ΚΟΣΜΟΣ
Λήψη σύντομου url
Από
Συμφωνία Τουρκίας - Λιβύης (322)
0 10
Βρείτε μας

Η Ε.Ε. δεν αναγνωρίζει τη συμφωνία Τουρκίας – Λιβύης, ενώ εκφράζει τη στήριξή της σε Ελλάδα και Κύπρο, όπως αποτυπώνεται στο κείμενο συμπερασμάτων της Συνόδου Κορυφής. Ο Σωτήρης Σέρμπος, επίκουρος καθηγητής Διεθνούς Πολιτικής στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, αξιολογεί το κείμενο και την εξωτερική πολιτική της Τουρκίας, μιλώντας στο Sputnik.

«Αναμενόμενη εξέλιξη» χαρακτήρισε την καταδίκη της συμφωνίας Τουρκίας – Λιβύης, από πλευράς της ΕΕ, ο Σωτήρης Σέρμπος, επίκουρος καθηγητής Διεθνούς Πολιτικής στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, ο οποίος μίλησε στο Sputnik. Το λεγόμενο μνημόνιο Τουρκίας – Λιβύης παραβιάζει τα δικαιώματα τρίτων χωρών, αντιβαίνει στο Δίκαιο της Θάλασσας και δεν παράγει νομικές συνέπειες για τρίτα κράτη, τονίζεται στο κείμενο συμπερασμάτων. Παράλληλα, εκφράζεται η αλληλεγγύη του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου σε Ελλάδα και Κύπρο.

Στον ελάχιστο κοινό παρονομαστή η καταδίκη από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο

Είναι επαρκής η καταδίκη της ΕΕ; «Αναμενόμενη καταδίκη, στον βαθμό ότι θα υπήρχε κοινοτική αλληλεγγύη και ότι περιμέναμε μια ευρωπαϊκή ομπρέλα απέναντι στο πρόσφατο μνημόνιο. Από κει και πέρα, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο είναι ένα διακυβερνητικό όργανο, όπου εκπροσωπούνται τα συμφέροντα των κρατών-μελών, άρα, οι αποφάσεις του, πολλές φορές, είναι στον ελάχιστο κοινό παρονομαστή, όχι στον μέγιστο. Αυτό φαίνεται εδώ, από την προσεκτική διατύπωση, όπου αποφεύχθηκαν αναφορές στο ποιες είναι οι "τρίτες χώρες". Επιπλέον, δεν υπάρχει παράθυρο για επιβολή επιπλέον μέτρων, τουλάχιστον στην τρέχουσα συγκυρία», όπως είπε χαρακτηριστικά ο κύριος Σέρμπος.

Πού χωλαίνει η ευρωπαϊκή στρατηγική

Επιπλέον κυρώσεις προς την Τουρκία είναι εφικτές; «Αυτή τη στιγμή, ο Τούρκος πρόεδρος, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, αισθάνεται απελευθερωμένος από την προενταξιακή διαδικασία, που ούτως ή άλλως καρκινοβατεί. Το σενάριο πλήρους ένταξης της Τουρκίας στην Ε.Ε. δεν υπάρχει στο τραπέζι, ακόμη κι αν, διακηρυκτικά, δεν έχει δηλωθεί. Συνεπώς, η Τουρκία, απελευθερωμένη πια από το στενό κοστούμι των Βρυξελλών, αισθάνεται μεγαλύτερη ελευθερία σε θέματα που αφορούν το διεθνές δίκαιο και το κοινοτικό σύστημα αξιών. Άρα, η Ευρώπη δεν έχει να προσφέρει ένα χειροπιαστό καρότο προς την Τουρκία, προκειμένου να ασκήσει και διαπραγματευτικά εργαλεία τύπου μαστιγίου».

Είμαστε ακόμη σε αναμονή μέτρων όσον αφορά τις τουρκικές έκνομες ενέργειες έναντι της κυπριακής ΑΟΖ και της Κυπριακής Δημοκρατίας. Έχουν περάσει πέντε μήνες, ωστόσο, όπως βλέπουμε, η στρατηγική της Τουρκίας δεν άλλαξε. Αντιθέτως, προετοιμάζεται και για μια τέταρτη γεώτρηση, κι επιπλέον έχει κινηθεί και προς τα δυτικά.

Θα πρέπει να εξετάσουμε εάν και κατά πόσον θα αλλάξει κάτι, όσον αφορά την εκπόνηση μιας στρατηγικής εκ μέρους της Τουρκίας, η οποία διακρίνεται και από συνέπεια και από συνέχεια την τελευταία δεκαετία. Αυτό που λείπει είναι μια νέα συμφωνία ανάμεσα σε Ευρώπη και Τουρκία. Τα παλιά εργαλεία δεν είναι αρκετά για μια νέα σχέση μεταξύ τους. Χρειάζεται ένα new deal. Αυτή τη στιγμή, δεν βρίσκεται καν στο τραπέζι μια τέτοια συζήτηση, παρότι όλοι γνωρίζουμε ότι θα το βρούμε μπροστά μας.

