14:07 23 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟY 2019
Η Ρωσική Εκκλησία

Στην Ουκρανία θέλουν να αλλάξουν τον ηγέτη της σχισματικής εκκλησίας

© Sputnik / Maks Vetrov
ΚΟΣΜΟΣ
Λήψη σύντομου url
1 0 0
Βρείτε μας

Η σχισματική Εκκλησία της Ουκρανίας παραμένει σε διεθνή απομόνωση, ενώ οι ηγέτες της προσπαθούν να «γίνουν φίλοι» με τους εθνικιστές και τους Ουνίτες, κάτι που ενοχλεί ακόμη και τους υποστηρικτές και χορηγούς της «νέας εκκλησίας» της Ουκρανίας. Σήμερα, στη θέση του προκαθημένου, προωθείται ένα άτομο με σκοτεινό παρελθόν, αλλά και τεράστια επιρροή.

Ο πρώην πρόεδρος της Ουκρανίας και ηγέτης του Ευρωπαϊκού Κόμματος Αλληλεγγύης, Πέτρο Ποροσένκο, είναι μέλος της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής για την ένταξη της χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ προφανώς θα επιχειρήσει να πάρει υπό τη δικαιοδοσία του και τη διαχείριση των θρησκευτικών θεμάτων. Στη Σύνοδο της Ουκρανικής Ελληνο-καθολικής Εκκλησίας στη Ρώμη, ο ίδιος έσπευσε να διατυπώσει ρητά αυτό που θέλει από τους Ουνίτες.

«Ο Κύριος μάς έστειλε πολύ σοφούς ιεράρχες - τον Πατριάρχη Σβιατοσλάβ και τον Μακαριότατο Επιφάνιο. Είναι ωραίο ότι επικοινωνούν μεταξύ τους, είναι καλό που διαπραγματεύονται, είναι ωραίο που συντονίζουν τις ενέργειές τους», δήλωσε ο Πόροσενκο, μπροστά από τον ναό της Αγίας Σοφίας.

Οι συζητήσεις για την πιθανή ενοποίηση της μη κανονικής Εκκλησίας της Ουκρανίας (με επικεφαλής τον «Μητροπολίτη» Επιφάνιο Ντουμένκο) με τους Ουνίτες (Ουκρανική Ελληνο-καθολική Εκκλησία, με επικεφαλής τον «Πατριάρχη» Σβιατοσλάβ) ξεκίνησαν την άνοιξη, ενώ σήμερα στο «παιχνίδι» έχει εισέλθει και η πολιτική.

Προφανώς, ο Ποροσένκο, ο οποίος ασκεί πιέσεις με κατεύθυνση την ένωση, επιχειρεί να κυριαρχήσει στο θρησκευτικό πεδίο, στο οποίο ο νυν πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, έχει καταστήσει επανειλημμένα σαφές ότι δεν πρόκειται να παρέμβει.

Εξάλλου, έναν μήνα νωρίτερα, ο πρόεδρος της Ουκρανίας φέρεται να αποστασιοποιήθηκε εντελώς απ’ το θέμα. Χαρακτηριστικά, στις 8 Αυγούστου του 2019, ο Ζελένσκι πραγματοποίησε ένα επαγγελματικό ταξίδι στην Τουρκία, κατά τη διάρκεια του οποίου συναντήθηκε με τον Οικουμενικό Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως, Βαρθολομαίο.

Το Οικουμενικό Πατριαρχείο στο Φανάρι
© AFP 2019 / Ozan Kose
Το Οικουμενικό Πατριαρχείο στο Φανάρι

Στη συνάντηση ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος και ο Βλαντίμιρ Ζελένσκι επρόκειτο να υπογράψουν μια συμφωνία, η οποία είχε ετοιμαστεί από το Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως, σε συνεργασία με το υπουργείο Εξωτερικών της Ουκρανίας. Ωστόσο, την τελευταία στιγμή ακυρώθηκε. Εντός του συγκεκριμένου κειμένου φέρεται ότι υπήρχε υπαινιγμός για συνεννόηση με τον Ποροσένκο για τη δωρεά κάποιων ουκρανικών ιερών αντικειμένων.

