21:49 22 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟY 2019
Διαγνωστικό κέντρο

Μεταμόσχευση κοπράνων: Μια ανορθόδοξη θεραπευτική μέθοδος που κερδίζει έδαφος

© Sputnik / Kirill Kallinikov
TΕΧΝΟΛΟΓΙΑ
Λήψη σύντομου url
0 21
Βρείτε μας

Επιστήμονες από όλο τον κόσμο επιχειρούν να διαπιστώσουν εάν η... μεταμόσχευση κοπράνων είναι η λύση σε πολλές ασθένειες. Θαύμα της ιατρικής ή παραλήρημα; Το Sputnik επιχειρεί να απαντήσει σε αυτό το ερώτημα…

Καθώς τα κρούσματα σοβαρών ασθενειών αυξάνονται με ρυθμό ραγδαίο τις τελευταίες δεκαετίες, τεράστια είναι και η ανάγκη κατάλληλων θεραπειών που θα ανακόψουν τις όποιες δυσάρεστες συνέπειες. Ομολογουμένως, μερικές από αυτές τις θεραπείες μπορεί να προκαλέσουν… παράξενες αντιδράσεις και να μη γίνουν θερμά αποδεκτές από όσους διαβάσουν αυτό το κείμενο. Για παράδειγμα, η επιστήμη τελευταία προωθεί τη… μεταμόσχευση κοπράνων, μια πρακτική που δεν είναι καινούρια, όμως, για προφανείς λόγους δεν είχε και πολύ μεγάλη εξάπλωση.

Μια πρακτική που ξεκίνησε πριν από αιώνες

«Για πρώτη φορά, η μεταμόσχευση κοπράνων δοκιμάστηκε στον 4ο αιώνα π.Χ. στην Κίνα», δηλώνει η Ευγένια Σρέινερ, γαστρεντερολόγος στο Κέντρο Νέων Ιατρικών Τεχνολογιών στο Νοβοσιμπίρσκ, όπου η μεταμόσχευση κοπράνων πραγματοποιήθηκε για πρώτη φορά στη Ρωσία.

«Οι Κινέζοι χρησιμοποίησαν πολλούς τρόπους: έκαναν κλύσματα, έτρωγαν αποξηραμένα ή φρέσκα κόπρανα. Και κάπως έτσι, στην αρχαία Κίνα αντιμετώπιζαν διάφορες πεπτικές διαταραχές», εξηγεί η επιστήμονας.

Στη σύγχρονη ιστορία, η μεταμόσχευση κοπράνων πραγματοποιήθηκε για πρώτη φορά το 1955 στις Ηνωμένες Πολιτείες και από τα τέλη της δεκαετίας του '80 η πρακτική αυτή ακολουθείται αρκετά για τη θεραπεία της διάρροιας που προκαλείται από το βακτήριο Κλοστρίντιουμ ντιφισίλ (Clostridium difficile). Σύμφωνα με την Ευγένεια Σρέινερ, πρόκειται για μια ευρέως διαδεδομένη θεραπεία στις ΗΠΑ, κυρίως επειδή το Clostridium difficile – που μπορεί να αποδειχθεί θανατηφόρο – εμφανίστηκε εκεί πολύ νωρίτερα από ό, τι σε άλλες χώρες.

Μεταμόσχευση κοπράνων
© Φωτογραφία : Κέντρο Νέων Ιατρικών Τεχνολογιών στο Νοβοσιμπίρσκ
Μεταμόσχευση κοπράνων

«Στη Λατινική Αμερική, η διαδικασία της μεταμόσχευσης κοπράνων εμφανίστηκε το 2012», - αναφέρει από την πλευρά του ο καθηγητής Ρικάρντο Εσπινόζα, ειδικός για τις λοιμώξεις στην κλινική Las Condes στη Χιλή, μίας από τις κλινικές της Λατινικής Αμερικής, όπου ακολουθείται η συγκεκριμένη θεραπεία.

