15:01 18 ΑΥΓΟΥΣΤΟY 2019
Τα σύνορα της Σερβίας με το Κόσοβο

Μίλοραντ Τριφούνοβιτς: Είναι δύσκολο να βρεις Δικαιοσύνη για τους απαχθέντες στο Κόσοβο

© Sputnik / Ruslan Krivobok
ΚΟΣΜΟΣ
Λήψη σύντομου url
0 20

Μετά από 20 χρόνια παραμένουν ανεξιχνίαστα τα εγκλήματα κατά πολιτών στο Κόσοβο. Ο πρόεδρος της Ένωσης Εξαφανισμένων και Απαχθέντων ατόμων από το Κόσοβο και τη Μετόχια Μίλοραντ Τριφούνοβιτς μίλησε στο Sputnik για το τι ελπίζουν οι συγγενείς των εξαφανισμένων ανθρώπων και τι περιμένουν.

Τα φρικιαστικά εγκλήματα κατά των πολιτών του Κοσόβου παραμένουν ανεξιχνίαστα μετά από 20 χρόνια. Απαγωγές, δολοφονίες και βάρβαρη αφαίρεση οργάνων στα τέλη της δεκαετίας του '90 αρχές 2000 στα νότια σερβικά αυτονομημένα εδάφη έγιναν συνήθεια, αποκτώντας μία άνευ προηγουμένου κλιμάκωση για τη σύγχρονη Ευρώπη. Αυτόπτες μάρτυρες εκείνων των γεγονότων ακόμα φοβούνται για τη ζωή τους και μένουν σιωπηλοί.

Διαθέτει η οργάνωσή σας στοιχεία για το πόσοι άνθρωποι έχουν εξαφανιστεί;

Η οργάνωσή μας, που ιδρύθηκε και άρχισε να λειτουργεί το 1999, συγκέντρωσε στοιχεία για 941 εξαφανισμένα άτομα. Δεν είναι μόνο Σέρβοι, αλλά επίσης αθίγγανοι και 21 Αλβανοί. Αυτοί οι άνθρωποι είναι ηλικίας από 16 έως 82 ετών, οι περισσότεροι άντρες από 25 έως 45 ετών. Ήταν άνθρωποι στην ακμή τους. Έχουμε ονόματα, επώνυμα, ημερομηνίες γέννησης, μέρος και ώρα εξαφάνισης. Αυτά τα στοιχεία έχουν επιβεβαιωθεί και ερευνηθεί από το τοπικό γραφείο του Ερυθρού Σταυρού.

Ποια χρονική περίοδο εξαφανίστηκαν αυτοί οι άνθρωποι;

Το 1998 εξαφανίστηκε περίπου το 20% του συνόλου. Και μετά την υπογραφή τεχνικής συμφωνίας για τον τερματισμό της ένοπλης διαμάχης του 1999, το υπόλοιπο 80% των Σέρβων και των υπολοίπων στο Κόσοβο και τη Μετόχια εξαφανίστηκε στο Κουμάνοβο, και αυτό ήταν προστατευμένο από διεθνείς δυνάμεις υπό τον ΟΗΕ και στη συνέχεια το ΝΑΤΟ. Ήρθαν για τη διατήρηση της ειρήνης και της ασφάλειας, αλλά ήταν εκείνη ακριβώς την περίοδο που το 80% αυτών των ανθρώπων, στην πλειονότητά τους Σέρβοι εξαφανίστηκαν στο Κόσοβο και τη Μετόχια.

Υπάρχει κάποια μαρτυρία για το πώς εξαφανίστηκαν αυτοί οι άνθρωποι;

Μία από τις πρώτες ήταν ομαδική απαγωγή. Εννέα ανθρακωρύχοι απήχθησαν από το ανοιχτό ορυχείο Μπελάτσεβατς κοντά στην πόλη Όμπιλιτς στις εφτά το πρωί στις 22 Ιουνίου 1998, από τον χώρο στάθμευσης της εταιρίας στην οποία έφτασαν οι απαχθέντες με τα αυτοκίνητά τους. Τους πήραν με αυτά (σ.σ. τα αυτοκίνητα) προς άγνωστη κατεύθυνση, μεταξύ τους ήταν και ο αδερφός μου Μίροσλαβ. Απήχθησαν από ανθρώπους που φορούσαν στολές του Απελευθερωτικού Στρατού του Κοσόβου και από άλλους χωρίς στολές. Από τότε, οι απαγωγές συνέβαιναν συνέχεια.

Εντοπίστηκαν οι εξαφανισμένοι ανθρακωρύχοι;

Είχαμε πληροφορίες ότι τα λείψανά τους βρίσκονται σε ιδιωτικό ορυχείο κοντά στο χωριό Τσιλιβοντά. Αλβανοί, τον οποίων την ταυτότητα δεν αποκαλύπτουμε, δήλωσαν ότι βρίσκονταν θαμμένοι εκεί.