Δεν υπάρχει κοινή αντίληψη μεταξύ των Ευρωπαίων και της Τουρκίας. Με αφορμή και το προσφυγικό, η Τουρκία έχει εμπλουτίσει το διπλωματικό της οπλοστάσιο κι έχει ενισχύσει τη διαπραγματευτική της τακτική έναντι των Ευρωπαίων. Το είδαμε απτά, όταν στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ στο Λονδίνο, υπήρξε τραπέζι των τεσσάρων - Τουρκία, Ηνωμένο Βασίλειο, Γαλλία, Γερμανία - και θα υπάρξει μια follow-up συνάντηση τον Φεβρουάριο. Βλέπουμε, λοιπόν, ότι η Τουρκία έχει κατοχυρώσει μια θέση συνομιλητή στο τραπέζι. Δεν επιθυμεί να συνομιλεί συνολικά με την Ευρώπη, κι έτσι πλέον κινείται σε επίπεδο διμερές με συγκεκριμένα κράτη-μέλη και με συναλλακτικά χαρακτηριστικά σύμφωνα με την ατζέντα της Άγκυρας. Προσπαθεί να αξιοποιήσει ρήγματα και αντικρουόμενα συμφέροντα που υπάρχουν και μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ.

Συνοψίζοντας, ποιοτική διαφορά αποτελεί ότι η Τουρκία αισθάνεται απελευθερωμένη από τη σχέση της με την Ευρώπη. Αυτό ανεβάζει και το επίπεδο δυσκολίας σε μια χώρα που θεωρεί ότι υπάρχει ένα ορατό παράθυρο ευκαιρίας για να ξεδιπλώσει υπέρμετρες γεωπολιτικές φιλοδοξίες.

Ο κοινός βηματισμός που επετεύχθη μεταξύ Λευκού Οίκου και Λευκού Παλατιού αναφορικά με τη Συρία, τους προηγούμενους μήνες, είναι κάτι που ενίσχυσε την αυτοπεποίθηση τόσο του Τούρκου προέδρου, όσο και γενικότερα την εθνική αυτοπεποίθηση της χώρας. Η Τουρκία προβάλλει την ισχύ της με μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση, ως μια μεσαία δύναμη με φιλοδοξίες περιφερειακής υπερδύναμης.»

Τα δύο ρολόγια του Ερντογάν

Σύμφωνα με τον κύριο Σέρμπο, το βάρος της ιστορικής κληρονομιάς της Τουρκίας έχει εγκλωβίσει τον Ερντογάν, υπό την έννοια ότι τον υποχρεώνει να αξιώνει τα μέγιστα, για να αποκαταστήσει την Ιστορία. «Πρώτη φορά αισθάνεται τόσο έτοιμη να υλοποιήσει τις επιθυμίες της. Όσο υπάρχει χώρος και δε φρενάρεται, η Τουρκία θα συνεχίσει να παίζει μαξιμαλιστικά», όπως είπε χαρακτηριστικά. 

Κάνοντας λόγο για «δύο ρολόγια» που μετρούν αντίστροφα τον χρόνο του Τούρκου προέδρου, ο κύριος Σέρμπος εξήγησε:

«Ο Τούρκος πρόεδρος κοιτάζει δύο ρολόγια αυτή τη στιγμή: ένα ρολόι, για το εσωτερικό της χώρας, που αφορά το κρίσιμο ορόσημο του 2023, όταν και συμπληρώνονται τα 100 χρόνια από την ίδρυση της Τουρκικής Δημοκρατίας. Έχει καταφέρει σε μεγάλο βαθμό να προβάλλεται ως ο υπό διαμόρφωση νέος εθνικός ηγέτης, αλλά θέλει και χειροπιαστά να το κατοχυρώσει μέσα στην επόμενη τετραετία. Αυτό δε σημαίνει απαραίτητα, ότι θα επιδιώξει την εδαφική επέκταση της χώρας, αλλά αφορά τον ρόλο και την επιρροή της. 

Το δεύτερο ρολόι του Τούρκου προέδρου, τουλάχιστον μέχρι τις επόμενες αμερικανικές προεδρικές εκλογές τον Νοέμβριο του 2020, του θυμίζει το παράθυρο ευκαιρίας που θεωρεί ότι έχει, ώστε να ξεδιπλώσει τις γεωπολιτικές φιλοδοξίες του. Θέλει να προλάβει να διαμορφώσει και να θέσει την ατζέντα του. Δεν τον ενδιαφέρουν τα νομικά αποτελέσματα που παράγονται, διότι το ξέρει ότι είναι έωλα, όπως συμβαίνει με το μνημόνιο Τουρκίας-Λιβύης. Τον ενδιαφέρει, όμως, να παράξει διεθνοπολιτικά αποτελέσματα, τα οποία θα τα βάλει στο τραπέζι της διαπραγμάτευσης. Βρίσκεται σε έναν αγώνα ενάντια στον χρόνο και ο ρόλος της Ιστορίας είναι κρίσιμος».

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:

Κωνσταντίνος Φίλης στο Sputnik: Ο Ερντογάν αναμετράται με τον Κεμάλ Ατατούρκ

Συρίγος για Τουρκία στο Sputnik: Είναι αποφασισμένη και προχωράει ταχύτατα

Ρώσος Πρέσβης για συμφωνία Τουρκίας - Λιβύης: Να τηρηθεί το διεθνές δίκαιο - Απαιτείται σύνεση

Θέμα:
Συμφωνία Τουρκίας - Λιβύης (322)
Tags:
εξωτερική πολιτική, Ελλάδα, Σύνοδος Κορυφής, Ευρωπαϊκή Ένωση, Λιβύη, Ερντογάν, ελληνοτουρκικά
ΠΡΟΤΥΠΑ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣΣΥΖΗΤΗΣΗ
ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΜΕΣΩ SPUTNIKΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΜΕΣΩ FACEBOOK