12:52 23 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟY 2021
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Λήψη σύντομου url
Από
COVID-19 Ελλάδα (2484)
0 20
Βρείτε μας

Πρόκληση η έξοδος απ’ το τούνελ του οικονομικού αδιεξόδου για την Ελλάδα την επόμενη χρονιά, σύμφωνα με οικονομικούς παράγοντες. Κρίσιμα για την ανάσα που αναμένεται να πάρει η χώρα είναι το τέλος της πανδημίας, η συνεπακόλουθη επανεκκίνηση της τουριστικής, κυρίως, βιομηχανίας, κι η έγκαιρη απορρόφηση των χρημάτων απ’ το Ταμείο Ανάκαμψης.

Τρία βαριά Μνημόνια. Με «κερασάκι» την... πανδημία. Ο αστάθμητος παράγων της COVID-19 και των lockdown ρίξανε την ήδη χρεοκοπημένη ελληνική οικονομία στα βράχια, στην εκπνοή του 2020. Τι περιμένει τη χώρα το 2021 όταν «η πανδημία, μόνο από τον τουρισμό, μας έχει στερήσει σχεδόν 15 δισεκατομμύρια ευρώ πλούτο» όπως έχει σημειώσει χαρακτηριστικά ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών Θ. Σκυλακάκης;

Ποια θα είναι τα πραγματικά νούμερα και τα οικονομικά μεγέθη για το 2021, όταν οι κορυφαίες ελληνικές τράπεζες προέβησαν, τον Νοέμβριο, αιφνιδίως σε αναθεώρηση προς το δυσμενέστερο των προβλέψεών τους για την ύφεση του 2020, μετά τα μέτρα περιορισμού της οικονομικής δραστηριότητας;

«Το 2021 αποτελεί ένα στοίχημα για την ελληνική οικονομία» επισημαίνει στο Sputnik, o Δημήτρης Χ. Κατσίκας, επικεφαλής του νέου Παρατηρητηρίου Ελληνικής και Ευρωπαϊκής Οικονομίας.

Εκτίμηση που συμμερίζεται και το Υπουργείο Οικονομίας, παραδεχόμενο την έκτακτη κι ιδιαίτερα δυσχερή συνθήκη που έχει διαμορφωθεί με την πανδημία.

«Ζούμε την μεγαλύτερη διεθνή οικονομική κρίση από τον Β’ παγκόσμιο πόλεμο, η οποία χτύπησε τη χώρα μας μόλις είχε βγει από τρία Μνημόνια και μετά από μια δεκαετία σχεδόν αποεπένδυσης και μετανάστευσης των νέων μας στο εξωτερικό» όπως επεσήμανε ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών Θεόδωρος Σκυλακάκης, παρουσιάζοντας στη Βουλή τον Προϋπολογισμό του 2021 (13/12/20), προσθέτοντας την ύπαρξη ακόμη ενός «αγκαθιού», «του πολύ μεγάλου δημόσιου χρέους».

«Η πανδημία διέκοψε την πορεία ανάκαμψης της ελληνικής οικονομίας μετά την πολυετή κρίση της προηγούμενης δεκαετίας. Η ελληνική οικονομία δέχθηκε ισχυρό πλήγμα, το οποίο επιδεινώθηκε περαιτέρω λόγω των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών της, όπως η σημαντική εξάρτησή της από τον τουριστικό κλάδο και τις μη-εμπορεύσιμες υπηρεσίες» προσθέτει ο κ. Κατσίκας.

Πρόβλεψη πιθανής μεγέθυνσης της οικονομίας κατά 4,8%

Σύμφωνα λοιπόν με τον αναθεωρημένο προϋπολογισμό της κυβέρνησης, η συρρίκνωση του ΑΕΠ για το 2020 αναμένεται να φτάσει το 10,5, συνεχίζει ο επικεφαλής του νέου Παρατηρητηρίου Ελληνικής και Ευρωπαϊκής Οικονομίας, τονίζοντας: «Οι προβλέψεις για το 2021 είναι θετικές, αν και χαμηλότερες σε σχέση με προηγούμενες εκτιμήσεις, λόγω των αρνητικών επιπτώσεων του δεύτερου κύματος της πανδημίας που εξελίσσεται στη χώρα από τον Οκτώβριο».