Απαιτήσαμε από τις διεθνείς δυνάμεις υπό την αιγίδα του ΝΑΤΟ (Δύναμη του Κοσόβου) να προχωρήσει σε εκταφή στο σημείο, αλλά δύο ημέρες αργότερα δεχτήκαμε τηλεφώνημα από τους αυτόπτες μάρτυρές μας που μας είπαν ότι έσκαβαν στην περιοχή, αλλά σε λάθος σημείο.

Ενημερώσαμε σχετικά τους αντιπροσώπους της διεθνούς ερευνητικής ομάδας, αλλά απάντησαν ότι είχαν πληροφορίες από τρεις διαφορετικές πλευρές. Κράτησε από το 2010 και για τέσσερα χρόνια με ένα διάλειμμα τη χειμερινή περίοδο. Το σημείο είναι δύσκολα προσεγγίσιμο, σημειώνονται κατολισθήσεις όταν βρέχει και αποφασίστηκε ότι δεν υπάρχει κάτι εκεί. Αλλά τη μέρα πριν σταματήσουν οι εργασίες υπήρξε μεγάλη φωτιά που κράτησε δύο ημέρες. Γι' αυτό υποψιαζόμαστε ότι αν βρέθηκε κάτι καταστράφηκε στη φωτιά.

Πιστεύετε κάποιοι από τους εξαφανισμένους μπορεί να απήχθησαν για την αφαίρεση οργάνων;

Φυσικά και το υποπτευόμαστε. Στην τελική, οι περισσότεροι άνθρωποι απήχθησαν στην ακμή τους. Συνεχίζουμε να ψάχνουμε για ακόμα 572 άτομα από το σύνολο των 941 της λίστας μας. Και τα λείψανα 371 ατόμων μετά από ανάλυση DNA που είχε ποσοστό επιβεβαίωσης 99,9%, παραδόθηκαν στις οικογένειές τους. Μιλάμε για εκείνους που βρέθηκαν σε τάφους στο Κόσοβο και τη Μετόχια.

Αλλά τώρα όλη η εργασία έχει παγώσει. Το 2016 δεν διεξήχθη ούτε μία εκταφή, ούτε ενός ανθρώπου τα λείψανα δεν παραδόθηκαν στους συγγενείς. Το 2017 μόνο μία σορός από τις 430 μη ταυτοποιημένες που βρίσκονται στο νεκροτομείο της Πρίστινα παραδόθηκε. Μετά τον πόλεμο θάβονταν συχνά χωρίς καθόλου τεστ DNA, με βάση τα προσωπικά τους αντικείμενα και πιστεύουμε ότι πολλοί άνθρωποι θάφτηκαν με άλλο όνομα. Προσπαθήσαμε να ξεκινήσουμε μία επαλήθευση, αλλά οι αρχές των Αλβανών στο Κόσοβο είναι δύσκολο να συμφωνήσουν. Για ολόκληρο το προηγούμενο έτος, διενεργήθηκε μόνο μία εκταφή κοντά στη Τζιακόβιτσα, όπου βρέθηκαν επτά σοροί. Δεν έχουμε λάβει ακόμα τα αποτελέσματα των τεστ DNA, αλλά σίγουρα ανήκουν σε απαχθέντες Σέρβους.

Συνεργάζεστε με τις διεθνείς αποστολές της UNMIK (Αποστολή Προσωρινής Διοίκησης των Ηνωμένων Εθνών στο Κοσσυφοπέδιο), της EULEX (Αποστολή της ΕΕ για τον κανόνα δικαίου στο Κόσοβο), ή του Κοσόβου;

Για να είμαι ειλικρινής, εμείς είμαστε έτοιμοι να συνεργαστούμε και με τον διάβολο για να μάθουμε την αλήθεια για το τι συνέβη στους αγαπημένους μας. Καταλαβαίνουμε ότι κανείς δεν επιβίωσε, αλλά κάθε οικογένεια θέλει να θάψει τα λείψανά τους με αξιοπρέπεια. Το Σάββατο 2 Μαρτίου ήταν η ημέρα μνήμης των νεκρών και όλοι πήγαν στο νεκροταφείο. Εμείς πού μπορούμε να ανάψουμε ένα κερί για τους αγαπημένους μας που έχουν εξαφανιστεί; Αυτή είναι μία από τις πιο δύσκολες ημέρες κάθε φορά.

Μέχρι τον Ιούνιο του 2018, η αποστολή της ΕΕ στο Κόσοβο ήταν επικεφαλής της έρευνας. Από τον Ιούνιο η διαταγή τους έχει αλλάξει, η αποστολή έχει αποκτήσει ρόλο παρατηρητή και συμβούλου, και όλες οι υποθέσεις έχουν μεταφερθεί στις υπηρεσίες επιβολής του νόμου των κοσοβο-αλβανών. Πλέον υπάρχουν δύο επιτροπές για εξαφανισμένους ανθρώπους της Πρίστινα και του Βελιγραδίου.

Προηγουμένως, είχαν επιτυχημένη συνεργασία και τώρα συνεργάζονται, αλλά είναι δέσμιες πολιτικών περιορισμών. Η επιτροπή των κοσοβο-αλβανών αυτοαποκαλείται «κυβερνητική» κάτι που δημιουργεί πρόβλημα αλληλεπίδρασης με τις σερβικές αρχές. Δύο εβδομάδες πριν απαγορεύτηκε η είσοδος στο Κόσοβο του προέδρου της επιτροπής του Βελιγραδίου Βέλκο Οντάλοβιτς.