Πρόσφατα, το Φανάρι δέχτηκε κι άλλο «χαστούκι»: «Ιερείς» της μη κανονικής Εκκλησίας της Ουκρανίας πραγματοποίησαν θεία λειτουργία μαζί με τους σχισματικούς της Αυτοκέφαλης Ορθόδοξης Εκκλησίας της Λευκορωσίας, η οποία δημιουργήθηκε από Λευκορώσους εθνικιστές στα τέλη της δεκαετίας του 1940. Σύμφωνα με πηγές του Sputnik, αυτό το γεγονός εξόργισε το Φανάρι, επειδή όλες οι ορθόδοξες εκκλησίες στον κόσμο θεωρούν τη συγκεκριμένη Εκκλησία σχισματική.

Είναι ευρέως γνωστό, επίσης, ότι η γνώμη του Οικουμενικού Πατριαρχείου είναι εξαιρετικά σημαντική για τον προκαθημένο της «νέας Εκκλησίας» της Ουκρανίας, Επιφάνιο Ντουμένκο. Σε κάθε περίπτωση, πάντως, σύμφωνα με πληροφορίες του ουκρανικού ιστότοπου «strana.ua», κατά τη διάρκεια των τελευταίων εβδομάδων, μεταξύ των υποστηρικτών της «νέας εκκλησίας» υπάρχει δυσαρέσκεια για τον ηγέτη (σ.σ. Επιφάνιο), παρότι ο ίδιος απειλεί με «αφορισμό μέσω της Κωνσταντινούπολης».

Λόγω της υπερβολικά αυξανόμενης επιρροής από την Κωνσταντινούπολη και του «φλερτ» με τους Ουνίτες, αρκετοί «επίσκοποι» της μη κανονικής Εκκλησίας της Ουκρανίας σκέφτονται να αντικαταστήσουν τον Επιφάνιο με κάποιον πιο «εντυπωσιακό». Ως υποψήφιο, τα μέσα μαζικής ενημέρωσης προτείνουν τον «Μητροπολίτη» του Λούτσκ και του Βολύνσκ, Μιχαήλ Ζινκέβιτς.

Το σκάνδαλο με την ακίνητη περιουσία της επισκοπής

Ακόμη και πριν από τη δημιουργία της «νέας εκκλησίας», ο Ζινκέβιτς θεωρούταν ένας από τους πιο σημαντικούς σχισματικούς. Η επισκοπή του ήταν η πλουσιότερη ανάμεσα σ’ εκείνες του «Πατριαρχείου Κιέβου» (με επικεφαλής τον Φιλάρετο Ντενισένκο), ενώ δεν έκρυβε και την προσωπική του περιουσία, γεγονός το οποίο επανειλημμένα προκαλούσε σκάνδαλα.

Επιπλέον, πριν από δύο χρόνια, δημοσιογράφοι της Ουκρανίας ανακάλυψαν ότι ο Ζινκέβιτς αποκόμιζε κέρδη από την ενοικίαση της ακίνητης περιουσίας της επισκοπής. Αν και τα κτίρια ανήκαν στο κράτος, η Μητρόπολη είχε δικαίωμα μόνο να τα χρησιμοποίει.

Ο επικεφαλής της Ουκρανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας του Πατριαρχείο Κίεβου, Φιλάρετος
© Sputnik / Mikhail Palinchak
Ο επικεφαλής της Ουκρανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας του Πατριαρχείο Κίεβου, Φιλάρετος

Το αποτέλεσμα της αποκάλυψης του σκανδάλου ήταν η απομάκρυνση του… ενοικιαστή! Μάλιστα, ο επίσκοπος του «Πατριαρχείου Κιέβου» έσπευσε να κατηγορήσει τον εκδοτικό οίκο στον οποίο και νοίκιαζε την εν λόγω ακίνητη περιουσία για παραβίαση της σύμβασης τους. Μία σύμβαση, παρεμπιπτόντως, που ήταν μονάχα προφορική!

Όταν οι λεπτομέρειες της υπόθεσης βγήκαν στο φως της δημοσιότητας, ο Ζινκέβιτς επέρριψε την ευθύνη στον Φιλάρετο Ντενισένκο, υποστηρίζοντας ότι εκείνος ήταν (σ.σ. ο Φιλάρετος) που διέταξε την απομάκρυνση του εκδοτικού οίκου από την ακίνητη περιουσία της επισκοπής.