Συγκεκριμένα, διευκρινίζει ο κ. Κατσίκας, «προβλέπεται μεγέθυνση της οικονομίας κατά 4,8%». «Προφανώς οι προβλέψεις αυτές εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από την πορεία της πανδημίας» παραδέχεται.

«Ωστόσο, οι εξελίξεις στο πεδίο των εμβολίων δημιουργούν αισιοδοξία, ενώ τα νέα χρηματοδοτικά εργαλεία που θα έχει στη διάθεσή της η Ελλάδα από το 2021 δημιουργούν βάσιμες ελπίδες για την επίτευξη του στόχου».

Κλειδί στα θετικά σενάρια, σύμφωνα με τον συνομιλητή μας, είναι τα χρήματα που θα απορροφήσουμε-όταν τα απορροφήσουμε-από το Ταμείο Ανάκαμψης. To προσχέδιο του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, προβλέπει επιχορηγήσεις 19,4 δισ. ευρώ και δάνεια ύψους 12,7 δισ. ευρώ

«Το γεγονός ότι τα έσοδα από φόρους για το μήνα Νοέμβριο είναι αυξημένα κατά 521 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου που έχει περιληφθεί στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2021, διευκολύνει ταμειακά τα δημόσια έσοδα.

Το πλήγμα που αναμένουμε από το lockdown και την παράτασή του θα εμφανιστεί με χρονική υστέρηση και θα επηρεάσει κυρίως τα έσοδα του Δεκεμβρίου και των επόμενων μηνών» διευκρίνισε στις 16 Δεκεμβρίου ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομίας, που μαζί με το επιτελείο επεξεργάστηκε τον πρώτο κύκλο προετοιμασίας, του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (Recovery Resilience Facility).

Το προσχέδιο του Σχεδίου υποβλήθηκε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 18 Νοεμβρίου, ενώ η υποβολή του τελικού σχεδίου θα γίνει τον Φεβρουάριο- Μάρτιο 2021.

Η τελική έγκριση αναμένεται να δοθεί στο τέλος της άνοιξης. Για πολλούς αναλυτές, οικονομικούς και τραπεζικούς παράγοντες θα είναι τότε αργά. Οι πρώτες εκταμιεύσεις από την ΕΕ αναμένονται να γίνουν εξάλλου στο διάστημα μεταξύ Ιουνίου και Ιουλίου 2021, αλλά, όπως έχει δηλώσει ο κ. Σκυλακάκης, τα πρώτα έργα ίσως αρχίσουν και τον Δεκέμβριο με χρηματοδότηση από το Πρόγραμμα Δημόσιων Επενδύσεων.

To Eθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας συνδυάζει επενδύσεις και μεταρρυθμίσεις. Μεταξύ άλλων, τα 12,7 δις. ευρώ θα δοθούν ως δάνεια στις επιχειρήσεις με μηδενικό επιτόκιο.

Το ελληνικό σχέδιο, σύμφωνα με τον αναπληρωτή Υπουργό, σκοπεύει να αξιοποιήσει το σύνολο των σχεδόν 13 δισ. ευρώ, προκειμένου να προωθήσει και να χρηματοδοτήσει σημαντικές επιπρόσθετες μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις και έτσι να περιορίσει:

