07:54 05 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟY 2020
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Λήψη σύντομου url
Από
0 22
Βρείτε μας

Ο γνωστός δημοσιογράφος και ευρωβουλευτής, Κώστας Αρβανίτης, μάς αναλύει όλες τις παγίδες και τα επίδικα στις διεκδικήσεις για τις οδηγίες που αναμένεται να εκδώσει Ε.Ε. για την τηλεργασία.

Τηλεργασία. Μια επανάσταση στα ήθη, στη διεθνή εργασία, με τεράστιες νομικές, οικονομικές, φορολογικές, πολιτικές και ψυχολογικές συνέπειες, απασχολεί ειδικούς του διεθνούς και εργατικού δικαίου, κυβερνήσεις, υπουργεία Οικονομικών και Εργασίας, εταιρείες, εργαζομένους, συνδικαλιστικά όργανα.

Ο Κώστας Αρβανίτης, γνωστός δημοσιογράφος και από τους πιο κινητικούς κι ανήσυχους ευρωβουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ, μαζί με ένα επιτελείο 20 ατόμων, διαβουλεύεται καθημερινά το τελευταίο διάστημα για τις προτάσεις που καταθέτει στην τηλεδιάσκεψη του Ευρωκοινοβουλίου, το οποίο αυτή την περίοδο επεξεργάζεται το δικαίωμα στην αποσύνδεση από την τηλεργασία, που έχει ανατρέψει και σαρώσει αναπάντεχα τις ζωές εκατομμυρίων Ευρωπαίων.

Τα θέματα που έχουν συζητηθεί στο Ευρωκοινοβούλιο για την τηλεργασία

«Η νέα ψηφιακή πραγματικότητα έχει από καιρό αναδείξει την ανάγκη άμεσης κάλυψης του νομοθετικού κενού, αναφορικά με την τηλεργασία, τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε εθνικό επίπεδο. Γι' αυτό ακριβώς εργαζόμαστε σήμερα. Η ανάγκη αυτή έγινε ακόμη επιτακτικότερη εν μέσω πανδημίας, όπου η εξ αποστάσεως εργασία έγινε αναγκαία ακόμα και ως μέσο πρόληψης επέκτασης του ιού» επισημαίνει ο ευρωβουλευτής, διευκρινίζοντας ότι «κύρια σημεία νομοθετικής παρέμβασης, για την οποία συζητάμε, αποτελούν η οριοθέτηση των χρονικών ορίων, το δικαίωμα στην αποσύνδεση, η συμμετοχή του εργοδότη στην κάλυψη της δαπάνης της τηλεργασίας, η απρόσκοπτη άσκηση των συνδικαλιστικών δικαιωμάτων των εργαζομένων με τηλεργασία - και όχι μόνο».

Οι ευρωπαϊκές διασφαλίσεις που ήδη υπάρχουν για την τηλεργασία, ως γράμμα ανεπίδοτο, όπως μας εξηγεί ο κ. Αρβανίτης, είναι η συμφωνία-πλαίσιο που υπεγράφη το 2002 από τα ευρωπαϊκά συνδικάτα, η οποία στη συνέχεια ενσωματώθηκε στην εθνική νομοθεσία ή στις συλλογικές συμβάσεις. Η ίδια η Ε.Ε. είχε ήδη νομοθετήσει σχετικά με το θέμα το 1989, με την οδηγία για τη βελτίωση της ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων, και το 2003, με την οδηγία για την οργάνωση του χρόνου εργασίας. Σ’ αυτά προστίθενται το στρατηγικό πλαίσιο της Ε.Ε. για την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία (2014-2020) και άλλες οδηγίες και πρόσθετες διατάξεις. 

«Ειδικότερα, οι κοινωνικοί εταίροι της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κάνοντας χρήση του άρθρου 155 της Συνθήκης Λειτουργίας για την Ε.Ε. υπέγραψαν στις 16-7-2002 συμφωνία-πλαίσιο για την τηλεργασία. Ωστόσο η συμφωνία αυτή δεν έλαβε τη μορφή Οδηγίας και επομένως προκειμένου να εφαρμοστεί στα κράτη-μέλη, έπρεπε να ληφθούν αντίστοιχες πρωτοβουλίες από τους κοινωνικούς εταίρους σε εθνικό επίπεδο» μας εξηγεί.

