεί» πλέον στην Νότια Αφρική. Εντοπίσθηκε εκεί αρχικά τον Οκτώβριο, ωστόσο έκανε την εμφάνισή της και σε άλλες χώρες, κυρίως στο Ηνωμένο Βασίλειο και την Γαλλία.

Οι ειδικοί κρούουν μάλιστα τον κώδωνα του κινδύνου για τις δύο αυτές μεταλλάξεις, τονίζοντας ότι η εξάπλωσή τους έχει υποτιμηθεί.

Την ίδια ώρα, μία ακόμη μετάλλαξη, με το όνομα N501Y, βρίσκεται στο επίκεντρο της προσοχής.

Εντοπίζεται στην πρωτεΐνη ακίδα του κορονοϊού, η οποία του επιτρέπει να προσκολλάται στον υποδοχέα ACE2 των ανθρώπινων κυττάρων, προκειμένου να κατορθώσει να εισβάλει στο εσωτερικό τους.

Έτσι είναι κομβικός ο ρόλος της στην προσβολή του οργανισμού από τον ιό, καθώς η συγκεκριμένη μετάλλαξη αυξάνει την ικανότητα προσκόλλησης του ιού στον υποδοχέα ACE2.

«Δεν υπάρχει σαφής αποδεδειγμένη σχέση ανάμεσα στην προσκόλληση στο ACE2 και την αύξηση της μεταδοτικότητας , αλλά είναι πιθανόν να υπάρχει μία τέτοια σχέση», εκτιμά το Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ECDC).

Μεγαλύτερη μεταδοτικότητα ή συνδυασμός παραγόντων;

Την ίδια ώρα, πολλές επιστημονικές μελέτες, έχουν αποδώσει στη «βρετανική» μετάλλαξη μεγαλύτερη μεταδοτικότητα σε ποσοστό 50% έως 70%.

Τα προκαταρκτικά αποτελέσματα που αφορούν στην νοτιοαφρικανική μετάλλαξη «μαρτυρούν» επίσης μεγαλύτερη μεταδοτικότητα, ωστόσο τα διαθέσιμα στοιχεία είναι λιγότερα.

Παρ΄ όλα αυτά, ορισμένοι επιστήμονες θεωρούν ότι δεν υπάρχουν αρκετά στοιχεία για να αποτιμηθούν με βεβαιότητα οι δύο αυτές μεταλλάξεις του κορονοϊού.

«Πρέπει να παραμείνουμε επιφυλακτικοί. H συνεπαγωγή στο επίπεδο του επιπολασμού αποτελεί συνδυασμό παραγόντων που συνδέουν τα χαρακτηριστικά του ιού, αλλά επίσης τα μέτρα προστασίας και ελέγχου της επιδημίας που έχουν επιβληθεί (κοινωνική αποστασιοποίηση, χρήση μάσκας, κλείσιμο χώρων που δέχονται το κοινό...)», δήλωσε στο AFP ο Bruno Coignard, διευθυντής του τμήματος Λοιμωδών Νοσημάτων της γαλλικής υπηρεσίας υγείας Santé Publique France.

«Δεν υπάρχει καμία πληροφορία για το γεγονός ότι οι μολύνσεις από τα στελέχη αυτά είναι σοβαρότερες», σημειώνει από την πλευρά του το ECDC, ωστόσο «ο κίνδυνος σε επίπεδο νοσηλειών και θανάτων είναι αυξημένος».

«Όταν μιλάμε για αυξημένη μεταδοτικότητα μιλάμε στην πραγματικότητα και για μεγαλύτερη νοσηρότητα και, κατά συνέπεια, ακόμη και αν η θνητότητα είναι παρόμοια, για μεγαλύτερη πίεση στο σύστημα υγείας», τονίζει ο Bruno Coignard.

Από την άλλη, ο Βρετανός επιδημιολόγος Adam Kucharski, στηριζόμενος σε στατιστικά στοιχεία, επιμένει:

«Μία μετάλλαξη του Sars-CoV-2 με 50% μεγαλύτερη μεταδοτικότητα θα προκαλούσε πολύ μεγαλύτερο πρόβλημα από μία μετάλλαξη 50% πιο θανατηφόρα».

Εξηγεί, δε, πως με έναν ρυθμό αναπαραγωγής 1,1, ποσοστό θνητότητας 0,8% και 10.000 κρούσματα, θα είχαμε 129 νεκρούς σε ένα μήνα.

«Εάν αυξηθεί κατά 50% το ποσοστό της θνητότητας, ο αριθμός των θανάτων θα φθάσει τους 193. Αλλά αν ο ρυθμός αναπαραγωγής αυξηθεί κατά 50%, ο αριθμός των θανάτων θα φθάσει τους 978», σημειώνει.