  • το πολύ μεγάλο παραγωγικό κενό (output gap) της οικονομίας, που το 2020 προβλέπεται να φτάσει στο 12,3%,
  • το εξαιρετικά χαμηλό επίπεδο επενδύσεων που χαρακτηρίζει την ελληνική οικονομία κατά την τελευταία δεκαετία: Το 2019 οι επενδύσεις έφτασαν το 10.1% του ΑΕΠ σε σύγκριση με το 22,2% του μέσου όρου της ευρωζώνης,
  • το σημαντικά υψηλότερο κόστος δανεισμού των ελληνικών επιχειρήσεων σε σχέση με τον μέσο όρο της ευρωζώνης. Περίπου τα 2/3 του συνολικού επενδυτικού κενού αφορούν στις επιχειρηματικές επενδύσεις, γεγονός που καταδεικνύει την ύπαρξη σημαντικών επενδυτικών ευκαιριών.

Για την Πράσινη Μετάβαση θα δοθούν 6,2 δισ. ευρώ, για την Ψηφιακή Μετάβαση 2,1 δισ. ευρώ, για τους τομείς Απασχόληση, Δεξιότητες, Κοινωνική Συνοχή 4,1 δισ. ευρώ και για τις Ιδιωτικές Επενδύσεις και το Μετασχηματισμό της Οικονομίας 4 δισ. Ευρώ.

Αν πετύχει στο σχεδιασμό της η κυβέρνηση, «θα προστεθούν 45 με 50 δισεκατομμύρια ευρώ τουλάχιστον στο Α.Ε.Π. στα επόμενα χρόνια. Πόσο θα επηρεάσει αυτό το ΑΕΠ είναι συνάρτηση πολλών πραγμάτων που θα τα δούμε πιο συγκεκριμένα όταν η χώρα θα καταθέσει το μεσοπρόθεσμο μακροοικονομικό της σχέδιο μετά την λήξη της πανδημίας» απαντά ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών, που θεωρεί «κλειδί» για την ενίσχυση της ελληνικής Οικονομίας τον «προϋπολογισμό».

 «Η εκτίμηση αυτή είναι συντηρητική στο βαθμό που η πανδημία θα τελειώσει μέχρι το καλοκαίρι. Το κρίσιμο για να πάμε πιο γρήγορα είναι η ταχύτερη απορρόφηση των κάθε είδους ευρωπαϊκών κονδυλίων, ιδίως αυτών του Ταμείου Ανάκαμψης, που είναι πολύ σημαντικά για το 2021 και η αποφασιστική προώθηση των μεταρρυθμίσεων».

5,5 δισ. ευρώ εντός του 2021: Ευνοϊκές συνθήκες ανάκαμψης

«Μετά την πρόσφατη συμφωνία στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, το Ταμείο Ανάκαμψης θα αρχίσει να λειτουργεί εντός του 2021 παρέχοντας σημαντική στήριξη στην ελληνική οικονομία. Η Ελλάδα θα είναι από τους πλέον ευνοημένους του νέου Ταμείου, αναμένοντας 32 δισ. ευρώ τα επόμενα χρόνια, το μεγαλύτερο μέρος των οποίων θα είναι με τη μορφή μη-επιστρεπτέων επιχορηγήσεων. Από τα χρήματα αυτά, 5,5 δισ. ευρώ αναμένονται εντός του 2021, ενώ ένα σημαντικό ποσό θα προκαταβληθεί στην αρχή της χρονιάς» εξηγεί ο κ. Κατσίκας.

«Τα κονδύλια αυτά σε συνδυασμό με τα συνεχιζόμενα προγράμματα ποσοτικής χαλάρωσης και παροχής ρευστότητας της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), δημιουργούν ευνοϊκές συνθήκες για μια ισχυρή ανάκαμψη εντός του 2021. Ταυτόχρονα οι πολιτικές αυτές διευκολύνουν την αποκλιμάκωση του πρωτογενούς δημοσιονομικού ελλείμματος, που αυξήθηκε σημαντικά το 2020, σε επίπεδα χαμηλότερα του 4%, διασφαλίζοντας τη σταδιακή επιστροφή σε ένα δημοσιονομικά βιώσιμο μονοπάτι».

