20:19 26 ΝΟΕΜΒΡΙΟY 2020
ΠΡΟΣΩΠΑ
Λήψη σύντομου url
Από
Lockdown (385)
0 54
Βρείτε μας

Πώς κυλά η ζωή στο lockdown για ανθρώπους που έχουν συνηθίσει να είναι εκτεθειμένοι στην προβολή λόγω του επαγγέλματός τους; Τι πιστεύουν για την πανδημία και τι τους έχει μάθει ως τώρα αυτή η νέα κατάσταση; Τι τους ενοχλεί περισσότερο σε όλα όσα μας συμβαίνουν;

O Βαγγέλης Ραπτόπουλος είναι αυτός ο τύπος που πολύ θα ήθελες να είναι φίλος σου. Γιατί είναι άνετος, με αίσθηση του χιούμορ, «feelgood» αύρα και με πολλά να προσφέρει στη συζήτηση, αλλά χωρίς να είναι καθόλου αφ' υψηλού. Η καταγωγή από το λαοφιλές Περιστέρι, άλλωστε, είναι κάτι που ο συγγραφέας δεν απέβαλε ποτέ και μάλιστα φέρει και με περηφάνια.

Με δύο λόγια: Ένας συγγραφέας της διπλανής πόρτας, με πλούσιο έργο και με κοινό που τον ακολουθεί πιστά στο ραδιόφωνο όταν αυτός βρίσκεται πίσω από τα μικρόφωνα (βλ. τις εκπομπές «Στο Κόκκινο» και στον ραδιοφωνικό σταθμό News 24/7 πριν αυτός κλείσει). Άνθρωπος καταιγιστικός όταν μιλάει -αλλά με νόημα- διαυγής, σταθερά εμπνευσμένος και δημιουργικός, ακάματος συγγραφέας, αλλά και μάχιμος πολίτης που παίρνει θέση για τα κοινά.

Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1959 κι έχει δημοσιεύσει περισσότερους από 20 τίτλους μυθοπλασίας, πέντε βιβλία μεταξύ χρονικού και αυτοβιογραφίας, και μια συλλογή-σύνθεση με μεταφρασμένα αποσπάσματα από αρχαίους Έλληνες συγγραφείς. Έργα του εκδόθηκαν σε ξένες γλώσσες και διασκευάστηκαν για το θέατρο, τον κινηματογράφο και την τηλεόραση (βλ. το βιβλίο «Εργένης» σε σκηνοθεσία Νίκου Παναγιωτόπουλου). Μερικοί τίτλοι βιβλίων σταθμός στην καριέρα του είναι τα: «Λούλα», «Διόδια», «Η Αυτοκρατορική Μνήμη του Αίματος» και «Λεσβία».

Στα βιβλία του πρωταγωνιστούν σταθερά η σκοτεινή πλευρά του εαυτού μας, αλλά πάνω απ' όλα, ο έρωτας με όλες τις αντιφάσεις και τις προκλήσεις του. 

Τον συναντήσαμε ένα σχεδόν χειμωνιάτικο πια μεσημέρι, στο σπίτι του στο Μαρούσι, ένα φωτεινό διαμπερές διαμέρισμα, με τα έργα ζωγραφικής του αδελφικού του φίλου, Μανώλη Ζαχαριουδάκη, να χαρακτηρίζουν τον χώρο και μια μεγάλη «χορταστική», ξύλινη βιβλιοθήκη στο καθιστικό.

Ποιες είναι οι διαφορές μεταξύ πρώτης και δεύτερης καραντίνας;

Στο πρώτο, το ανοιξιάτικο lockdown είχαμε άγνοια κινδύνου αφού δεν μας είχε ξανατύχει όλο αυτό το πράγμα. Ως πρωτόγνωρο που ήταν, είχε κάτι το φοβιστικό και ταυτόχρονα για πολλούς ήταν και μια ευκαιρία να ζήσουν χαλαρά και ωραία.

Καλλιεργήθηκαν όμως αυταπάτες στην πρώτη καραντίνα: Ότι θα αλλάξουμε ως κοινωνία, ότι θα γίνουμε καλύτεροι άνθρωποί, μέχρι που φτάσανε να λένε στα social media ότι τώρα δεν μολύνεται και τόσο το περιβάλλον ή ότι είμαστε πιο συνειδητοποιημένοι με την κλιματική αλλαγή... Τρίχες!