Εύκολα έτσι μπορεί να γίνει αντιληπτό ότι οι συνέπειες θα ήταν πολύ σημαντικές σε χώρες όπου ακόμα και μία μικρή αύξηση της μεταδοτικότητας θα εκτόξευε τον ρυθμό αναπαραγωγής (R) πάνω από το 1, επιταχύνοντας την εξάπλωση της επιδημίας.

«Η βρετανική μετάλλαξη αποτελεί την πραγματική ανησυχία αυτής της περιόδου, διότι μπορεί να μας οδηγήσει σε μία εξαιρετικά περιπεπλεγμένη κατάσταση», προειδοποίησε στο δίκτυο franceinfo ο επιδημιολόγος Arnaud Fontanet, μέλος του επιστημονικού συμβουλίου που καθοδηγεί τη γαλλική κυβέρνηση.

Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι οι πρώτες μελέτες για τη βρετανική μετάλλαξη κάνουν επίσης λόγο για μεγαλύτερη μεταδοτικότητα στους νέους κάτω των 20 ετών, θέτοντας και πάλι το θέμα του ανοίγματος των σχολείων,

Σύμφωνα έτσι με τη μελέτη του LSHTM, τα περιοριστικά μέτρα που ίσχυαν στο Ηνωμένο Βασίλειο για την αναχαίτιση της πανδημίας δεν θα απέδιδαν χωρίς των κλείσιμο των σχολείων, των λυκείων και των πανεπιστημίων.

Η αποτελεσματικότητα των εμβολίων

Και ενώ τα εμβόλια έχουν μπει στη φαρέτρα της ανθρωπότητας στη μάχη κατά του κορονοϊού, προκύπτει ζήτημα αποτελεσματικότητας των εμβολίων απέναντι στις μεταλλάξεις.

Για τις δύο μεταλλάξεις, «δεν υπάρχουν στο στάδιο αυτό αρκετές διαθέσιμες πληροφορίες για να οδηγήσουν σε εκτίμηση σχετικά με το αν υπάρχει κίνδυνος για την αποτελεσματικότητα των εμβολίων», εκτιμά το ECDC.

Ωστόσο, όπως αναφέρει ο Henry Walke, του Κέντρου Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ (CDC), με βάση τις μέχρι στιγμής γνώσεις, οι ειδικοί θεωρούν ότι τα υπάρχοντα εμβόλια «θα είναι αποτελεσματικά απέναντι στα στελέχη αυτά».

Όπως και να έχει, σε περίπτωση που αποδειχθεί πως τα εμβόλια δεν είναι αποτελεσματικά, η τεχνολογία mRNΑ την οποία χρησιμοποιούν, επιτρέπει την ανάπτυξη νέων σε διάστημα έξι εβδομάδων.

«Είναι απατηλό να σκεφτόμαστε ότι μπορούμε να εξουδετερώσουμε ή να εμποδίσουμε πλήρως την εξάπλωση των νέων στελεχών, τονίζει ο Bruno Coignard, σημειώνοντας ότι στόχος είναι η όσο το δυνατόν μεγαλύτερη καθυστέρηση της εξάπλωσής τους.

Έτσι, για τις χώρες όπου τα στελέχη αυτά δεν είναι πολύ διαδεδομένα, το ECDC συνιστά:

«Μέτρα για την καθυστέρηση της μετάδοσης αντίστοιχα με εκείνα που είχαν επιβληθεί στην αρχή της επιδημίας: τεστ για τα άτομα που προέρχονται από επικίνδυνες ζώνες, με ενδεχόμενη επιβολή καραντίνας, απομόνωση και ιχνηλάτηση των κρουσμάτων και επαφών και περιορισμό των ταξιδιών. Παράλληλα προτείνει παρακολούθηση της εξέλιξης των μεταλλάξεων και αύξηση των αναλύσεων της αλληλουχίας του ιού».

Σε ατομικό επίπεδο, τέλος, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι θα πρέπει να είμαστε ακόμα πιο προσεκτικοί όσον αφορά στην τήρηση των μέτρων όπως της κοινωνικής αποστασιοποίησης, της χρήσης μάσκας, της απολύμανσης των χεριών και του εξαερισμού των κλειστών χώρων...

Tags:
ιός, μετάλλαξη, COVID-19, κορονοϊός
ΠΡΟΤΥΠΑ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣΣΥΖΗΤΗΣΗ
ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΜΕΣΩ SPUTNIKΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΜΕΣΩ FACEBOOK