Γενικότερα, εφόσον οι θετικές προσδοκίες για την εξέλιξη της πανδημίας ευοδωθούν, «οι νέες χρηματοδοτικές δυνατότητες που είναι πλέον διαθέσιμες σε ευρωπαϊκό επίπεδο, δημιουργούν μια σημαντική ευκαιρία επανεκκίνησης της ελληνικής οικονομίας σε πιο στέρεες βάσεις. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι ο σωστός σχεδιασμός και διαχείριση των διαθέσιμων κονδυλίων σε συνδυασμό με την προώθηση των αναγκαίων μεταρρυθμίσεων, στο πλαίσιο μιας μακροπρόθεσμης πολιτικής βιώσιμης οικονομικής ανάπτυξης» συνοψίζει ο κ. Κατσίκας.

Στα καλά νέα για την ελληνική οικονομία είναι οι πηγές ρευστότητας, που εξασφάλισε στο μεταξύ η χώρα, σε επίπεδο Ευρώπης, με την επέκταση του έκτακτου, λόγω πανδημίας, προγράμματος ποσοτικής χαλάρωσης (ΡΕΡΡ) από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ), καθώς και τον συμβιβασμό με την Πολωνία και την Ουγγαρία, για να ξεμπλοκάρει το Ταμείο Ανάκαμψης.

Για την Ελλάδα τα μέτρα χαλάρωσης που εφαρμόζονται από τον περασμένο Απρίλιο, επιτρέποντας στα ομόλογά της να γίνονται αποδεκτά ως εγγυήσεις, παρότι δεν βρίσκονται σε επενδυτική βαθμίδα, θα παραταθούν επίσης έως τον Ιούνιο του 2022.

«Ενίσχυση επενδύσεων 19,5% και απασχόλησης 2,5»

Η Ενδιάμεση Έκθεση Νομισματικής Πολιτικής της Τράπεζας της Ελλάδος, την οποία υπέβαλε στη Βουλή ο διοικητής της Γιάννης Στουρνάρας (στις 15/12/20) έχει την ίδια πηγή αισιοδοξίας: την αναμενόμενη εισροή πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης, οι οποίοι προβλέπεται να ενισχύσουν το ΑΕΠ κατά 2,3% μεσοσταθμικά την περίοδο 2021-2026.

Σε σχετική ανάλυση που περιέχει η Έκθεση, εκτιμάται επίσης ότι οι επενδύσεις θα ενισχυθούν κατά 19,5% και η απασχόληση κατά 2,5%, κατά μέσον όρο την ίδια περίοδο. Το βασικό σενάριο της κεντρικής τράπεζας προβλέπει ύφεση 10% για φέτος και ανάκαμψη 4,2% το 2021 και 4,8% το 2022.

Η κυβέρνηση προβλέπει ύφεση 10,5%, η Κομισιόν 9%, το ΔΝΤ 9,5% και ο ΟΟΣΑ 10,1%. Το σενάριο της κεντρικής τράπεζας προβλέπει ύφεση 9% φέτος και ανάκαμψη 4,8% το 2021 και 5% το 2022.

«Η πανδημία έχει επιτείνει σημαντικά κάποια από τα προβλήματα που αντιμετώπιζε η Ελλάδα, μετά τη δεκαετή διάρκεια κρίσης» διαπιστώνει η Έκθεση.

«Συγκεκριμένα, παρατηρείται μεγάλη κάμψη του ΑΕΠ, αποπληθωρισμός, αναβολή επενδυτικών αποφάσεων, ανακοπή της πτωτικής πορείας της ανεργίας, ενώ προβλέπεται ότι θα δημιουργηθεί μια νέα γενιά μη εξυπηρετούμενων δανείων τα οποία θα αυξήσουν το ήδη υψηλό απόθεμα. Τα αναγκαία δημοσιονομικά μέτρα στήριξης των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών επιδεινώνουν τη δημοσιονομική θέση της χώρας και αυξάνουν τον ήδη υψηλό λόγο δημοσίου χρέους προς ΑΕΠ».