Εμένα όλα αυτά μου θυμίζανε το διήγημα του Ντοστογιέφσκι, «Το όνειρο ενός γελοίου». Ο γελοίος, ο ήρωας, ονειρεύεται πως γίνεται παράδεισος. Τελικά, στο μυθιστόρημα, κάποιος έxει απληστία και φθόνο και τους κάνει όλους μαλλιά-κουβάρια και έτσι διασπείρεται η κακή πλευρά του ανθρώπου. Όταν ξυπνάει τελικά ο ήρωας, καταλαβαίνει ότι ο παράδεισος δεν γίνεται, δεν υπάρχει. Κάτι ανάλογο έπαθαν αυτοί που βαυκαλίζονταν πως όταν τελειώσει η πρώτη καραντίνα θα έχει γίνει κάτι παραδεισένιο.

Τώρα, στο δεύτερο lockdown, δεν υπάρχει ο φόβος του πρωτόγνωρου. Βλέπουμε τον κίνδυνο και σε ένα βαθμό υπάρχει και ο φόβος ότι μπορεί να κολλήσουμε κορονοϊό. Οι αυταπάτες της πρώτης καραντίνας έφυγαν οριστικά.

Επίσης, τώρα βγαίνω στο μπαλκόνι και ακούω συνέχεια βουή αυτοκινήτων. Βγαίνοντας για σωματική άσκηση, πέφτω συνέχεια πάνω σε άλλο κόσμο κι άλλα αυτοκίνητα.

Μία στο τηλέφωνο, τις προάλλες, μου είπε: «Απόψε, έχω κόσμο στο σπίτι». Της λέω: «Συγγνώμη, είναι καραντίνα». «Δεν έχει σημασία» μου απάντησε «Στέλνουν διάφορα μηνύματα και θα έρθουν σπίτι μου. Κάποιοι που είναι κοντινοί στέλνουν (κωδικό) 6, ότι βγαίνουν δήθεν για άθληση και θα έρθουν με το πόδι. Άλλοι, λένε ότι πάνε να βοηθήσουν την άρρωστη μάνα τους».

«Ξεψάρωσε» ο κόσμος αυτή τη φορά. Έχουμε αυτό το πρόβλημα όπου «του Έλληνα ο τράχηλος ζυγό δεν υποφέρει». Και φυσικά, κρίνοντας κι από τον εαυτό μου, με τη δεύτερη καραντίνα «στραβώσαμε» πολύ. Περπατάω με τη μάσκα για άσκηση και δυσφορώ.

Οι ευθύνες της κυβέρνησης και η περιβόητη ατομική ευθύνη

H κυβέρνηση για να αποσιωπήσει τις ευθύνες της για ΜΕΘ και ΜΜΜ, τα ρίχνει στην ατομική ευθύνη και στους νέους. Οι νέοι ήταν μια καλή δικαιολογία για την κυβέρνηση για να πει ότι κάποιος έφταιγε κι αφετέρου στο πρόσωπο τους αντικατοπτρίζεται αυτό που ισχύει για όλη την κοινωνία μας: Μια ανεύθυνη κατάσταση ώρες ώρες και μια τρέχα-γύρευε συμπεριφορά.

Η πιο εκνευριστική συμπεριφορά της κυβέρνησης τον καιρό της πανδημίας ήταν τα λεφτά που μοίρασε ο (σ.σ. κυβερνητικός εκπρόσωπος, Στέλιος) Πέτσας στα ΜΜΕ. Είναι γελοίο κι αντιευρωπαϊκό. Αυτό θεωρούν ευρωπαϊκή συμπεριφορά στη Νέα Δημοκρατία; Αυτό είναι συμπεριφορά Ουγκάντας.

Χάθηκε δυστυχώς η ευκαιρία να θωρακιστεί το Σύστημα Υγείας. Από την άλλη, όλη η αντιπολίτευση, μηδενός εξαιρουμένου, έδειξε ότι κάνει μικροπολιτική. Προσπαθούν όλα τα κόμματα να εκμεταλλευτούν την πανδημία για να κατηγορήσουν ο ένας τον άλλο κι όχι για να κάνουν αληθινή πολιτική.