Στη Χιλή, η θεραπεία εφαρμόστηκε για πρώτη φορά το 2014. Η Βραζιλία, η Αργεντινή και η Κολομβία ακολούθησαν δειλά δειλά αυτή την πρακτική.

Η διαδικασία

«Φυσικά, οι περισσότεροι είναι μπερδεμένοι από αυτό που κάνουμε. Για κάποιο λόγο αρχίζουν να φαντάζονται ότι τα κόπρανα από ένα άτομο τοποθετούνται στο σώμα του άλλου. Στην πραγματικότητα, η διαδικασία επιτυγχάνεται με εντελώς διαφορετικό τρόπο», εξηγεί η Ευγένεια Σρέινερ.

Στην ουσία, το μόσχευμα που τοποθετείται στον ασθενή δεν έχει να κάνει με τα περιττώματα. Η διαδικασία είναι η εξής: τα κόπρανα ενός υγιούς δότη αναμειγνύονται με ένα φυσιολογικό διάλυμα και στη συνέχεια διέρχονται από ένα φίλτρο. Τα κόπρανα παραμένουν επάνω ενώ το υγρό υφίσταται καθίζηση. Αυτό το υγρό, το οποίο επιστημονικά ονομάζεται μικροβίωμα, είναι ένας συνδυασμός μικροοργανισμών και χρησιμεύει για μελλοντική μεταμόσχευση.

Η μεταμόσχευση πραγματοποιείται με διάφορους τρόπους:

  • με κλύσμα
  • κατά την κολονοσκόπηση
  • με τη λήψη χαπιών

Αυτοί οι μέθοδοι ενδέχεται να διαφέρουν ανάλογα με τη χώρα και τον ασθενή.

Μεταμόσχευση κοπράνων
© Φωτογραφία : Κέντρο Νέων Ιατρικών Τεχνολογιών στο Νοβοσιμπίρσκ
Μεταμόσχευση κοπράνων

Η μεταμόσχευση κοπράνων, λοιπόν, είναι η διαδικασία κατά την οποία απομονώνονται βακτηρίδια από τα κόπρανα ενός υγιούς ατόμου και μεταφέρονται σε ένα άλλο. Η θεραπεία αυτή χρησιμοποιείται κυρίως για τη θεραπεία της υποτροπιάζουσας ή ανθεκτικής λοίμωξης από το Clostridium difficile, ενώ οι περισσότερες θεραπείες για την ελκώδη κολίτιδα στοχεύουν περισσότερο στην ανοσιακή απόκριση και όχι στο μικροβίωμα του παχέος εντέρου.

Με δεδομένο ότι η υγεία των ασθενών βελτιώνεται μέσα στις επόμενες 24-48 ώρες και με ποσοστά επιτυχίας της τάξεως του 95%, είναι απορίας άξιον, πώς η θεραπεία αυτή δεν είναι ευρέως διαδεδομένη.

«Τα αποτελέσματα αυτής της διαδικασίας είναι συγκλονιστικά, το 90% των περιπτώσεων είναι επιτυχείς. Και για εκείνους τους ασθενείς, στους οποίους η μεταμόσχευση δεν βοήθησε για κάποιο λόγο την πρώτη φορά, η διαδικασία μπορεί να επαναληφθεί. Επιπλέον, η επαναλαμβανόμενη διαδικασία, κατά κανόνα, είναι επιτυχής», υποστηρίζει ο Ρικάρντο Εσπινόζα.

Από το 2014 έως σήμερα, 17 ασθενείς έχουν υποβληθεί σε αυτή τη θεραπεία στην κλινική Las Condes.