Η κεντρική τράπεζα υποδεικνύει δύο τρόπους για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της ύφεσης:

  • την συνέχιση των μέτρων στήριξης της ευρωπαϊκής οικονομίας και
  • την αξιοποίηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης.

«Ανέφικτη η ανάπτυξη άνω του 5%, χωρίς τα 5,5 δισ. ευρώ»

Επιφυλακτικότεροι εμφανίζονται πάντως στις προβλέψεις τους για το 2021 οικονομολόγοι κι ισχυροί παράγοντες της Εθνικής Τράπεζας, της Τράπεζας Πειραιώς, της Alpha Bank και της Εurobank, με το δεδομένο ότι η πανδημία θα διαρκέσει παρά την έναρξη των εμβολιασμών.

Το 2021 το βλέπουν ως τεράστια πρόκληση, με σχεδόν ανέφικτη την ανάπτυξη άνω του 5%, χωρίς την εξασφάλιση της εκταμίευσης των 5,5 δισ. ευρώ που περιμένει η κυβέρνηση. «Μόνον αν τα τουριστικά έσοδα αγγίξουν το 70% του 2019, οι ρυθμοί μπορούν να είναι εντυπωσιακοί» σημειώνουν παράγοντες της Εθνικής Τράπεζας. 

Ανησυχία εκφράζεται από το τραπεζικό σύστημα και για τις δημοσιονομικές εξελίξεις, καθώς το έλλειμμα φέτος προβλέπεται διψήφιο, ενώ και το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών θα έχει έλλειμμα τουλάχιστον 5% του ΑΕΠ.

Κι εδώ, καταλυτικός θα είναι ο ρόλος της διαθεσιμότητας πόρων από τα ευρωπαϊκά διαρθρωτικά ταμεία το δεύτερο μισό του 2021, στο βαθμό που θα απορροφηθούν.

Δεν είναι τυχαίο το ότι η Ελλάδα ανήκει στην πρώτη ομάδα των επτά χωρών που έχουν μέχρι στιγμής υποβάλλει πλήρως διαμορφωμένο προσχέδιο για την αξιοποίηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης, όπως σημείωσε ο Ντέκλαν Κοστέλο, αναπληρωτής γενικός διευθυντής Οικονομικών Υποθέσεων της Κομισιόν, στο διαδικτυακό συνέδριο του Economist για το Ταμείο Ανάκαμψης. Οι δυσκολίες εντοπίζονται, ωστόσο, στην υλοποίηση και στην απορρόφηση των πόρων.

«Οι οικονομικές προοπτικές της Ελλάδας το έτος 2021 θα είναι άρρηκτα συνδεδεμένες με τις εξελίξεις στο μέτωπο της πανδημίας στη χώρα μας αλλά και διεθνώς. Με τα μέχρι στιγμής δεδομένα, και στη βάση ενός ευνοϊκού σεναρίου για σταδιακή άρση των περιοριστικών μέτρων και ομαλοποίηση της λειτουργίας των βασικών οικονομικών δραστηριοτήτων στους πρώτους μήνες του έτους, αναμένεται σημαντική ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας από το δεύτερο τρίμηνο του 2021 και μετά» μας επαναλαμβάνει οικονομικός παράγων από τον ακαδημαϊκό χώρο.