Υπάρχει μια γενικότερη απαξίωση του πολιτικού συστήματος. Σε κάθε περίπτωση, η πανδημία βοηθάει την κυβέρνηση Μητσοτάκη. Ο γενικευμένος φόβος του κόσμου, κάνει μεγάλο μέρος του πληθυσμού να ψάχνει έναν «πατερούλη» για να πιαστεί απ' αυτόν. Οι πολιτικοί μας είναι πολύ χειρότεροι απ' αυτό που αξίζει αυτός ο λαός. Σε πολλούς άλλους τομείς, η ελληνική κοινωνία έχει καλύτερους επιφανείς, πιο «δυνατά χαρτιά», στον πολιτισμό ας πούμε ή στις επιστήμες. Οι Έλληνες πολιτικοί είναι χαμηλού επιπέδου.

Δείτε για παράδειγμα αυτή τη γελοιότητα που μας έχουν βάλει να κάνουμε τώρα: Να καθόμαστε να γράφουμε σε χαρτάκια το όνομα μας και για ποιο λόγο βγαίνουμε. Η κόρη μου, μού έλεγε ότι πρώην συμμαθήτριες της που σπούδασαν και μένουν στην Αγγλία, της μεταφέρουν ότι εκεί δεν κάνουν τίποτα από αυτά - SMS ή χαρτιά. Όταν σου έχουν κλείσει τα πάντα, ποιο το νόημα να γράφεις χαρτάκια; Μπορεί κανείς να εξακριβώσει αν εγώ έχω συμπληρώσει τέσσερα ή 14 χαρτάκια για σωματική άσκηση; Δεν με έχουν σταματήσει ποτέ εδώ στην περιοχή που μένω.

Πολλά από αυτά τα μέτρα, μού φαίνονται τα συνηθισμένα «βλαχομπαρόκ» μέτρα που παίρνει το ελληνικό κράτος και σε άλλους τομείς της ζωής μας. Είναι μέτρα έξτρα ενοχλητικά και κάνουν απλώς τους πολίτες καχύποπτους. Και για αυτόν ακριβώς τον λόγο, όπου μπορούν, του την φέρνουν οι πολίτες του κράτους. Υπάρχει ένας ακήρυχτος πόλεμος μεταξύ του ελληνικού κράτους και του Έλληνα πολίτη. Και στην καραντίνα με «βλαχομπαρόκ» τρόπο μάς φέρθηκε το κράτος. Αυτοί δε, που καλούνται να τσεκάρουν τα μέτρα, είναι ένας τραγέλαφος όρθιος με στολή και δύο πόδια.

Φυσικά, και εμάς ως κοινωνία δεν μας χαρακτηρίζει η κοινωνική ευθύνη. Αυτή είναι η πικρή αλήθεια. Είμαστε λαός πολύ απείθαρχος και ατίθασος σε σχέση με τους κεντροευρωπαίους. Είμαστε κάπου στη μέση Γερμανίας και Νέου Δελχί».

Πώς μας αλλάζει η πανδημία

Όλες οι κοινωνίες στρέφονται στην τεχνολογία. Γίνεται βίαιος «εκτεχνολογικισμός». Θα γινόταν ούτως ή άλλως, αλλά η πανδημία το έφερε μια ώρα αρχύτερα. Όλοι βάζουν καλύτερη σύνδεση, αγοράζουν καλύτερα laptop κι ας είναι φτωχή η ελληνική κοινωνία.

Συνηθίζουμε, επίσης, η κυβέρνηση να παίρνει αποφάσεις που θυμίζουν ολοκληρωτικό καθεστώς και να υποτασσόμαστε όλοι σε αυτές. Ελπίζω αυτό να φύγει οριστικά όταν τελειώσουν όλα αυτά και να μην αφήσoυν… «ξέφτια». Η ζωή έχει μπει σε αναστολή. Και γίνονται και αλλαγές που δεν μπορούμε να τις δούμε αυτή τη στιγμή.