Αυτό το επεισόδιο, μεταξύ άλλων, φανέρωσε και ότι ο Ζινκέβιτς ήταν ίσως ο μόνος σε ολόκληρο το «Πατριαρχείο Κιέβου», που δεν φοβόταν να τα βάλει με τον αρχομανή και δεσποτικό «Πατριάρχη Κιέβου», τον Φιλάρετο.

Ζίντσεβιτς VS Φιλάρετου

Στον απόηχο των εκλογών για την επιλογή του επικεφαλής της Ουκρανικής «νέας Εκκλησίας», ο «μητροπολίτης» Μιχαήλ Ζίντσεβιτς κατηγόρησε τον Φιλάρετο Ντενισένκο για την ήττα του. Πριν από την «ενωτική συνέλευση», πολλοί πίστευαν ότι ο επικεφαλής της «νέας εκκλησίας» θα είναι ή ο Ντενισένκο ή ο Ζινκέβιτς. Τελικά όμως κέρδισε ο Επιφάνιος, υποστηριζόμενος από τον Βαρθολομαίο και του τότε πρόεδρου Ποροσένκο.

Ο βασικός του αντίπαλος δεν έκρυβε τη δυσαρέσκειά του. «Υπήρξαν έντονες συζητήσεις με τον Πατριάρχη Φιλάρετο. Έχω πει ότι με εκβίαζαν και δεν ήταν δημοκρατικό. Και ότι δεν υπήρχε κανένα επιχείρημα υπέρ της απόσυρσης της υποψηφιότητάς μου», παραδέχθηκε ο Ζινκέβιτς λίγες μέρες αργότερα.

Παράλληλα, δεν έκρυβε τη δυσαρέσκειά του για τις λεπτομέρειες του Τόμου της Αυτοκεφαλίας. Για παράδειγμα, ο «μητροπολίτης» Μιχαήλ Ζινκέβιτς σημείωνε ότι έβαλαν τη «νέα εκκλησία» της Ουκρανίας στο τέλος του Εκκλησιαστικού Δίπτυχου (σ.σ. επίσημου καταλόγου, στον οποίο αναγράφονται όλες οι τοπικές Πατριαρχικές, Αυτοκέφαλες και Αυτόνομες Ορθόδοξες Εκκλησίες). Σήμερα, σύμφωνα με το Οικουμενικό Πατριαρχείο, η Ουκρανία έχει τη 15η θέση, κάτι που ωστόσο, δεν βρίσκει σύμφωνο τον υπόλοιπο ορθόδοξο κόσμο.

«Θέλουμε να μετακινηθούμε από την 15η στην 10η θέση, μετά από τα Πατριαρχεία, τα οποία αναγνωρίζονται από όλες τις ορθόδοξες εκκλησίες, ή ακόμη και στην πέμπτη θέση (σ.σ. στην οποία σήμερα βρίσκεται η Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία)», δήλωνε ο Ζινκέβιτς.

Ωστόσο, η «νέα Εκκλησία» της Ουκρανίας όχι μόνο δεν ανέβηκε στην «κατάταξη», αντίθετα παρέμεινε στην απομόνωση. Τον Ζινκέβιτς, μάλιστα, δεν του επέτρεψαν να παρακολουθήσει την τελετή αφής του Αγίου Φωτός στην εκκλησία του Παναγίου Τάφου στην Ιερουσαλήμ, την παραμονή του Πάσχα.

Τελετή αφής Αγίου Φωτός στα Ιεροσόλυμα
© AP Photo / Tsafrir Abayov
Τελετή αφής Αγίου Φωτός στα Ιεροσόλυμα

Έξι μήνες αργότερα, όμως, ο Ζινκέβιτς πήρε την εκδίκησή του. Έπρεπε να οργανώσει μια λιτανεία την Ημέρα του Εκχριστιανισμού των Ρως (Ρωσίας-Ουκρανίας) στις 28 Ιουλίου. Χορηγοί της εκδήλωσης ήταν οι επιχειρηματίες Αλέξανδρος Πετρόβσκι και Αντρέι Ματσόλα, οι οποίοι - σύμφωνα με ουκρανικούς εκκλησιαστικούς κύκλους - έναν χρόνο πριν χρηματοδοτούσαν όχι μόνο τον Μιχαήλ Ζινκέβιτς, αλλά και τον Φιλάρετο Ντενισένκο.