Η κατάσταση στην Ελλάδα

Στην Ελλάδα, η ενσωμάτωση έγινε με την Εθνική Συλλογική Σύμβαση του 2006-2007, της οποίας η ευρωπαϊκή συμφωνία-πλαίσιο αποτελεί αναπόσπαστο μέρος. «Η ενσωμάτωση βέβαια δεν αρκεί καθώς χρειάζεται εξειδίκευση ανά κλάδο ή επιχείρηση. Οι κοινωνικοί εταίροι όμως έως σήμερα, δεν έδειξαν διάθεση να εξειδικεύσουν την ευρωπαϊκή συμφωνία σε εθνικό επίπεδο, αφήνοντας έτσι άλυτα πολλά από τα ζητήματα που προβλεπόταν από τη συμφωνία να επιλυθούν σε εθνικό επίπεδο» διευκρινίζει ο ευρωβουλευτής.

Υπάρχει και ιδιαίτερη πρόβλεψη στην ελληνική νομοθεσία, αλλά ανεφάρμοστη, σύμφωνα τουλάχιστον με όσα αναφέρει ο κ. Αρβανίτης: «Με τον ν. 3846/2010 αναλήφθηκε για πρώτη φορά νομοθετική πρωτοβουλία για τη ρύθμιση θεμάτων που αφορούν το καθεστώς τηλεργασίας. Με το άρθρο 5 προβλέπεται υποχρέωση του εργοδότη να ενημερώνει εγγράφως τον εργαζόμενο για το σύνολο των πληροφοριών που έχουν σχέση με τους όρους βάσει των οποίων θα παρέχεται η τηλεργασία (αμοιβή, ωράριο, αποκατάσταση του κόστους που προκαλείται από την παροχή της – τηλεπικοινωνίες, εξοπλισμός, βλάβες συσκευών κ.λπ)» εξηγεί ο ευρωβουλευτής. «Επίσης σημαντική είναι και η πρόβλεψη ότι σε περίπτωση συμφωνίας για μετατροπή της κανονικής εργασίας σε τηλεργασία, καθορίζεται στη συμφωνία μια περίοδος προσαρμογής τριών μηνών κατά την οποία οποιοδήποτε από τα μέρη -μετά από τήρηση προθεσμίας 15 ημερών- μπορεί να θέσει τέλος στην τηλεργασία και ο μισθωτός να επιστρέψει στην εργασία του σε αντίστοιχη θέση με αυτή που κατείχε».

Τα ζητήματα που παραμένουν ανοιχτά για την τηλεργασία

Ωστόσο τα ισχύοντα νομοθετικά πλαίσια, του 2002 και του 2010, αφενός δεν εφαρμόζονται, αφετέρου «δεν σχεδιάστηκαν για τέτοιου είδους καταστάσεις σαν τη σημερινή. Και πάνω απ’ όλα, δεν υπάρχουν προηγούμενα στα οποία θα μπορούσαμε να στηριχθούμε σε περίπτωση διαφωνίας» μας διαφωτίζει περαιτέρω ο Κώστας Αρβανίτης, που θεωρεί κολοσσιαίας σημασίας ο συμβιβασμός που τελικά θα επιτευχθεί απ΄το Ευρωκοινοβούλιο να είναι υπέρ των εργαζομένων, ακόμη και στις περιπτώσεις που θα πρέπει να απαντηθούν τα ερωτήματα που θέτει εν συνεχεία:

«Ποια θα θεωρείται η κατοικία ενός γραφίστα που έχει μετακομίσει στο Λονδίνο για να δουλέψει, αλλά σχεδιάζει να επιστρέψει στην Καλαμάτα; Πού θα πληρώσει τους φόρους του; Στο ασφαλιστικό καθεστώς ποιας χώρας θα υπάγεται; Με ποιες συμβάσεις θα προσλαμβάνονται οι εργαζόμενοι; Εάν η εταιρεία εδρεύει στην Ολλανδία ή στο Λουξεμβούργο, η σύμβαση εργασίας δεν θα είναι ελληνική; Θα διέπεται από άλλο νομοθετικό πλαίσιο; Και σε περίπτωση απόλυσης; Ποιοι νόμοι θα ισχύουν; Μπορεί κανείς να ζητήσει τη διεξαγωγή της δίκης στην Ελλάδα εφαρμόζοντας εθνικούς νόμους, οι οποίοι είναι ισχυρότεροι από πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες; Προς το παρόν, όπως είναι προφανές, υπάρχουν περισσότερα ερωτήματα παρά απαντήσεις» παραδέχεται.