Στο Κέντρο Νέων Ιατρικών Τεχνολογιών του Ινστιτούτου Χημικής Βιολογίας και Φυσικής Ιατρικής της Ρωσικής Ακαδημίας Επιστημών στο Νοβοσιμπίρσκ, κατά τη διάρκεια της ίδιας περιόδου, ο αριθμός των ασθενών που έχουν υποβληθεί στην ίδια θεραπεία είναι 140 άτομα. Επιπλέον, η μεταμόσχευση διεξάγεται στη Μόσχα και την Αγία Πετρούπολη.

«Τώρα η διαδικασία της μεταμόσχευσης είναι αρκετά δημοφιλής και πολλά ιατρικά κέντρα στη Ρωσία, τόσο δημόσια όσο και ιδιωτικά, ενδιαφέρονται να μετατρέψουν αυτή τη διαδικασία σε πρακτική υγειονομική περίθαλψη, επειδή η ανάγκη για αυτό το είδος θεραπείας είναι τεράστια», λέει ο Βιτάλι Μορόζοφ, καθηγητής Ινστιτούτου Χημικής Βιολογίας και Βασικής Ιατρικής.

Σύμφωνα με την Ευγένεια Σρέινερ, παρά το γεγονός ότι οι περισσότεροι άνθρωποι είναι προβληματισμένοι σχετικά με τη μεταμόσχευση κοπράνων. Υπάρχουν όμως και εκείνοι που έχουν μολυνθεί από το Clostridium difficile και η παραδοσιακή θεραπεία με αντιβιοτικά φάρμακα ήταν αναποτελεσματική και θέλουν να μάθουν περισσότερα για αυτή τη διαδικασία.

«Όπλο» κατά της παχυσαρκίας;

Εκτός από τη θεραπεία του Clostridium difficile, από τις αρχές της δεκαετίας του 2000, ξεκίνησε η χρήση των μικροβιώματων στην πειραματική θεραπεία και άλλων ασθενειών.

«Πραγματοποιήθηκε ένα πείραμα. Υπήρχαν δύο ομάδες ποντικών. Τους έδιναν το ίδιο φαγητό με τον ίδιο τρόπο. Στην πρώτη ομάδα έκαναν μεταμόσχευση κοπράνων από ποντίκια που είχαν τάση για παχυσαρκία, ενώ στα ποντίκια της άλλης ομάδας έγινε η μεταμόσχευση από ποντίκια χωρίς τάσεις παχυσαρκίας. Έτρωγαν την ίδια ποσότητα φαγητού, το ίδιο φαγητό. Τα ποντίκια της δεύτερης ομάδας έχαναν βάρος, ενώ της πρώτης ομάδας έπαιρναν βάρος. Οι επιστήμονες, φυσικά, εντυπωσιάστηκαν από αυτά τα αποτελέσματα», λέει η Ευγένεια Σρέινερ.

Δεν ήταν δυνατόν ακόμα να εντοπιστεί το συγκεκριμένο μικροβίωμα που θα μπορούσε να θεραπεύσει την παχυσαρκία κατά 100%. Παρόλα αυτά, η έρευνα για τη θεραπεία καρδιαγγειακών παθήσεων, αυτισμού, χρόνιων φλεγμονωδών παθήσεων του εντέρου και αλλεργιών με αυτή τη μεταμόσχευση βρίσκεται σε εξέλιξη.

Οι κίνδυνοι

Παρά το γεγονός ότι οι παρενέργειες της θεραπείας είναι πρακτικά συγκρίσιμες με το εικονικό φάρμακο (placebo), εξακολουθούν να υπάρχουν ορισμένοι κίνδυνοι που σχετίζονται με τη μεταμόσχευση μικροβιωμάτων.

Όπως λέει η Ευγένεια Σρέινερ, κατά τη διαδικασία μαζί με τα «χρήσιμα βακτήρια» στον οργανισμό του ασθενούς εισέρχεται και ένα σύνολο μικροοργανισμών: ιοί, μύκητες, βακτηριοφάγοι κ.λπ. Ωστόσο, είναι αδύνατο να γνωρίζουν ακριβώς πώς θα συμπεριφερθεί το μικροβίωμα.