Πού πήγαν τα χρήματα δεν είναι γνωστό. Στη λιτανεία, πάντως, της «νέας εκκλησίας» της Ουκρανίας συμμετείχαν περίπου 15.000 άνθρωποι, ενώ στη λιτανεία της κανονικής Ορθόδοξης Εκκλησίας της Ουκρανίας περίπου 300.000.

Όταν οι επιχειρηματίες ζήτησαν εξηγήσεις από τον Ζινκέβιτς, επειδή με τα χρήματα που είχαν διαθέσει, θα μπορούσαν να συγκεντρωθούν 30.000 ή περισσότεροι, ο ίδιος απάντησε ότι είχε δώσει όλα τα χρήματα στον Επιφάνιο.

Καιροσκόπος

Δεν είναι τυχαίο ότι ο Ζινκέβιτς ήρθε στο προσκήνιο αυτή την περίοδο. Η διαμάχη για την εξουσία μεταξύ του Επιφάνιου και του Φιλάρετου, η οποία διαρκούσε για αρκετούς μήνες, έχει πλέον ατονήσει. Ο Επιφάνιος πέτυχε τη νόμιμη «εκκαθάριση» του «Πατριαρχείου Κιέβου», το οποίο θεωρείται πλέον τμήμα της «νέας Εκκλησίας» της Ουκρανίας.

Ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος και ο Επιφάνιος της Ουκρανίας
© AP Photo / Lefteris Pitarakis
Ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος και ο Επιφάνιος της Ουκρανίας

Από την πλευρά του, ο Ζινκέβιτς, σύμφωνα με τους ειδικούς, αυτή τη στιγμή έχει ενισχύσει τη θέση του.

«Εντούτοις, δεν είμαι σίγουρος ότι ο Ζινκέβιτς, αν και λιγότερο ισχυρός από τον Φιλάρετο, θα μπορέσει να αντικαταστήσει τον Επιφάνιο. Εξάλλου, ο τελευταίος έχει το πλεονέκτημα ότι για πάντα θα θεωρείται ως ο πρώτος προκαθήμενος της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Ουκρανίας», σημειώνει ο ιστορικός εκκλησιαστικών θεμάτων, Βλαντισλάβ Πετρούσκο.

Σήμερα όμως, το μέλλον της «νέας Εκκλησίας» της Ουκρανίας κρέμεται στο νήμα. Δεν υπάρχουν νέες ενορίες και νέοι πιστοί. Ο κύριος εμπνευστής της, ο Πέτρο Πόροσενκο, μπορεί να μπει στη φυλακή, ενώ ο ορθόδοξος κόσμος συνεχίζει να θεωρεί τη «νέα Εκκλησία» σχισματική. Επομένως, σύμφωνα με τον αναλυτή, οι υποστηρικτές της θα προσπαθήσουν για λίγο να αποκρύψουν τις προσωπικές τους φιλοδοξίες.

«Από την άλλη πλευρά, έχουμε επανειλημμένα δει πώς οι φιλοδοξίες των Ουκρανών πολιτικών και κληρικών κερδίζουν τα επιχειρήματα της λογικής», καταλήγει ο ιστορικός.

Σχετικά:

Ορθόδοξη Εκκλησία Λευκορωσίας: Η «νέα εκκλησία» στην Ουκρανία είναι σχισματική
Η σχισματική εκκλησία της Ουκρανίας πραγματοποίησε την πρώτη της λειτουργία στο Άγιο Όρος
Εκκλησία στη Θεσσαλονίκη τέλεσε κοινή λειτουργία με τη σχισματική ουκρανική εκκλησία
Tags:
Φιλάρετος, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, Πέτρο Ποροσένκο, Επιφάνιος, σχίσμα, Εκκλησία, Εκκλησία, εκκλησίες, ουκρανική εκκλησία, σχισματική εκκλησία, Ουκρανική Ορθόδοξη Εκκλησία, Ορθόδοξη Εκκλησία Λευκορωσίας, Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία εκτός Ρωσίας (ROCOR), Ουκρανική Ορθόδοξη Εκκλησία (Πατριαρχείο Μόσχας)
ΠΡΟΤΥΠΑ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣΣΥΖΗΤΗΣΗ
ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΜΕΣΩ FACEBOOKΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΜΕΣΩ SPUTNIK