«Το ίδιο ισχύει και για την ασφάλεια στην εργασία (ακόμα και αν υπάρχουν ευρωπαϊκές οδηγίες που εναρμονίζουν τη νομοθεσία) και την έξυπνη εργασία. Επειδή κάθε χώρα έχει τους δικούς της κανόνες σχετικά με την ευέλικτη εργασία, η οποία είναι πολύ διαφορετική από την απλή εργασία από το σπίτι».

- Καταρχάς είμαστε κατά ή υπέρ της τηλεργασίας; Είναι μια συνθήκη προσωρινή, λόγω της πανδημίας, που μπορεί να εξελιχθεί σε μονιμότητα.

Δεν είμαστε κατά της τηλεργασίας. Είναι σαν να λέμε ότι είμαστε κατά του ίντερνετ. Είναι λάθος. Μπαίνουμε σε μια νέα εποχή. Εμείς πρέπει απλώς να βάλουμε τους δικούς μας κανόνες στη μάχη της διαπραγμάτευσης για την όσο το δυνατό καλύτερη θέση του εργαζομένου στην παραγωγική διαδικασία.

Η Ε.Ε. έχει θέσει κανόνες με τη συμφωνία-πλαίσιο που υπεγράφη το 2002. Τι ακριβώς ισχύει ήδη; Τι εφαρμόζεται; Τι κενά έχει; Σε ποιο βαθμό προστατεύεται ο τηλεργαζόμενος;

Αυτή τη στιγμή, το πλαίσιο είναι τελείως ασαφές, αν και υπάρχουν νόμοι και στα κράτη-μέλη της προηγούμενης 15ετίας. Πρέπει να μπούμε πάλι σε διαδικασία ρυθμίσεων. Αυτό δηλαδή που βλέπουμε, είναι ότι υπάρχει μια οδηγία του ‘89 για την ασφάλεια και υγεία των εργαζομένων που είναι σε τηλεργασία. Γενικό! Και υπάρχει και οδηγία του 2003, που αφορά στην οργάνωση του χρόνου εργασίας. Είναι, όμως, κι αυτό εντελώς ασαφές.

- Αφήνονται «παραθυράκια» ανοικτά για παραβιάσεις;

Φυσικά. Το κεφάλαιο βρίσκει την ευκαιρία να βάλει τους δικούς του όρους στο παιχνίδι. Η δικιά μας δουλειά επομένως είναι να βάλουμε τους δικούς μας όρους για να γίνει η διαπραγμάτευση και να καταλήξουμε σε ένα νέο νομοθετικό πλαίσιο.

Τι ζητάτε καταρχάς; 

Ένα βασικό ζήτημα είναι πόσες ώρες θα εργάζεται ο τηλεργαζόμενος. Αυτό είναι το πιο επικίνδυνο, που πρέπει να προσδιοριστεί και να προστατευτεί. Το «άλφα» είναι ο χρόνος εργασίας. Πρέπει να οριστεί, να καθοριστεί. Εδώ εμπίπτει και ο part time εργαζόμενος.Πρέπει ο εργαζόμενος στην τάδε επιχείρηση να δουλεύει από το σπίτι; Πολύ ωραία. Το 8ωρο του, πώς καθορίζεται όμως και προστατεύεται από τον εργοδότη a priori που θα τον ενοχλεί επειδή του ήρθε μια ιδέα ή μια ανάγκη να σπάσει το ωράριο; Αν συμβεί αυτό θα πληρώνεται ως υπερωρία. Οκτώ συν μια, συν δυο ώρες. Σαββατοκύριακα έξτρα.