Τον Μάρτιο θα πρέπει να γίνει η συνάντηση εργασίας των ομάδων, για να δούμε αν τελικά θα πραγματοποιηθεί. Τους δώσαμε στοιχεία για τα υποτιθέμενα σημεία ταφής, αλλά δεν έχει γίνει τίποτα για να πραγματοποιηθούν εκταφές από την πλευρά των κοσοβο-αλβανών.

Σήμερα οι έρευνες για την απαγωγή ανθρώπων στο Κόσοβο διεξάγονται σε επίπεδο περιφερειακών και διεθνών δομών;

Πριν πέντε χρόνια, ιδρύθηκε στην Ολλανδία ειδικό δικαστήριο για τα εγκλήματα κατά τη διάρκεια της ένοπλης διαμάχης στο Κόσοβο. Λειτουργεί, συναντηθήκαμε με εκπροσώπους του εισαγγελικού γραφείου από τη Χάγη. Το δικαστήριο ενεργεί υπό το δίκαιο του Κοσόβου αλλά εμπλέκονται σε αυτό πολίτες άλλων χωρών.

Είμαστε πεπεισμένοι ότι γινόταν εμπόριο ανθρώπων, κάτι που επιβεβαιώθηκε το 2010 από την έκθεση του εκπροσώπου του Συμβουλίου της Ευρώπης Ντικ Μάρτι. Η συνέλευση του Κοινοβουλίου του Συμβουλίου της Ευρώπης υιοθέτησε αυτή την έκθεση.

Σήμερα από τις 176 οικογένειες που έχουν εξαφανιστεί στο Κόσοβο είναι ζωντανοί μόνο πέντε γονείς, οι υπόλοιπες είναι ανύπαντρες μητέρες, πλέον ανύπαντρες γιαγιάδες, που έχουν πολλά κοινωνικά και υλικά προβλήματα. Όλοι παλεύουν για την επιβίωσή τους και είμαστε σε αυτό και στο να βρούμε τους αγαπημένους μας. Συγκεκριμένα τα λείψανά τους.

Μεταξύ των σορών που βρέθηκαν κατά τις εκταφές υπήρξε κάποια που να έφερε σημάδια αφαίρεσης οργάνων;

Είναι σχεδόν αδύνατο να καθοριστεί 20 χρόνια μετά. Μόνο τα όργανα είχαν απομείνει, σχεδόν τίποτα άλλο. Αλλά υπάρχουν εκδοχές ότι πολλές κλινικές στην Αλβανία είχαν εμπλακεί σε μεταμοσχεύσεις. Υπάρχουν κάποιες πληροφορίες και υποθέσεις ότι οι συμπολίτες μας μεταφέρθηκαν στην Αλβανία και τη Βόρεια Μακεδονία όπου τους γινόταν αφαίρεση οργάνων, μετά την οποία μπορούν να δολοφονούνταν και να θάβονταν εκεί.

Γι' αυτό κυρίως ευχόμαστε το Ειδικό Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης να απαντήσεις στα ερωτηματικά μας. Αλλά υπάρχει άλλο ένα πρόβλημα, αυτό της προστασίας μαρτύρων. Οι μάρτυρες είναι το στοιχείο κλειδί στην υπόθεσή μας. Εμείς ως μέλη οικογενειών των εξαφανισθέντων δεν έχουμε το δικαίωμα να ονομάσουμε τις πηγές των πληροφοριών μας, γιατί οι συγγενείς είναι σίγουρα νεκροί. Και τι θα γίνει σε αυτούς (τους μάρτυρες) και τις οικογένειές τους;

Επιπλέον, το γραφείο του Εισαγγελέα στο διεθνές δικαστήριο έχει λίστες δικηγόρων που θα εκπροσωπήσουν τα συμφέροντά μας και υποστηρίζουν ότι δεν μπορούμε να επιλέξουμε τους εκπροσώπους μας στη δίκη. Την ίδια ώρα, ενημερωνόμαστε ότι ο πρώην επικεφαλής του ICTY (Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για την πρώην Γιουγκοσλαβία) Θέοντορ Μερόν που καταδίκασε τους Σέρβους, τώρα θα προστατεύσει (εκπροσωπήσει) τα συμφέροντα των Αλβανών στις επερχόμενες δίκες. Γι' αυτό αισθανόμαστε σαν όλος ο κόσμος να είναι εναντίον μας.

Tags:
όργανα, έγκλημα, απαγωγή, εξαφάνιση, δολοφονία, εμπόριο ανθρώπων, ΟΗΕ, ΝΑΤΟ, Μίλοραντ Τριφούνοβιτς, Κόσοβο, Σερβία
ΠΡΟΤΥΠΑ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣΣΥΖΗΤΗΣΗ
ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΜΕΣΩ FACEBOOKΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΜΕΣΩ SPUTNIK