16:57 03 ΙΟΥΝΙΟY 2020
ΤΕΧΝΗ
Λήψη σύντομου url
0 0 0
Βρείτε μας

Το Facebook έχει γεμίσει με χιουμοριστικές φωτογραφίες ανθρώπων που αναπαριστούν εμβληματικά έργα τέχνης. Το παιχνίδι, ωστόσο, δεν είναι καινούριο, αλλά οι ρίζες του τοποθετούνται στον Μεσαίωνα.

Άνθρωποι, κατοικίδια, φαγητά, ακόμα και αντικείμενα καθημερινής χρήσης επιστρατεύονται από όσους ανταποκρίνονται στο πιο επιτυχημένο, μάλλον, διαδικτυακό challenge της καραντίνας, ζωντανεύοντας με χιούμορ εμβληματικά έργα τέχνης. Το πρότζεκτ ξεκίνησε από το Μουσείο Γκέτι αλλά η ιδέα βρήκε την καλύτερη εφαρμογή της στη ρωσική σελίδα Insulation / Izoizolyacia στο Facebook.

Στην πραγματικότητα όμως αυτό το παιχνίδι, όπου η ζωή αντιγράφει την τέχνη, δεν ξεκίνησε στην καραντίνα αλλά αιώνες πριν, όπως γράφει η Άντρεα Μπούμπενικ, λέκτορας Ιστορίας Τέχνης στο Πανεπιστήμιο του Κούινσλαντ (Αυστραλία) σε νέο άρθρο στο The Conversation.

Παιχνίδια της αριστοκρατίας

Μια πρώιμη εκδοχή του διαδικτυακού challenge είναι τα ταμπλό βιβάν, ένα παιχνίδι που συνήθιζε να παίζει η αριστοκρατία της Γαλλίας του 18ου αιώνα στις γιορτές της. Η «μόδα» εξαπλώθηκε σταδιακά στις υπόλοιπες χώρες της Ευρώπης αλλά και στην Αμερική. Είναι χαρακτηριστικό ότι το 1871 ένα αμερικανικό βιβλίο, το «Parlor tableaux and amateur theatricals», έγραφε για την «έντονη επιθυμία της νέας γενιάς να συμμετέχει σε αυτή την απλή και κομψή ψυχαγωγία». Ακολουθούσαν οδηγίες για μια διασκεδαστική βραδιά παιχνιδιού, σχετικά π.χ. με τον αριθμό των παικτών, τις κατηγορίες των έργων τέχνης (κλασική, μοντέρνα) και τα είδη (σοβαρά, κωμικά ταμπλό βιβάν). Έτσι, οι παίκτες μεταμφιέζονταν σε μοντέλα του Μιχαήλ Αγγέλου και του Ρέμπραντ και επιστράτευαν όλη την υπομονή τους για να παραμείνουν ακίνητοι και σιωπηλοί στην πόζα του γλυπτού ή του πίνακα ζωγραφικής που προσπαθούσαν να αναπαραστήσουν.

Τιμητικές τελετές για τους άρχοντες

Ακόμα παλαιότερα, στη μεσαιωνική και αναγεννησιακή Ευρώπη, παρελάσεις και άλλες δημόσιες τελετές ενσωμάτωναν ταμπλό με πολιτικό και διδακτικό ρόλο. Το πιο εντυπωσιακό ίσως παράδειγμα είναι αυτό του ταμπλό που οργανώθηκε το 1458 κατά την υποδοχή του Φιλίππου Γ΄ της Βουργουνδίας στη Γάνδη. Σύμφωνα με μια περιγραφή της εποχής, καλωσορίστηκε από πάνω από εκατό κατοίκους της πόλης, οι οποίοι επιχείρησαν μια αναπαράσταση του εμβληματικού Πολύπτυχου της Γάνδης, το οποίο είχε φιλοτεχνηθεί το 1432.

© Φωτογραφία : en.wikipedia.org / Tropenmuseum
Ταμπλό βιβάν του 1892 στην πόλη Παραμαρίμπο, στο Σουρινάμ της Νοτίου Αμερικής

Αμφισβητώντας τα χρηστά ήθη

Στην αυστηρή βικτωριανή εποχή, τα ταμπλό με γυμνές γυναίκες σκανδάλιζαν τα χρηστά ήθη. Eίχαν θεωρηθεί ωστόσο αποδεκτά, ως μια εκπαίδευση στην τέχνη, αρκεί τα μοντέλα να παρέμεναν εντελώς ακίνητα. Μάλιστα ο Αμερικανός ποιητής Ουώλτ Ουίτμαν υπερασπίστηκε τη συγκεκριμένη πρακτική, γράφοντας πως «η εικόνα σχεδόν όλων των σπουδαίων έργων ζωγραφικής και γλυπτικής είναι εξίσου αναξιοπρεπής. Είναι ένας παθολογικός πουριτανισμός αυτός που μας εμποδίζει να εκτιμήσουμε τη θεϊκή ομορφιά του πιο έξυπνου έργου της Φύσης, που είναι το ανθρώπινο σώμα και πρόσωπο».

Σάτιρα και κοινωνικός σχολιασμός

Τις τελευταίες δεκαετίες, η αναπαράσταση των έργων τέχνης από καλλιτέχνες και μη θέλει κυρίως να σχολιάσει και να σατιρίσει. Για παράδειγμα η Σίντι Σέρμαν, με τεχνοτροπία που έχει χτιστεί πάνω στις προσωπικές της μεταμφιέσεις, το 1990 μεταμορφωνόταν στον «Άρρωστο Βάκχο» του Καραβάτζο, θέλοντας να σχολιάσει θέματα ταυτότητας, φεμινισμού και εικόνας.

Στο νέο διαδικτυακό challenge οι συμμετέχοντες, όταν δεν επιχειρούν να αποτίσουν φόρο τιμής σε κλασικά έργα, προσπαθούν μέσα από το χιούμορ να αντιμετωπίσουν τις δοκιμασίες της καραντίνας.

«Κυρίως, τα ταμπλό βιβάν υπογραμμίζουν ένα ενδιαφέρον για την κοινή πολιτισμική γνώση: την άποψη ότι τα ινδάλματα της τέχνης μετρούν και ότι μια θεμελιώδης δραστηριότητα είναι να τα θαυμάζουμε και να συλλογιζόμαστε την τέχνη» γράφει η Μπούμπενικ, καταλήγοντας: «Καθώς όμως ερχόμαστε αντιμέτωποι με εβδομάδες και μήνες εγκλεισμού στο σπίτι, προστίθεται μια ακαταμάχητη πρόκληση συμμετοχής: γιατί απλώς να κοιτάμε ένα αριστούργημα όταν μπορούμε να γίνουμε εμείς αυτό το αριστούργημα;».

Σχετικά:

Άνοιξη για πάντα: Καλλιτέχνιδα χρησιμοποιεί αληθινά λουλούδια στα υπέροχα κεραμικά της
Καραντίνα: Μαμά σχεδιάζει με πολύχρωμες κιμωλίες φανταστικά σκηνικά για τα παιδιά της
Πρωτομαγιά στο Πάρκο Σταύρος Νιάρχος: Με διαδικτυακά παιδικά εργαστήρια εμπνευσμένα από τη φύση
Tags:
Καραβάτζο, Ρέμπραντ, Μιχαήλ Άγγελος, ταμπλό βιβάν, καραντίνα, Ιστορία, τέχνη, Facebook, challenge
ΠΡΟΤΥΠΑ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣΣΥΖΗΤΗΣΗ
ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΜΕΣΩ SPUTNIKΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΜΕΣΩ FACEBOOK