Δεύτερον: Ο εργαζόμενος έχει σπίτι του για δική του χρήση έναν υπολογιστή. Αυτός ο υπολογιστής και το δίκτυο είναι προσωπικό δεδομένο, με προσωπικό κόστος. Δεν μπορεί η εταιρεία να μπαίνει στο ιδιωτικό δίκτυο του εργαζόμενου. Διότι μπορεί να δει ακόμα και το πού γκουγκλάρει! Πρέπει να οριστεί ακόμη και ο κανόνας χρήσης της κάμερας. Δεν υπάρχει νομοθεσία για όλα αυτά. Είναι στον αέρα.

- Η πρότασή σας ποια ακριβώς είναι;

Μπορεί εγώ να συναινώ στην κάμερα γιατί είμαι καθηγητής και θέλω να κάνω μάθημα εξ αποστάσεως. Αλλά πρέπει να συναινώ αν στις τηλεδιασκέψεις θέλω το αφεντικό μου ή ο προϊστάμενός μου να με βλέπουνε στον ιδιωτικό μου χώρο. Είναι προσωπικό δεδομένο το σπίτι. Διεκδικούμε επίσης ο υπολογιστής, δηλαδή τα εργαλεία της εργασίας, να είναι επιδοτούμενα ή της εταιρείας. Να μου τα νοικιάσει, να μου τα αγοράσει. Θα τα ξαναπάρει πίσω όταν απολυθώ. Γιατί τη φθορά των δικών μου συσκευών δεν μου την πληρώνει. Επίσης ο εργοδότης θα πληρώνει, θα επιχορηγεί, θα παρέχει το δίκτυο. Το δίκτυο μέσω του οποίου μιλάει ο εργοδότης με τον εργαζόμενο είναι ξεχωριστό δίκτυο από το οικιακό δίκτυο.

- Αυτά και να περάσουν ως ευρωπαϊκή οδηγία, ως κρατική τροπολογία/νομοθεσία, ποιος θα τα διασφαλίζει;

Εκεί, το Σώμα Επιθεώρησης Εργασίας πρέπει να κάνει δειγματοληπτικά ελέγχους μέσα από το δίκτυο, για το αν ο εργαζόμενος δουλεύει 8 ώρες, 10 ώρες, 12 ώρες.

- Χώρος τηλεργασίας θα πρέπει να συνεχίσει να είναι η οικία;

Όχι. Η οικία μου, είναι η εστία μου. Δεν μπορεί να είναι και ο χώρος εργασίας μου. Για δυο λόγους. Καταρχήν ψυχολογικούς. Δεύτερον λειτουργικούς. Δεν μπορεί να είναι και ο σύζυγος και τα παιδιά στον ίδιο χώρο, ενώ εγώ εργάζομαι. Είναι σε βάρος και της επιχείρησης.

- Τι προτείνετε;

Είμαι υπέρ του να μην μου δίνεται επίδομα χώρου για να μην γίνει μπαγαποντιά, αλλά να νοικιάζεται χώρος κοντά στην οικία. Μένω στα Μελίσσια; Θα βρω έναν χώρο που θα μου πληρώνει ο εργοδότης εκεί. 15 τετραγωνικά; 15!

- Στη Σουηδία ο εργαζόμενος θα πληρώνει κι από πάνω γιατί εντός οικίας δεν καταναλώνει, δεν έχει έξοδα! Και η Deutsche Bank,  εισηγείται 5% περικοπή στους μισθούς των τηλεργαζόμενων.

Αυτά που συζητάνε είναι απαράδεκτα. Τους τα επιστρέφουμε πίσω και τους τα τρίβουμε στη μούρη. Γιατί αν το πάνε έτσι, ότι ο εργαζόμενος δεν καταναλώνει, θα πρέπει να πούμε ότι αφού δεν πάει και στην εταιρεία, την επιχείρηση, αυτή κερδίζει ενοίκια, τηλέφωνα, ρεύματα, φθορές εξοπλισμού. Ο εργαζόμενος παράγει εργασία και αξία και υπεραξία. Δεν μπορεί το σύνολο της υπεραξίας να το καρπώνεται το κεφάλαιο. Ο συμβιβασμός είναι ένα 50-50. Δεν μπορούν να τα θέλουν όλα δικά τους! Κι όχι μόνο! Να τους πληρώνεις και από πάνω. 

- Η σύμβαση επομένως της τηλεργασίας θα τεθεί σε νέα βάση. Ποια;

Η μεγάλη διεκδίκηση είναι μία: Να ξαναπάει στη λογική των συλλογικών συμβάσεων εργασίας για να καλυφθεί και το part time.