Το βασικό θετικό που έφερε ο κορονοιός, είναι ότι όλοι μας έχουμε καθίσει και έχουμε σκεφτεί τι είναι το πιο πολύτιμο μας, τα ζωτικά που δεν μπορεί ο καθένας μας να στερηθεί. Η ιεραρχία των πραγμάτων γύρω μας είναι πλέον πιο ουσιαστική. Καταλαβαίνουμε επίσης ότι το σημαντικό είναι να μη το βάζουμε κάτω. Είναι κοινότοπα λίγο αυτά, αλλά είναι αληθινά.

Οι καλλιτέχνες και ο χώρος του βιβλίου την περίοδο της πανδημίας

Οι καλλιτέχνες διαλύθηκαν την περίοδο της πανδημίας. Το κράτος τους φέρθηκε εκδικητικά. Δεν αλληλοχωνεύονται ούτως ή άλλως οι δύο πλευρές. Οι καλλιτέχνες είναι αυτοί που πληρώνουν πρώτοι τη νύφη σε τέτοιες καταστάσεις.

Ο χώρος του βιβλίου έχει υποστεί πολύ μεγάλο πλήγμα από την οικονομική κρίση και μετά. Έχει σχεδόν καταρρεύσει. Η καραντίνα τον αποτελείωσε. Είναι ευχολόγιο και βαυκαλισμός να λέμε ότι στην πανδημία διαβάζουν ξαφνικά όλοι. Ο κόσμος δεν έχει όρεξη να διαβάσει. Η λογοτεχνία είναι απόλαυση, δεν γίνεται με το στανιό, τύπου «επειδή μας έκλεισαν μέσα, κάτσε και διάβασε». Υπάρχει κόσμος που έχει χρόνο, αλλά δεν έχει ψυχική διάθεση να διαβάσει.

Oι συγγραφείς είναι ούτως ή άλλως πάντα σε καραντίνα. Σε μια κοινωνία τόσο εξωστρεφή όσο η ελληνική, ο συγγραφέας είναι αυτός ο τύπος που κάθεται όλη μέρα κλεισμένος μέσα και γράφει.

Η καραντίνα έφερε μεγάλες καθυστερήσεις στη δουλειά μου. Το νέο μου βιβλίο με τίτλο «Ο, τι καλύτερο μου έχει συμβεί», από τις εκδόσεις Κέδρος, το έχω παραδώσει από τον προηγούμενο Μάιο και θα εκδοθεί αυτόν τον Μάρτιο. Είναι ένα βιβλίο αυτοβιογραφικό, αλλά όχι μια τυπική βιογραφία. Είναι 36 κειμενάκια των δύο, τριών σελίδων το καθένα, στα οποία επιλεκτικά κοιτάζω πράγματα από τα πίσω προς το σήμερα.

Το σκέφτηκα να γράψω για την πανδημία, αλλά καλό είναι να κατακάτσει πρώτα αυτό το βίωμα. Το καλοκαίρι έγραψα πάρα πολύ. Δουλεύω δύο βιβλία ταυτόχρονα. Είναι και τα δύο ερωτικά βιβλία. Εντάξει, ναι είναι το αγαπημένο μου τερέν αυτό. Αλλά κάτσε να τα τελειώσω πρώτα, τα συρτάρια μου είναι γεμάτα ημιτελή γραπτά.

Η αίσθηση της περατότητας που μας «επιβάλλει» η πανδημία

Το νιώθω όλο και πιο έντονα ότι μεγαλώνω. Ένας από τους λόγους που γεννά ψυχολογικά προβλήματα η πανδημία είναι γιατί μας φέρνει αντιμέτωπους με την περατότητα, με την πιθανότητα να πεθάνουμε εμείς ή οι οικείοι μας.

Εμένα αυτό, αντί να με παραλύει, μου δίνει περισσότερη φόρα για να γράψω γιατί σκέφτομαι: «Πόσος χρόνος μου μένει ακόμα; Ας καταγράψω αυτά που προλαβαίνω να καταγράψω».

Θέμα:
Lockdown (385)
Tags:
Βαγγέλης Ραπτόπουλος, καραντίνα, κορονοϊός, συγγραφέας, lockdown
ΠΡΟΤΥΠΑ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣΣΥΖΗΤΗΣΗ
ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΜΕΣΩ SPUTNIKΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΜΕΣΩ FACEBOOK