«Διαφοροποίηση στην ανάκαμψη ανά κλάδο το 2021»

«Η έκταση της ανάκαμψης, ωστόσο, θα διαφοροποιηθεί μεταξύ κλάδων, με σημαντικούς τομείς της οικονομίας όπως ο τουρισμός, η εστίαση, οι μεταφορές και οι δραστηριότητες που σχετίζονται με την ψυχαγωγία και τον πολιτισμό να εξακολουθούν να εμφανίζουν μεγέθη σημαντικά χαμηλότερα σε σχέση με την προ της πανδημίας περίοδο. Οι συνθήκες στους κλάδους αυτούς αναμένεται να αποτελέσουν ανασταλτικό παράγοντα προς μία πιο δυναμική αύξηση του ΑΕΠ της Ελληνικής οικονομίας το έτος 2021, ενώ θα συνεπάγονται και σημαντικές προκλήσεις τόσο στο δημοσιονομικό τομέα, όσο και στο μέτωπο της ανεργίας».

Στον αντίποδα, συνεχίζει ο οικονομικός παράγων, «σημαντική στήριξη στην βελτίωση των επιδόσεων της Ελληνικής οικονομίας το έτος 2021, αλλά και στη δημιουργία καλύτερων προϋποθέσεων βιώσιμης ανάπτυξης τα επόμενα χρόνια, μπορεί να προσφέρει η αποτελεσματική αξιοποίηση των κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης».

«Το πρόβλημα της ανεργίας θα επιμείνει και το 2021 και μετά»

«Μετά από μια κρίση, μια πανδημία δημιουργείται κλίμα αισιοδοξίας, γεγονός που οδηγεί σε οικονομική ανάπτυξη» μας επισημαίνει ο Καθηγητής του Τμήματος Οικονομικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Μακεδονίας Λευτέρης Τσουλφίδης.

«Η ελληνική οικονομία είχε ύφεση το 2020 - 9,7% και σύμφωνα με το ΔΝΤ αναμένεται τα επόμενα δυο χρόνια να επανέλθει στα προ πανδημίας νούμερα. Οι υπόλοιπες χώρες του Νότου έχουν μεγαλύτερη ύφεση το 2020. Η ανάπτυξη που αναμένεται τα επόμενα δυο χρόνια στην Ελλάδα βασίζεται στο ότι η πανδημία θα έχει τελειώσει και θα υπάρξει οικονομική βοήθεια από το Ταμείο Ανάκαμψης» προσθέτει.

Το Ταμείο Ανάκαμψης δημιουργεί, συνεχίζει ο καθηγητής Οικονομικών, προϋποθέσεις ούτως ώστε ο Μηχανισμός Υποστήριξης να λήξει σε δυο χρόνια.

Τι θα γίνει το 2021 με τα ήδη υπάρχοντα κόκκινα δάνεια, τη νέα γενιά δανείων και τα χρέη, που θα έχουν στο μεταξύ αυξηθεί ή δημιουργηθεί λόγω πανδημίας; «Θα πρέπει να διευθετηθούν. Η Τράπεζα της Ελλάδος θα πρέπει να κάνει μια bad bank. Οι λοιπές τράπεζες θα αναγκαστούν να αναδιαρθρώσουν τα χρέη» απαντά ο κ.Τσουλφίδης.

Στα μέτωπα, τέλος, των θέσεων εργασίας και της ανεργίας, το σχέδιο της Κυβέρνησης, που προτάσσει το Ταμείο Ανάκαμψης, «διατηρεί τις θέσεις εργασίας, που ήδη υπάρχουν, πιθανών δημιουργεί κάποιες νέες. Συνεπώς, το πρόβλημα της ανεργίας θα επιμείνει στην Ελλάδα και το 2021 και μετά».

Θέμα:
COVID-19 Ελλάδα (2484)
Tags:
COVID-19, Θεόδωρος Σκυλακάκης, Χρέος, ελληνικό χρέος, κόκκινα δάνεια, Ανεργία, πανδημία, Κεντρική Τράπεζα της Ελλάδος, Τράπεζα της Ελλάδος, Εθνική Τράπεζα, Υπουργείο Οικονομίας, ελληνική οικονομία, οικονομία
ΠΡΟΤΥΠΑ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣΣΥΖΗΤΗΣΗ
ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΜΕΣΩ SPUTNIKΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΜΕΣΩ FACEBOOK