- ''Οσα διεκδικείτε για την  τηλεργασία είναι, να συνοψίσουμε, η επίτευξη-επαναφορά συλλογικής σύμβασης, η διασφάλιση του ωραρίου, η παροχή εξοπλισμού, δικτύου και χώρου πλησίον της οικίας του εργαζόμενου;

Ναι. Κορυφαία διεκδίκηση είναι και η προστασία προσωπικών δεδομένων στην ψηφιακή εποχή. Ένα πολύ σημαντικό ζήτημα είναι ότι πρέπει να ορίσουμε και την ελευθερία και τη δυνατότητα του συνδικαλίζεσθαι που στην τηλεργασία έχει χτυπηθεί. Αυτό θα πρέπει να διασφαλίζεται από τον νόμο.

Με ποιο τρόπο ακριβώς;

Θα προβλέπεται ότι η εργασία μου, η επιχείρηση θα έχει ένα σωματείο.

 

- Το άρθρο 5 της ελληνικής νομοθεσίας (του 2010) που έχει προβλέψεις για την τηλεργασία, μπορεί να αποτελέσει μια πρώτη βάση;

Μπορεί, αλλά είναι ανενεργό. Δεν δούλεψε ποτέ. Ποτέ δεν έκανε έναν έλεγχο η Επιθεώρηση Εργασίας. Εμάς μας ενδιαφέρει οι άνθρωποι των εταιρειών, οι ιδιοκτήτες, να καταλάβουν ότι η οργάνωση, οι κανόνες που ζητάμε υπέρ των εργαζομένων στην τηλεργασία είναι κατουσίαν υπέρ τους. 

- Παρότι και οι κοινωνικοί εταίροι της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κάνοντας χρήση του άρθρου 155 της Συνθήκης Λειτουργίας για την Ε.Ε. υπέγραψαν στις 16-7-2002 συμφωνία πλαίσιο για την τηλεργασία, η συμφωνία αυτή δεν έλαβε τη μορφή Οδηγίας της Ε.Ε. Γιατί;

Γιατί υπήρξε σύγκρουση Δεξιάς-Αριστεράς στο Ευρωκοινοβούλιο, καθώς το συντηρητικό κομμάτι δεν ήθελε να πάμε στη λογική οργάνωσης της παραγωγής υπέρ των εργαζόμενων, θεωρώντας την αντιαναπτυξιακή.

Μήπως επομένως η συζήτηση και οι προτάσεις σας για την τηλεργασία και το δικαίωμα στην αποσύνδεση δεν έχουν μεγάλες ελπίδες τελικά να υϊοθετηθούν από την Ευρωβουλή;

Είναι δύσκολο, αλλά ήδη συζητιέται στην Ευρωβουλή το δικαίωμα στην αποσύνδεση, με  μια πραγματικά προοδευτική πρόταση δε διαπραγμάτευση.

-Θα μπορούσατε να μας εξηγήσετε λίγο τι είναι η αποσύνδεση και τι ακριβώς συζητάτε σχετικά;

Το δικαίωμα στην αποσύνδεση αφορ  στη μη συμμετοχή τους σε δραστηριότητες ή επικοινωνίες που σχετίζονται με την εργασία εκτός του χρόνου εργασίας τους. Αυτό συζητάμε, αυτό διεκδικούμε.

- Αληθεύει ότι η ελληνική κυβέρνηση προωθεί τροπολογία για την τηλεργασία, προκαταλαμβάνοντας τις ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες;

Ναι. Και δεν θα έρθει να το κάνει με νόμο, αλλά με τροπολογία, δηλαδή, θα έρθει «νύχτα» να το περάσει. Εμείς είμαστε έτοιμοι να το καταγγείλουμε στα ευρωπαϊκά όργανα. Αλλά πρέπει να το μελετήσουμε πρώτα. Μπορεί να είναι και προς τη σωστή κατεύθυνση, τελικά.

Tags:
Κώστας Αρβανίτης, τηλεργασία, Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, Ευρωπαϊκή Ένωση
ΠΡΟΤΥΠΑ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣΣΥΖΗΤΗΣΗ
ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΜΕΣΩ SPUTNIKΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΜΕΣΩ FACEBOOK