Σήμερα υπάρχουν περίπου 1.200 βακτήρια που έχουν μελετηθεί από τους επιστήμονες, ενώ ο συνολικός αριθμός των μικροβίων του εντέρου ανέχεται σε περίπου 50 τρισεκατομμύρια.

Μεταμόσχευση κοπράνων
© Φωτογραφία : Κέντρο Νέων Ιατρικών Τεχνολογιών στο Νοβοσιμπίρσκ
Μεταμόσχευση κοπράνων

Βέβαια, είναι και μία μέθοδος αρκετά αμφιλεγόμενη, κάποιες φορές ίσως και επικίνδυνη. Και η ασφάλειά της δυστυχώς δεν εγγυάται, καθώς σύμφωνα με την αμερικανική Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA), φέτος, ένας ασθενής πέθανε μετά από αυτή τη διαδικασία. Το εξασθενημένο ανοσοποιητικό του σύστημα δεν μπόρεσε να αντιμετωπίσει σωστά τα βακτήρια που ήταν ανθεκτικά στα αντιβιοτικά και τα οποία μεταδόθηκαν με τη μεταμόσχευση.

Έτσι, κρίνεται ως πάρα πολύ σημαντικός παράγοντας ο δότης που θα επιλεγεί.

Για παράδειγμα, στη Χιλή, καθορίζονται τα ακόλουθα κριτήρια επιλογής:

  • Πρέπει να είναι νέοι άνθρωποι
  • Να μην πάσχουν από καμία ασθένεια
  • Να μην έχουν πάρει αντιβιοτικά φάρμακα κατά τη διάρκεια των τελευταίων έξι μηνών

Στη Ρωσία, η επιλογή είναι ακόμη πιο αυστηρή:

Οι δότες πρέπει είναι άτομα ηλικίας από 18 έως 25 ετών

  • Να έχουν καλό ιστορικό κληρονομικότητας
  • Να έχουν πολύ καλές εξετάσεις
  • Να μην έχουν προβλήματα υγείας
  • Να μην έχουν piercing ή τατουάζ
  • Να μην αλλάζουν σεξουαλικούς συντρόφους

Οι εξετάσεις στις οποίες υποβάλλονται οι νέοι δότες έχουν αρκετά μεγάλο κόστος, οπότε σε πολλές χώρες, δημιουργούνται ειδικές τράπεζες στις οποίες αποθηκεύονται τα περιττώματα των δοτών που έχουν ήδη εξεταστεί. Τέτοιες τράπεζες, για παράδειγμα, υπάρχουν στις ΗΠΑ και στην Ολλανδία, ενώ πέρυσι άνοιξε μια στην Ισπανία.

Τέλος, σε ορισμένες χώρες οι δότες αμείβονται.

«Στη Ρωσία, οι δότες πληρώνονται, καθώς πρόκειται για μια αρκετά επίπονη διαδικασία, η οποία μπορεί να γίνει μόνο στην κλινική», λέει η Ευγένεια Σρέινερ.

Δεν είναι εύκολο να βρεθεί δότης που να πληροί όλα τα απαραίτητα κριτήρια στον σύγχρονο κόσμο, και ακόμα πιο δύσκολο είναι να βρεθεί το κίνητρο για να γίνει κάποιος δότης κοπράνων.

Είναι πιθανό, σε σύντομο χρονικό διάστημα, το να είναι κάποιος δότης κοπράνων θα είναι το ίδιο σημαντικό όπως και το να είναι αιμοδότης.  

Tags:
Ρωσία, γιατρός, παχυσαρκία, μεταμόσχευση, Επιστήμη
ΠΡΟΤΥΠΑ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣΣΥΖΗΤΗΣΗ
ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΜΕΣΩ FACEBOOKΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΜΕΣΩ SPUTNIK